فرهاد یامولا، رئیس اداره مطالعات و برنامهریزی شهری شهرداری قم و معمار و طراح شهری در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده است، نوشت: به راستی تا کنون کدام یک از اسناد طرحهای توسعه شهری مانند؛ طرح جامع و تفصیلی بهصورت آینده پژوهانه به شناسایی دقیق چالشها و مسائل حال و آینده شهر قم و وزن دهی مقایسهای و اولویت بندی آنها پرداخته است. مطمئناً بنا به تعبیری، دوران برنامهریزی متمرکز، آمرانه و خطی تمام شده است.
با توجه به انجام پروژه «بازنگری طرح جامع شهری قم» در حال حاضر، پر واضح است که شهروندان و همه ذی نفعان شهر به عنوان کاربران اصلی شهر، بیش از بیش به حقوق، منافع و مسئولیتهای خویش پی بردهاند و با مشارکت جویی و تصریح انتظارات خویش نقش تعیین کنندهای در هدایت و توسعه شهر دارند. در واقع میراث الگوهای اقتباسی نامتناسب و روندهای هدایت نشده و نظامهای جزیرهای و غیر یکپارچه و به ویژه فقدان آینده پژوهی و یا به عبارتی نبود چشم اندازی قوی است. در واقع موضوع مدیریت شهری، موضوعی فرا رشتهای است؛ چرا که توسعه پایدار شهری به همه وجوه حیات جمعی شهروندان و شهر ارتباط وثیق و عمیق دارد.
با توجه به ذکر موارد فوق الذکر در حال حاضر خلاء یک مجموعه ساختارمند که تمامی ابعاد توسعه شهری را احصاء و برنامه سازی کند و دیده بان برنامه همه فعالیتهای شهر قم باشد وجود دارد. به عبارتی تشکیل نهادی مانند «نهاد حکمروایی شهری» برای پایش، هدایت و مراقبت شهر قم، خصوصا در تهیه طرحهای کلان شهری مانند طرح جامع، طرح تفصیلی و غیره توسط مدیریت شهری قم ضرورت دارد. حکمروایی شهری، فرآیندی است که بر اساس کنش متقابل میان سازمانها و نهادهای رسمی اداره شهر از یک طرف و سازمانهای غیر دولتی و تشکلهای جامعه مدنی از طرف دیگر شکل میگیرد.
بنابراین «نهاد» تصمیمسازی میکند، نه تصمیمگیری؛ برنامهسازی میکند و به عبارتی، با تعیین اولویتها بر مبنای تشخیص دستگاهها، «برنامه ریزی» میکند. با این حساب، الزاماً بزرگ ترین دستاورد این نهاد، ایجاد دامنه گسترده تر «مشارکت» بین دستگاههای ذی ربط و متولیات امر بهصورت منسجم و پیوسته است. بارزترین خصلت «نهاد» دائمی بودن آن است. زیرا ویژگی آن «دیده بانی» است؛ یعنی «مراقبت» از حال، با توجه به آینده …
