ویژه نامهها
به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، «مبانی ارزش شناختی بیانیه گام دوم انقلاب از منظر قرآن کریم» عنوان مقالهای است که توسط روح الله شهریاری، دانش آموخته حوزه علمیه و دکترای مدرسی معارف اسلامی و ابراهیم نوری، عضو هیأت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان به رشته تحریر درآمده است.
پژوهشگران این اثر بر این باورند که بیانیه گام دوم انقلاب در همه عناصر خود خاستگاه قرآنی و بنیانی ارزشی دارد. در این بیانیه بر این مبنای ارزشی که تشکیل حکومت اسلامی به مثابه ضرورت تحقق کمال حقیقی مطرح است، تأکید شده است.
ترسیم مبانی ارزششناختی بیانیه بر اساس قرآن کریم یقین به صحت آن را بیشتر میکند . این قوت در یقین، قوت در مسیر را به همراه خواهد داشت؛ چنانکه امیرمؤمنان علیهالسلام فرموده است: اهل یقین باش تا قوی باشی.
این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهرهگیری از دو روش همزمان؛ یعنی روش تحلیلی و کشفی انجام شده است. تحلیل محتوا روشی است که به بررسی نظامند محتوای درون متن و کشف مضامین خاص آن میپردازد.
نکته کلیدی به نام ارزش
در قسمتی از این پژوهش به تبیین معنای ارزش پرداهته شده است. ارزش به معنای هر امر مطلوب به کار برده میشود و انواع مختلفی دارد؛ مانند ارزش اقتصادی، هنری، معرفت شناختی و... مقصود از مبانی ارزش شناختی مباحثی درباره تعریف ارزش، انواع ارزش، مراتب ارزش واقعی یا غیر واقعی بودن، ارزش منشأ، ارزش معیار و مانند اینها است.
نکته مهم دیگری که در این مقاله مورد توجه قرار گرفته، جهان شمول بودن مبانی ارزش شناختی در اسلام است. قرآن کریم در جاهای مختلف به این نکته اشاره دارد که ارزشهایی که به آنها دعوت میکند جهان شمول است و مرزهای فرهنگی جغرافیایی و نژادی را در نوردیده و بی اعتنای به آنها است. در نتیجه دعوت پیامبران الهی به لحاظ ماهیت و اصالت ارزشها دعوتی است که مختص طبقه یا گروه خاص است. این آیه سوره بقره : «کَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَمُنْذِرِینَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْکِتَابَ» و آیه سوره سبا که میفرماید: «وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا کَافَّةً لِلنَّاسِ»، نمونهای از این جهان شمولی است. مخاطب آیه «ناس» است که به معنای همه انسانها …
ویژه نامهها
حجتالاسلام دکتر احمدحسین شریفی، رئیس دانشگاه بین المللی قم، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، در تبیین ابعاد شخصیتی امام شهید انقلاب اسلامی، به بررسی فقرات دعای علامه جوادی آملی در نماز بر پیکر مطهر امام شهید پرداخت و گفت: آنچه این نماز را در عین پایبندی کامل به چارچوب فقهی نماز میت، از بسیاری از نمازهای میت متعارف متمایز میکند، تنها تفاوت در برخی الفاظ یا تعابیر نیست؛ بلکه منظومهای از مفاهیم قرآنی، فقهی، عرفانی، فلسفی و اجتماعی است که در قالب دعا کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ علامه جوادی آملی در واقع از ظرفیت دعاهای مستحب برای ترسیم یک تصویر جامع از شخصیت معنوی، علمی و تمدنی رهبر شهید بهره گرفت. به تعبیر دیگر، این نماز صرفاً اقامه یک فریضه شرعی نبود؛ بلکه نوعی شهادت عالمانه و عارفانه درباره جایگاه شخصیتی بود که نماز بر پیکر او اقامه میشد.
وی تصریح کرد: بسیاری از مردم تصور میکنند همه اذکار رایج نماز میت واجب است؛ در حالی که نماز میت دارای پنج تکبیر است و حداقل واجب آن، اذکار مشخصی است که فقها بیان کردهاند (ذکر شهادتین، صلوات بر پیامبر اکرم، طلب مغفرت برای مؤمنان و مؤمنات و طلب مغفرت برای میت به ترتیب بعد از هر تکبیر تا تکبیر چهارم) و هر آنچه افزون بر این مقدار قرائت میشود، در قلمرو مستحبات قرار میگیرد و نمازگزار میتواند با رعایت موازین شرعی، دعاها را بسط دهد یا از تعابیر مناسب دیگری استفاده کند.
