ترامپ با الجولانی و زلسنکی دیدار می‌کند

نورنیوز- گروه بین الملل: به نقل از الجزیره، دفتر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی بیانیه تندی را علیه رجب طیب اردوغان رئیس جمهور صادر کرد. در بیانیه دفتر نتانیاهو آمده است: اردوغان به دنبال گسترش حملاتش به اسرائیل از سوریه است و اسرائیل آن را تحمل نخواهد کرد و آن را برنمی تابد. تحرکات اردوغان برای ترساندن سران اسرائیل و نظامیان آن راه به جایی نخواهد برد و نتیجه ای به دنبال نخواهد داشت.

در بیانیه دفتر نخست وزیری رژیم صهیونیستی عنوان شد که این رژیم با تلاش‌های ترکیه برای ایجاد بی‌ثباتی در منطقه و همچنین هرگونه تهدیدی علیه امنیت خود، به طور قاطعانه مقابله خواهد کرد.

گفتنی است که پیش از این«آکین گورلک»، وزیر دادگستری ترکیه، اعلام کرد که آنکارا از وزارت کشور خواسته است برای «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر رژیم صهیونیستی، اعلان قرمز اینترپل صادر شود تا زمینه پیگرد بین‌المللی وی فراهم شود.

وزیر دادگستری ترکیه تاکید کرد :درخواست مربوط به صدور اعلان قرمز برای نتانیاهو به وزارت کشور ارسال شده و روند قضایی در این زمینه ادامه دارد. این اقدام در چارچوب پرونده قضایی ترکیه درباره حمله به فعالان «ناوگان جهانی صمود» صورت گرفته و تحقیقات و روند قضایی علیه ۳۵ متهم در این پرونده ادامه دارد.

پرونده مذکور پس از اقدام نیروهای رژیم صهیونیستی علیه ناوگان جهانی صمود و بازداشت فعالان حاضر در این ناوگان تشکیل شد. این کاروان بین‌المللی با مشارکت فعالانی از کشورهای مختلف برای شکستن محاصره نوار غزه و رساندن کمک‌های انسانی به فلسطینیان حرکت کرده بود.

اقدام جدید ترکیه برای پیگرد نتانیاهو در حالی صورت می‌گیرد که نخست وزیر رژیم صهیونیستی پیش از این نیز با حکم بازداشت بین‌المللی مواجه شده است. دیوان کیفری بین‌المللی در نوامبر ۲۰۲۴ برای نتانیاهو و «یوآو گالانت»، وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی، به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در نوار غزه حکم بازداشت صادر کرده بود.

درخواست تازه آنکارا برای صدور اعلان قرمز اینترپل در شرایطی مطرح می‌شود که روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی به دلیل ادامه حملات علیه فلسطینیان و سیاست‌های این رژیم در منطقه به شدت متشنج است. مقام‌های ترکیه بارها نتانیاهو را مسئول نسل‌کشی در نوار غزه دانسته و خواستار پاسخگو کردن وی در محاکم بین‌المللی شده‌اند

به گزارش مشرق، رابطه نزدیک این دستیار جوان جنجالی با ترامپ در روزهای اخیر، به‌ویژه به دلیل نقش گسترده او در حلقه اطراف رئیس‌جمهوری آمریکا و میزان نفوذش بر ارتباطات و امور روزمره او در کاخ سفید، خبرساز است. رسانه‌ های آمریکایی می گویند: مقام‌های کاخ سفید نیز اذعان کرده‌اند که افزایش حملات و انتقادها علیه این دستیار، برخلاف انتظار، توجه عمومی را بیش از گذشته به رابطه نزدیک او با ترامپ معطوف کرده است.

شبکه خبری سی‌ان‌ان روز جمعه به وقت محلی، در گزارشی با اشاره به نقش پررنگ هارپ در حلقه نزدیک ترامپ، از رابطه‌ بیش از حد صمیمانه میان این دستیار و رئیس‌جمهوری آمریکا پرده برداشته است.

