به گزارش ایسنا، به نقل از خبرآنلاین، برآوردهای علمی نشان میدهد توان لرزهزایی برخی از گسلهای اصلی جنوب البرز میتواند به زمینلرزههایی با بزرگای بیش از ۷.۵ نیز برسد. مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی، در گفتوگو با خبرآنلاین ضمن تشریح ظرفیت لرزهزایی گسلهای اطراف تهران، درباره ژرفای لایه لرزهزا، ویژگیهای پوسته زمین در البرز و دلایل امکان وقوع زمینلرزههای بزرگ در این پهنه توضیح میدهد.
زارع با بیان اینکه بزرگترین زلزله ممکن در پهنه جنوب البرز تا بزرگای ۷.۶ برآورد شده است، میگوید: بیشینه بزرگای ۷.۶ محاسبهشده برای مناطق لرزهخیز البرز جنوبی مربوط به گسلهای منطقه، از جمله گسلهای مشا و ایوانکی است. البته بر اساس دادههای زلزلههای تاریخی سالهای ۸۵۶ و ۹۵۸ میلادی، برای پهنه لرزهزمینساختی وسیعتر البرز، بزرگایی بین ۷.۶ تا ۷.۹ نیز تخمین زده شده است.
وی درباره ژرفای لایه لرزهزا توضیح میدهد: ژرفای این لایه برای ریزلرزههای منطقه معمولاً کمتر از ۱۵ کیلومتر برآورد میشود. لایه لرزهزا در بخشی از پوسته قرار دارد که تغییر شکل در آن تجمع پیدا کرده و به صورت شکستگی و زلزله آزاد میشود. این لایه در پوسته بالایی تا میانی، از حدود ۵ کیلومتر تا ژرفای ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر امتداد دارد.
این استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی ادامه میدهد: رسوبات موجود در عمق صفر تا ۵ کیلومتر شامل پوشش رسوبی کمژرفاست که معمولاً رفتار شکلپذیر دارد و مانع تجمع تنش زیاد در نزدیکی سطح زمین میشود. در مقابل، لایه لرزهزا در ژرفای حدود ۵ تا ۲۰ کیلومتر، محل وقوع بیشتر زمینلرزههای درونپوستهای ثبتشده با دستگاه در گسلهای مشا، شمال تهران و فیروزکوه است.
زارع با اشاره به مرز پایینی لایه لرزهزا میگوید: این مرز در ژرفای حدود ۲۰ تا ۲۵ کیلومتر قرار دارد. در اعماق بیشتر، افزایش دما و فشار باعث میشود سنگهای حاوی کوارتز و فلدسپار به جای شکست، رفتار پلاستیک یا شکلپذیر پیدا کنند و به همین دلیل وقوع زمینلرزه در این ژرفاها کمتر است.
وی درباره راندگیهای حاشیه شمالی البرز نیز اظهار میکند: در جنوب دریای کاسپین و در ژرفای حدود ۱۰ تا ۳۰ کیلومتر، شامل سامانه گسله کاسپین و گسل شمال البرز، زمینلرزهها میتوانند …
