هیچ کشوری نتوانسته میراث فرهنگی خود را تنها با اتکا به دولت حفظ کند

جوان آنلاین: کانال تلگرامی جهان بین اظهارات استیو هانکه، اقتصاددان آمریکایی را منتشر کرد که معتقد است:

ایرانی‌ها به‌وضوح و با اختلافی عظیم، یک پیروزی بسیار بزرگ به دست آورده‌اند و حالا عملاً همه برگ‌های برنده را در اختیار دارند؛ ترامپ هیچ برگ برنده‌ای ندارد.

نتیجه این وضعیت، افزایش قدرت ایران بر تنگه و طرح پیش‌شرط‌های مختلف برای بازگشایی آن است.

سیاه‌خروس قفقازی یکی از گونه‌های ارزشمند پرندگان ایران است که زیستگاه آن در کشور به محدوده ارسباران در آذربایجان شرقی محدود می‌شود؛ موضوعی که حفاظت از این زیستگاه را به بخش جدایی‌ناپذیر برنامه‌های حفاظت از این گونه تبدیل کرده است.

در همین راستا، برنامه عملیاتی ملی سیاه‌خروس قفقازی که پیش‌تر تدوین شده بود، به‌روزرسانی و کمیته ملی اجرای این برنامه نیز با همکاری اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان شرقی تشکیل شده است.

نسیبه‌السادات میرباقر - رئیس گروه پرندگان دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان حفاظت محیط‌زیست - با اشاره به اولویت حفاظت از پرندگان در معرض تهدید می‌گوید: هدف از به‌روزرسانی برنامه عملیاتی سیاه‌خروس قفقازی، افزایش انسجام در اجرای اقدامات حفاظتی و ارتقای هم‌زمان سطح حفاظت از گونه و زیستگاه آن است.

به گفته وی، بررسی وضعیت جمعیت، تعیین محدوده زیستگاهی، مطالعه رفتارشناسی و بررسی ویژگی‌های اکولوژیک سیاه‌خروس قفقازی از مهم‌ترین محورهای علمی و پژوهشی این برنامه است.

کمیته ملی حفاظت از سیاه‌خروس قفقازی تنها به دستگاه‌های دولتی محدود نیست و تیم‌های تخصصی ستادی و استانی، تشکل‌های مردمی، استادان دانشگاه و سازمان‌های مردم‌نهاد نیز در آن حضور دارند. سرشماری دشوار یک پرنده مرموز

اما یکی از مهم‌ترین چالش‌های حفاظت از سیاه‌خروس، دستیابی به آمار دقیق جمعیت آن است. معصومه صفایی - معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان حفاظت محیط‌زیست - با اشاره به همین موضوع به ایسنا می‌گوید: برآورد فعلی نشان می‌دهد حدود ۱۵۰ تا ۱۹۰ قطعه سیاه‌خروس در ایران وجود دارد.

وی با بیان اینکه پیش از انقلاب اسلامی نیز در مطالعات درک اسکات - پرنده‌شناس - جمعیت سیاه‌خروس در ایران حدود ۲۰۰ قطعه برآورد شده بود، تاکید می‌کند: در حال حاضر وضعیت این گونه در ایران بد نیست.

با این حال، رسیدن به یک عدد دقیق برای جمعیت سیاه‌خروس چندان ساده نیست. به گفته صفایی، این گونه بیشتر زمان‌ها در پوشش جنگلی باقی می‌ماند و تنها در فصل زادآوری، یعنی اردیبهشت‌ماه برای جلب توجه ماده از جنگل خارج و وارد بوته‌زارها می‌شود.

