سعید صنعتیمنفرد صبح امروز (۷ مردادماه) در جلسه شورای برنامهریزی و توسعه استان زنجان، با تشریح وضعیت فرونشست در استان، اظهار کرد: منشأ اصلی فرونشست، خروج رطوبت از توده خاک است که در اثر عواملی همچون انحلال سنگهای کربناته، فشردگی تدریجی رسوبات، پمپاژ و تخلیه آبهای زیرزمینی و همچنین برخی حرکات زمینساختی رخ میدهد.
وی افزود: هرچه فشار آب منفذی در خاک کاهش پیدا کند، تنش مؤثر افزایش یافته و در نتیجه لایههای خاک دچار نشست میشوند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با اشاره به پیامدهای این پدیده، ادامه داد: تغییر تراز رودخانهها، شکست و بیرونزدگی خطوط لوله، کاهش برگشتناپذیر ظرفیت مخازن آب زیرزمینی، کاهش نفوذپذیری خاک، تخریب زیرساختها و شریانهای حیاتی، آسیب به تأسیسات شهری و گسترش پهنههای بیابانی از مهمترین آثار فرونشست زمین است.
او با بیان اینکه متوسط فرونشست در کشور حدود ۱۵ سانتیمتر و حدود پنج برابر میانگین جهانی است، اضافه کرد: از هفت محدوده مطالعاتی آب زیرزمینی استان، پنج دشت در وضعیت ممنوعه و تنها دو دشت در شرایط غیرممنوعه قرار دارند.
صنعتیمنفرد با اشاره به وضعیت آبخوانهای استان، ابراز کرد: دشت قیدار طی ۲۸ سال، ۱۶ متر افت سطح آب زیرزمینی با متوسط سالانه ۶۱ سانتیمتر داشته است. دشت زرینرود نیز در همین بازه زمانی ۱۶ متر افت با متوسط ۶۸ سانتیمتر در سال را تجربه کرده است.
وی ادامه داد: بحرانیترین وضعیت مربوط به دشت ابهر - خرمدره است که طی سالهای بررسی، ۳۶ متر افت سطح آب زیرزمینی و متوسط سالانه یک متر و ۲۵ سانتیمتر افت را ثبت کرده و دشت زنجان نیز طی ۲۹ سال، ۲۳ متر افت با متوسط سالانه ۸۰ سانتیمتر داشته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای زنجان با بیان اینکه در استان ۱۶ هزار و ۵۵۸ حلقه چاه مجاز وجود دارد، گفت: حجم برداشت این چاهها سالانه ۸۵۸ میلیون مترمکعب است و بررسیهای ۲۴ ساله نشان میدهد متوسط افت سطح آب زیرزمینی استان سالانه ۷۳ سانتیمتر بوده است.
او افزود: در همین دوره، متوسط کاهش حجم ذخایر آب زیرزمینی استان سالانه حدود ۱۰۷.۵ میلیون مترمکعب بوده که در مجموع به حدود سه میلیارد مترمکعب رسیده است.
وی ابراز کرد: در مجموع نزدیک به ۲۰ هزار حلقه چاه …