در این گزارش آمده است: نامه‌های ناتالی هارپ، دستیار نزدیک ترامپ، نشان می‌دهند که رابطه نزدیک میان آن دو تا چه اندازه عمیق است.

هارپ در دست‌کم دو نامه خطاب به رئیس‌جمهوری آمریکا، نهایت وفاداری خود به او را ابراز کرده است. این نامه‌ها ابتدا از سوی «دیلی بیست» منتشر شدند؛ آن هم در شرایطی که رابطه نزدیک هارپ با ترامپ بیش از پیش زیر ذره‌بین قرار گرفته است.

هارپ در یکی از نامه‌ها که چاپ و امضا شده بود، نوشت: «می‌خواهم همیشه همه‌چیز میان ما خوب باشد.» این نامه با عبارت «جناب آقای رئیس‌جمهور» آغاز شده و با این جمله به پایان رسیده بود: «با تمام قلبم، ناتالی.»

حضور مستمر هارپ در کنار ترامپ، این هفته پس از آن در کانون توجه قرار گرفت که «جان اوسوف»، سناتور دموکرات ایالت جورجیا، در سخنانی که به‌سرعت در فضای مجازی فراگیر شد و در آن به ترامپ حمله کرد، نام او را بر زبان آورد.

این سناتور، رئیس‌جمهوری آمریکا را به دلیل «سفر با ناتالی در آن هواپیمای بسیار مجللی که امیر قطر به او هدیه داده است» مورد طعنه قرار داد.

این اظهارات به همراهی هارپ با ترامپ، در کنار گروه بسیار محدودی از دستیاران، هنگام خروج مخفیانه ترامپ از ترکیه با یک هواپیمای کوچک‌تر در ماه ژوئیه با ادعای تهدید ایران انجام شد.

سی ان ان در این گزارش آورده است: هارپ در نامه‌ای مربوط به سال ۲۰۲۳ همچنین نوشته است«من هرگز نمی‌خواهم چیزی جز شادی برای تو به ارمغان بیاورم. متأسفم که تمرکزم را از دست دادم. تو برای من همه‌چیز هستی. نمی‌خواهم هرگز ناامیدت کنم. از تو سپاسگزارم که در این زندگی سرپرست و محافظ من هستی.»

هارپ در نامه دیگری از رابطه‌شان زمانی که مجری شبکه خبری محافظه‌کار «وان آمریکا» بود، یاد کرد. هارپ نوشت: «دلم برای روزهایی تنگ شده است که در دوران اجرای برنامه گفت‌وگویی‌ام با من تماس می‌گرفتی و درباره همه‌چیز و هیچ‌چیز صحبت می‌کردیم. می‌خواهم به همان هماهنگی برگردیم. نباید همیشه درباره کار صحبت کنیم!»

هارپ در همان نامه افزود: «و لطفا، وقتی شکست می‌خورم، به من بگو. اگر لازم بود و زمانی که مستحقش هستم، کاملا حق داری سرزنشم کنی چون هیچ‌کس به اندازه تو مرا نمی‌شناسد و به اندازه تو به من اهمیت نمی‌دهد.»

اشبکه خبری سی‌ان‌ان در ادامه آورده است: این شبکه خبری به‌طور مستقل تایید نکرده است که هارپ این نامه‌ها را در سال ۲۰۲۳ نوشته یا برای ترامپ ارسال کرده باشد. «دیلی بیست» اعلام کرده است که «مایکل ولف»، نویسنده، این نامه‌ها را زمانی به دست آورده که مشغول نگارش کتابی درباره کارزار انتخاباتی ترامپ در سال ۲۰۲۴ بوده است.

«دِیویس اینگل»، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای که در اختیار سی‌ان‌ان قرار داده است، از هارپ دفاع کرده و گفته است او «یکی از وفادارترین و سختکوش‌ترین دستیاران در تیم رئیس‌جمهور ترامپ» است.

با این حال، مقام‌های کاخ سفید در روزهای اخیر در محافل خصوصی اذعان کرده‌اند که حملات گسترده‌تر و تندتر علیه هارپ، برخلاف انتظار، نتیجه‌ای معکوس داشته و موجب جلب توجه بیشتر به رابطه او با ترامپ شده است.