در همین دوره است که نرها با آوازخوانی و انجام رفتارهای نمایشی برای جلب ماده، فرصت مناسبی برای مشاهده و شمارش در اختیار کارشناسان قرار می‌دهند بنابراین بخش مهمی از پایش جمعیت این پرنده به همین بازه زمانی محدود می‌شود. ارسباران؛ آخرین سنگر سیاه‌خروس در ایران

صفایی با اشاره به اینکه سیاه‌خروس در ایران تنها یک زیستگاه دارد، گفت: این گونه فقط در ارسباران مشاهده می‌شود و به همین دلیل دبیرخانه کمیته فنی سیاه‌خروس در استان آذربایجان شرقی قرار دارد.

ارسباران همچنین جنوبی‌ترین محدوده پراکنش سیاه‌خروس در جهان است بنابراین حفاظت از این منطقه صرفاً به معنای حفاظت از یک زیستگاه محلی نیست بلکه اهمیت آن در مقیاس جهانی نیز قابل توجه است. حفاظت فقط با پایش ممکن نیست

در برنامه جدید، علاوه بر مطالعات جمعیتی و زیستگاهی، بر نقش جوامع محلی نیز تأکید شده است. میرباقر معتقد است طراحی الگوهای استاندارد آموزشی برای جوامع هدف و تعیین شاخص‌های دقیق آموزشی برای جوامع محلی و سایر ذی‌نفعان می‌تواند روند دستیابی به اهداف برنامه حفاظتی را سرعت ببخشد.

برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای جوامع محلی نیز از دیگر اقداماتی است که در این برنامه پیش‌بینی شده است؛ رویکردی که نشان می‌دهد حفاظت از سیاه‌خروس تنها با حضور محیط‌بانان و کارشناسان در زیستگاه محقق نمی‌شود و همراهی ساکنان محلی نیز بخش مهمی از معادله بقای این گونه است.

قرار است پایش مستمر، به‌روزرسانی شاخص‌های برنامه عمل و طراحی مدل‌های استاندارد برای پایش و سرشماری نیز در دستور کار کمیته ملی قرار گیرد؛ اقداماتی که می‌تواند به شناخت دقیق‌تر وضعیت جمعیت سیاه‌خروس و ارزیابی روند تغییرات آن کمک کند.

حالا سیاه‌خروس قفقازی، با جمعیتی که بر اساس برآوردهای فعلی کمتر از ۲۰۰ قطعه در ایران است، بار دیگر در کانون برنامه‌های حفاظتی قرار گرفته است؛ پرنده‌ای که برای دیدنش باید منتظر اردیبهشت ماند و برای حفاظت از آن، بیش از هر چیز باید زیستگاه منحصربه‌فردش در ارسباران را حفظ کرد.

به گزارش مشرق ، سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به بخشی از مغز مختل شده و در نتیجه، اکسیژن و مواد مغذی به سلول‌های عصبی نرسد. این وضعیت که به دو نوع «ایسکمیک» (انسداد عروق) و «هموراژیک» (خون‌ریزی مغزی) تقسیم می‌شود، یک اورژانس پزشکی است و هر ثانیه تأخیر در درمان آن می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر مغزی یا مرگ شود.

در ایران، سکته مغزی یکی از اصلی‌ترین علل ناتوانی و مرگ‌ومیر است. طبق آمارهای رسمی و پژوهش‌های اپیدمیولوژیک، سن بروز سکته در کشور ما حدود یک دهه پایین‌تر از میانگین جهانی است (به‌طور متوسط بین ۵۵ تا ۶۵ سال).

روند صعودی بروز سکته در ایران با تغییر سبک زندگی، افزایش نرخ چاقی، دیابت، فشار خون کنترل‌نشده، دخانیات و کاهش فعالیت بدنی ارتباط مستقیم دارد.

سالانه بیش از ۱۵۰ هزار نفر در ایران دچار سکته مغزی می‌شوند که بخش قابل‌توجهی از آن‌ها در دهه‌های فعال زندگی خود (میانسالی) قرار دارند، موضوعی که بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی بر نظام سلامت کشور تحمیل می‌کند.

