هنوز عقربههای ساعت به ۱۰ صبح نرسیده بود که صندلیهای سالن جلسات جهاد دانشگاهی استان زنجان یکییکی پر میشد. اساتید دانشگاه و علاقهمندان فلسفه آمده بودند تا در روزی که به نام زنجان و شهابالدین سهروردی گره خورده است، بار دیگر از فیلسوفی سخن بگویند که بیش از هشت قرن پیش، نور را به زبان فلسفه معنا کرد.
نشست تخصصی «از زنجان تا افقهای فلسفه امروز؛ بازخوانی میراث فلسفی سهروردی» با هدف واکاوی اندیشههای شیخ اشراق و نسبت آن با مسائل روز به همت خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در جهاددانشگاهی استان زنجان برگزار شد؛ نشستی که بیش از آنکه صرفاً بزرگداشتی برای یک فیلسوف باشد، تلاشی برای زنده نگه داشتن گفتوگویی بود که سهروردی قرنها پیش آغاز کرد.
فضای نشست، از همان ابتدا رنگوبوی گفتوگو داشت. هر سخنران از زاویهای متفاوت به میراث سهروردی پرداخت؛ از جایگاه او در فلسفه اسلامی گرفته تا ظرفیت اندیشه اشراق برای پاسخگویی به پرسشهای انسان معاصر و نقشی که زنجان میتواند در بازشناساندن این میراث ایفا کند.
اگر سهروردی امروز بود، چه میگفت؟
مدرس دانشگاه و مشاور سیاسی استاندار زنجان، سخنانش را با طرح یک پرسش آغاز کرد؛ اینکه اگر سهروردی امروز در میان ما بود، برای ایران و زنجان چه پیامی داشت؟
رسول بیات، با تأکید بر اینکه فلسفه امروز باید از انحصار دانشگاهها خارج شود، گفت: رسالت فیلسوفان تنها تولید مفاهیم دشوار نیست، بلکه باید اندیشههای عمیق را به زبانی قابل فهم برای جامعه ترجمه کنند؛ چرا که نسل امروز بیش از آنکه اندیشهستیز باشد، اندیشهگریز شده است.
بیات سهروردی را «ایرانیترین فیلسوف» خواند و گفت: پروژه فکری او، احیای حکمت ایران باستان بود، اما این احیا هیچگاه در تقابل با دین و قرآن قرار نداشت. به اعتقاد وی، سهروردی از معدود متفکرانی است که توانست میان هویت ایرانی و معارف اسلامی پیوندی استوار برقرار کند.
وی با اشاره به اینکه خود سهروردی نیز آثار و اندیشههای پیشینیان را بازخوانی کرد، افزود: امروز نیز باید آثار شیخ اشراق با زبان و نیازهای انسان معاصر بازخوانی شود و رمزها و استعارههای آثار او برای مخاطب امروز گشوده شود.
این مدرس دانشگاه، راز ماندگاری سهروردی را «حکیم بودن» او دانست و گفت: اگرچه از او به عنوان فیلسوف …
