در عصری که مرزهای دانش بشری روزبه روز جابهجا میشود و فناوریهای نوین، معادلات قدرت را در سطوح مختلف دگرگون میسازند، زیست مصنوعی به عنوان یکی از تأثیرگذارترین و راهبردیترین عرصههای علمی نقشی بی بدیل در تعیین مسیر آینده کشورها ایفا میکند.
این حوزه میان رشتهای که با تلفیقی شگرف از علوم زیستی، مهندسی، محاسبات و طراحی نوین، بهدنبال خلق و بازطراحی سامانههای زیستی است، نه تنها افقهای تازهای در درمان بیماریها، تولید پایدار غذا و حفاظت از محیطزیست گشوده، بلکه بنیانی تازه برای تأمین امنیت سلامت، امنیت غذایی و امنیت زیستی ملتها رقم زده است.
در چنین بستر تاریخی و علمی، پرسش از ضرورت، مأموریتها و چشمانداز راهاندازی یک نهاد ملی برای توسعه زیست مصنوعی، پرسشی کاملاً راهبردی و سرنوشتساز است.
جهاد دانشگاهی قم به عنوان نهادی پیشگام و حلقه اتصال میان دانشگاه، صنعت و حاکمیت، با درک عمیق از این ضرورت و با هدف تبدیل تهدیدها به فرصتها و وابستگیها به خودکفایی راهبردی، گام در مسیر تأسیس «مرکز ملی زیست مصنوعی» نهاده است.
مرکزی که قرار است نهتنها پاسخی به نیازهای فوری کشور، بلکه پلی بهسوی آیندهای باشد که در آن دانش و فناوری بومی، پاسدار سفره، سلامت و امنیت ملی ایران اسلامی باشد.
در این راستا، سیدرضا طباطبایی قمی رئیس جهاد دانشگاهی واحد استان قم در گفتوگو با ایسنا به تفصیل به ابعاد گوناگون این حرکت مهم، از دلایل و ضرورتها گرفته تا برنامههای عملیاتی، اولویتها و چشماندازهای این مرکز پرداخت. که در ادامه متن این گفتوگو را میخوانیم:
ایسنا: ضرورت راه اندازی مرکز زیستشناسی مصنوعی جهاددانشگاهی چه بود؟
قبل از پاسخ به این سوال باید تعریف مختصری از زیست مصنوعی داشته باشیم؛ زیستشناسی مصنوعی حوزهای میانرشتهای است که با تلفیق علوم زیستی، مهندسی، علوم رایانه و فناوریهای پیشرفته، به دنبال طراحی، ساخت و بازطراحی سامانههای زیستی است.
بر این اساس، زیستشناسی مصنوعی را میتوان تلاشی برای «برنامهنویسی زیستشناختی» دانست؛ رویکردی که در آن پژوهشگر تنها به مطالعه موجودات زنده یا استفاده از قابلیتهای طبیعی آنها اکتفا نمیکند، بلکه تلاش میکند رفتارهای زیستی جدید را طراحی و پیادهسازی نماید.
به بیان …