مهدی فرهودی، نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران و فلوشیپ سکته مغزی با اشاره به اهمیت دسترسی سریع بیماران به مراکز تخصصی اظهار کرد: نتایج درمان بیماران سکته مغزی بسته به نوع مرکز درمانی متفاوت است و بیمارانی که در مراکز تخصصی مراقبت از سکته مغزی یا Stroke Unit بستری می‌شوند، معمولاً نتایج درمانی بهتری دارند.

وی افزود: بر اساس استانداردهای جهانی، باید بخش عمده‌ای از بیماران سکته مغزی در مراکز تخصصی درمان شوند و هدف‌گذاری جهانی در این زمینه حدود ۹۰ درصد است، در حالی که کشور ما هنوز با این هدف فاصله دارد.

فرهودی ادامه داد: اجرای برنامه ملی مدیریت سکته مغزی یا برنامه ۷۲۴ در سال‌های اخیر موجب پیشرفت قابل توجه درمان سکته مغزی در کشور شده و اکنون بیش از ۱۴۰ مرکز مراقبت از سکته مغزی در کشور فعال هستند، اما با توجه به وسعت جغرافیایی کشور و تعداد بالای بیماران، توسعه این مراکز همچنان یک ضرورت است.

این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به وضعیت درمان ترومبولیز در کشور گفت: درمان حل‌کننده لخته یا ترومبولیز در حال حاضر تنها برای حدود ۵ درصد بیماران در کشور انجام می‌شود، در حالی که ظرفیت افزایش این میزان تا حدود ۲۰ درصد بیماران واجد شرایط وجود دارد و باید دسترسی بیماران بیشتری به این درمان فراهم شود.

وی تأکید کرد: در سکته مغزی زمان مهم‌ترین عامل درمان است و هرچه بیمار سریع‌تر به مرکز مجهز برسد، احتمال موفقیت درمان و کاهش ناتوانی بیشتر خواهد بود.

به گفته این متخصص مغز زمان معمول استفاده از ترومبولیز حدود ۴.۵ ساعت است، اما نباید این زمان به عنوان فرصتی برای تأخیر در مراجعه تلقی شود؛ چرا که هرچه درمان زودتر انجام شود، نتیجه بهتری حاصل خواهد شد.

فرهودی با اشاره به ترومبکتومی مکانیکی به عنوان یکی دیگر از درمان‌های پیشرفته سکته مغزی گفت: در این روش، لخته خون با استفاده از تجهیزات داخل عروقی و از طریق آنژیوگرافی از رگ مغزی خارج می‌شود و این درمان در بیماران واجد شرایط می‌تواند نقش بسیار مهمی در نجات بیمار و کاهش ناتوانی داشته باشد.

وی افزود: با وجود اثربخشی بالای ترومبکتومی، این درمان همچنان در کشور به صورت محدود انجام می‌شود و لازم است تعداد مراکز مجهز، نیروهای آموزش‌دیده و فلوشیپ‌های سکته مغزی افزایش یابد و از ظرفیت تله‌مدیسین برای دسترسی سریع‌تر بیماران مناطق مختلف کشور استفاده شود.

نایب‌رئیس انجمن سکته مغزی ایران خاطرنشان کرد: توسعه درمان‌های حاد سکته مغزی از جمله ترومبولیز و ترومبکتومی تنها یک اقدام نجات‌بخش نیست، بلکه از منظر اقتصاد سلامت نیز مقرون‌به‌صرفه است؛ زیرا با کاهش مرگ و ناتوانی بیماران می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین درمان، توانبخشی و مراقبت‌های طولانی‌مدت به خانواده‌ها و نظام سلامت جلوگیری کند.

وی گفت: حمایت وزارت بهداشت، معاونت درمان و مجموعه نظام سلامت برای توسعه مراکز تخصصی سکته مغزی و افزایش دسترسی بیماران به درمان‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در کاهش مرگ و ناتوانی ناشی از سکته مغزی در کشور داشته باشد.