همه انسانها ساعتی درونی در اعماق مغز خود دارند که بدن را بر اساس چرخه تقریبا ۲۴ ساعته تنظیم میکند. خواب، گرسنگی، ترشح هورمونها و حتی خلقوخوی همگی از این ریتم پیروی میکنند اما پروازهای طولانی میتوانند این ساعت درونی را از هماهنگی با محیط بیرون خارج کنند. به این ناهماهنگی پرواززدگی (جتلگ) میگویند.
محققان اظهار کردند: این مشکل ریشه عمیقتری از خستگی چشمها، احساس گیجی و سنگینی سر دارد. تریلیونها باکتری در دستگاه گوارش انسان زندگی میکنند و طبق ساعت خودشان کار میکنند اما هنگامی که سفر، زمانبندی مغز را به هم میریزد، برنامهریزی آنها نیز آشفته میشود.
پرواززدگی رودهای مفهومی نسبتا جدید است که حالتی از عدم هماهنگی بین چرخه بیولوژیکی انسان و ریتم باکتریهای روده را توصیف میکند. بعید است که یک سفر کوتاه باعث اختلالات عمده شود، اما این مشکل در پروازهای طولانیمدت قابلتوجه میشود.
در این شرایط، خستگی و تغییرات غذایی میتواند یکپارچگی سد روده را به خطر بیندازد و تولید اسیدهای چرب زنجیره کوتاه مفید را کاهش دهد. این اسیدهای چرب بسیار بیشتر از آنچه نشان میدهد، اهمیت دارند. آنها به بسته نگه داشتن دیواره روده و تغذیه سلولهای پوشاننده آن کمک میکنند.
در سفرهای طولانی چند ساعته، خواب، وعدههای غذایی، نور و استرس همگی بهطور همزمان تغییر میکنند.
محققان اظهار کردند: سیستم گوارش ما نسبت به این تغییرات بسیار حساس است، زیرا کل محور روده-مغز بر اساس ریتم شبانهروزی (ساعت بیولوژیک) بسیار دقیق و منظم عمل میکند.
هنگامی که سیگنالهای زیستی دچار عدم هماهنگی میشوند، ارتباط میان روده، سیستم ایمنی و مغز بهطور موقت مختل میگردد. این اختلال موقت در عملکرد بدن، عامل بروز مشکلات گوارشی، کاهش کیفیت خواب و افت سطح انرژی در بسیاری از افراد طی روزهای نخست پس از رسیدن به مقصد است.
به همین دلیل است که معمولا روزهای آغازین سفر دشوارترین و ناخوشایندترین روزها هستند زیرا مغز تلاش میکند خود را با شرایط جدید وفق دهد، در حالی که دستگاه گوارش همچنان طبق برنامه زمانی قبلی عمل میکند.
بسیاری از مسافران بلافاصله پس از فرود هواپیما متوجه نفخ، سنگینی یا تغییر در اشتها میشوند. تغییر ناگهانی در زمان وعدههای غذایی میتواند بهطور مستقیم بر ترشح آنزیمهای گوارشی، تولید صفرا و حرکت طبیعی دستگاه گوارش تاثیر بگذارد. در نتیجه، تعادل میکروبیوم روده ممکن است بهطور موقت باکتریهای مفید را کاهش دهد. این وضعیت میتواند حرکت روده را کند کرده و به یبوست و ناراحتی گوارشی منجر شود.
عملکرد ضعیف روده میتواند در خواب اختلال ایجاد کند، اما خواب نامناسب در عوض، روند بهبودی بدن را کند میکند. نکته امیدوارکننده این است که بسیاری از این تاثیرات را میتوان با آمادگی دقیق کاهش داد. این فرایند از چند روز پیش از سفر آغاز میشود و ممکن است شامل مصرف زمانبندیشده ملاتونین باشد.
آماده شدن برای سفر، فراتر از رزرو پرواز و بستن چمدانهاست و سلامت دستگاه گوارش نیز باید در فهرست کارهای ضروری پیش از سفر در نظر گرفته شود. برای لذت بردن کامل از تعطیلات، مسافران باید علاوه بر برنامهریزی سفر، به سلامت خود نیز توجه کنند.
به گزارش ارث، سفرهای طولانیمدت فشار زیادی به بدن وارد میکنند و میتوانند موجب اختلال در ساعت درونی بدن شوند.
نتایج این پژوهش در مجله Nutrients منتشر شده است.
انتهای پیام