سی‌ان ان می گوید: نزدیکی هارپ به ترامپ تا حدی است که او در اکتبر ۲۰۲۳ برای همراهی با رئیس‌جمهوری در جلسه دادگاه در شهر نیویورک، یک‌بار در صندوق عقب یک خودروی شاسی‌بلند نشست. جایی برای او در خودرو وجود نداشت، اما هارپ اصرار داشت که ترامپ شخصا از او خواسته است در این جلسه حضور داشته باشد و مصمم بود که از همراهی با او بازنماند.

مقام‌هایی که با نقش هارپ آشنا هستند به سی‌ان‌ان گفته‌اند که او تقریباً همه‌جا در حلقه اطراف ترامپ حضور دارد. اما برخلاف منشی‌ها شخصی و دستیاران پیشین رئیس‌جمهوری از جمله «مادلین وسترهاوت»، دبیر شخصی سابق ترامپ که در دوره نخست ریاست‌جمهوری او نیز به‌طور مشابه نقش دروازه‌بان اطلاعات رئیس‌جمهور را ایفا می‌کرد، هارپ خارج از دفتر بیضی‌شکل نمی‌نشیند، بلکه در داخل آن حضور دارد. هارپ بخش زیادی از روز را در کنار ترامپ سپری می‌کند، در نشست‌ها حضور دارد و دائما با او در ارتباط است.

به گفته این مقام‌ها، هارپ تا دیروقت شب با ترامپ درباره مطالبی که قرار است در شبکه‌های اجتماعی منتشر شود گفت‌وگو می‌کند. هارپ همچنین کانالی برای رهبران خارجی است که می‌کوشند با رئیس‌جمهوری آمریکا ارتباط برقرار کنند و مامور تماس با افرادی است که ترامپ آنها را در تلویزیون می‌بیند. هنگامی که ترامپ نمی‌خواهد شخصا با فردی تماس بگیرد، از هارپ می‌خواهد برای او یادداشت ارسال کند.

سی ان ان افزود: مقامات گفتند که رابطه کاری آنها به دلیل وفاداری کامل هارپ به رئیس جمهوری بسیار موثر است.

با این حال، بر اساس گفته چندین منبع که رابطه هارپ و ترامپ را توصیف کرده‌اند، شیوه عملکرد او موجب ناراحتی برخی از دستیاران ارشد شده و در مقاطعی تلاش‌هایی برای کنار گذاشتن او از حلقه نزدیک رئیس‌جمهور صورت گرفته است.

این مجری سابق تلویزیون پس از آنکه نجات جان خود را مرهون ترامپ دانست، همکاری با او را آغاز کرد.

هارپ به یکی از اصلی‌ترین کانال‌های ارتباطی میان ترامپ و دنیای بیرون تبدیل شده است؛ او پیام‌های متحدان را منتقل می‌کند، دیدارها را ترتیب می‌دهد، مطالب منتشرشده در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» را برای ترامپ تایپ می‌کند و نسخه‌های چاپی مقالاتی را که از رئیس‌جمهور تمجید کرده‌اند با خود حمل می‌کند؛ آن هم در حالی که در تمام ساعات روز در فاصله‌ای نزدیک از ترامپ باقی می‌ماند.

دستیار جنجالی ترامپ به «چاپگر انسانی» معروف است؛ عنوانی که هارپ در یکی از نامه‌هایش نیز به آن اشاره کرده و گفته است ترامپ در جریان سفری به اسکاتلند و ایرلند او را «مجبور کرد از کار و ارتباطات دیجیتال فاصله بگیرد.»

هارپ نوشت: لازم نبود «چاپگر انسانی» باشم. می‌توانستم زمانی را برای لذت بردن از یک گفت‌وگوی خوب اختصاص دهم و در عین حال، در پایان روز همه کارهایم را انجام داده باشم. در واقع، حتی وقت داشتم صبح‌ها و عصرها پیاده‌روی‌های طولانی داشته باشم و از هر طلوع و غروب آفتاب لذت ببرم؛ هرچند یادم می‌رفت غذا بخورم و بخوابم!