استاد دانشگاه ادامه داد: از جمله دعاهای متداول پس از تکبیر چهارم این است که «اللهمَّ إنَّ هذا ـ یا هذه ـ المُسَجّى قُدّامَنا عبدُکَ، وابنُ عبدِکَ، وابنُ أَمَتِکَ، نزلَ بک، وأنتَ خیرُ منزولٍ به» سپس، در صورتی که واقعاً مطابق واقع باشد، میتوان گفت: «اللهمَّ إنّا لا نعلمُ منه إلّا خیراً وأنتَ أعلمُ به مِنّا»؛ البته این عبارت، صرفاً یک دعا نیست، بلکه نوعی شهادت در پیشگاه خداوند متعال است. ازاینرو، گفتن آن مشروط به این است که انسان واقعاً از میت جز خیر نشناسد. همچنین اگر نسبت به وضعیت میت اطلاع کافی ندارد و در نیکوکار یا گناهکار بودن او تردید دارد، بهتر است از دعاهای مشروط استفاده کند تا شهادتی برخلاف علم و یقین داده نشود؛ مانند: «اللهمَّ إنْ کانَ مُحسِناً فزِدْ فی إحسانِه، وإنْ کانَ مُسیئاً فتجاوزْ …
ویژه نامهها
حجت الاسلام دکتر غلامحسین کمیلی، مدیر مدرسه علمیه تخصصی قرآن و عترت، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به مناسبت شهادت امام حسن عسکری(ع) ضمن تبیین انحرافاتی همچون جشن عیدالزهرا، گفت: همه ائمه اطهار(ع) از جمله امام حسن عسکری(ع)، مبارزه و مجاهدت داشتند؛ اما سبک و شکل این مبارزه بسته به مصلحت دین و مردم، متفاوت بود. حتی همین که امام حسن عسکری(ع) از زمان پدر بزرگوارشان در منطقه نظامی تحت نظارت حکومت بودند و دسترسی مردم به ایشان ممنوع یا محدود بود، نشان میدهد که با طاغوت زمان مبارزه داشتند و بیتفاوت نبودند.
وی با اشاره به جدیت و اهتمام امام در مبارزه با طاغوت زمان بدون هیچ تعارف یا انعطافی تصریح کرد: ایشان در عین حال نسبت به اختلافات میان مسلمانان با رویکرد حفظ وحدت عمل کرده و توصیهشان این بود که با وجود اختلافات، مشترکات را تقویت کنید، با هم معاشرت داشته باشید و به مشکلات همدیگر رسیدگی کنید؛ اختلافات را نیز تا حد امکان با استدلال و تبیین حل کنید.
شادی در روز شهادت، خلاف سیره و جسارت است
استاد درس خارج حوزه در ادامه با اشاره به روال رایج در روز شهادت امام حسن عسکری(ع) که تا ظهر عزاداری و بعد جشن گرفته میشود، گفت: نه در عزاداری و نه شادی نباید افراط و تفریط داشت؛ شادی در روز شهادت یک امام چه به بهانه آغاز امامت امام بعد چه عیدالزهرا یا ...، تناسبی با سیره خود اهل بیت(ع) ندارد؛ امام عسکری(ع) در حکمت 28 تحف العقول میفرمایند «لَیس مِن الادبِ اظهار الفرح عند المَحزون»؛ وقتی امام زمان(عج) در شهادت پدرشان محزون و عزادار هستند، شادی ما جسارت به محضر حضرت است. از طرفی ائمه ما مثل شاهان و طواغیت نیستند که چشم انتظار ریاست و تاجگذاری باشند و رسیدن به این مرحله را جشن بگیرند! رسم علما نیز این بوده است که نه در عصر روز شهادت بلکه در روز نهم ربیع به عنوان آغاز امامت امام زمان(عج)، نماز شکر خوانده و با حضرت تجدید عهد میکردند.
عیدالزهرا؛ انحرافی بیپایه و اساس و پرخطر
حجت الاسلام کمیلی، مراسماتی که با عنوان عیدالزهرا یا عید بَقر در روز نهم ربیع گرفته میشود را انحرافی آشکار خواند و افزود: کسانی که اقدام به این کارها میکنند، توجیهشان جشن گرفتن روز …