به گزارش مشرق، حملات رژیم صهیونیستی به پایگاه متروکه ابوالظهور در ادلب سوریه به بهانه استقرار نظامیان ترکیه، موضوع مهمی است که توجه تحلیلگران را به سوی خود جلب کرده است. تا اینجای کار می‌توان گفت، ظاهراً مقامات آنکارا و دمشق ترجیح داده‌اند با لحن تند به اقدامات رژیم صهیونیستی واکنش نشان ندهند.

ژنرال سلجوق بایراکتار اوغلو رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ترکیه با چند تن از همتایان منطقه‌ای خود درباره تحرکات اسرائیل در سوریه صحبت کرده و وزارت دفاع ترکیه نیز اعلام کرده: «ترکیه به مرکز دیپلماسی امنیتی منطقه‌ای تبدیل شده است. هم وزیر دفاع و هم رئیس ستاد کل ما در حال برگزاری جلساتی با همتایان خود در زمینه دیپلماسی نظامی برای امنیت و ثبات منطقه‌ای هستند. از دید ما، حمله اسرائیل به پایگاه هوایی ابوظهور اقدامی با هدف آسیب رساندن به ثبات، امنیت، وحدت و تمامیت سوریه و همچنین زیرساخت‌های آن است. ما در هر فرصتی تأکید می‌کنیم که حملاتی که حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه را نقض می‌کنند، غیرقابل قبول هستند. ما اعلام می‌کنیم که هیچ هیئت نظامی ترکیه قبل یا در حین حمله اسرائیل به پایگاه هوایی ابوظهور در سوریه در این پایگاه حضور نداشته است. برای صلح و ثبات سوریه و منطقه، ضروری است که اسرائیل چنین حملات بی‌ملاحظه‌ای را متوقف کند و الزامات قوانین بین‌المللی را رعایت کند».

در بیانیه وزارت دفاع ترکیه همچنین آمده است: «ما به حمایت از فعالیت‌های سوریه در ساخت زیرساخت‌ها و ظرفیت نظامی خود در چارچوب اصل ارتش واحد ادامه خواهیم داد».

اظهارات تند کاتس

بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اعلام کرده که اسرائیل قبل از حمله به سوریه هشدار داده بود که اجازه حضور ترکیه در این پایگاه را ندهد.

در همین حال، اسرائیل کاتس وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، گفته که «اردوغان ترکیه را به ماجراجویی‌های خطرناک در سوریه می‌کشاند. اسرائیل به هیچ بازیگری اجازه نمی‌دهد امنیت آن را تهدید کند. بهترین کار برای اردوغان این است که به سخنرانی‌های خیالی و توخالی علیه اسرائیل در پارلمان ترکیه ادامه دهد و عزم ما برای دفاع از خود را آزمایش نکند».

این مقام صهیونیستی اشاره کرده که استقرار نظامیان ترکیه در خاک سوریه خطرناک است و تل آویو چنین چیزی را بر نمی‌تابد.

اما وزارت دفاع ترکیه در پاسخ به این اظهارات اعلام کرده که حضور نظامی ترکیه در پایگاه هوایی ابوظهور در سوریه یک ادعای واهی است و چنین چیزی صحت ندارد.

همزمان وزیر امور خارجه سوریه نیز اعلام کرده که دمشق، هیچ برنامه‌ای برای حضور نظامی ترکیه در پایگاه ادلب ندارد. اسعد حسن شیبانی به وضوح به اسرائیل اطلاع داده که هیچ برنامه‌ای برای ایجاد پایگاه نظامی ترکیه در سوریه وجود ندارد و این تأسیسات برای استفاده نیروی هوایی سوریه در حال بازسازی است.

شیبانی تأکید کرد که مقامات نظامی ترکیه در چارچوب آموزش و فعالیت‌های همکاری نظامی جامع‌تر از این پایگاه بازدید کرده‌اند. وی همچنین با لحنی کژدار و مریز گفته است: «اسرائیل هیچ توجیه مشروعی برای بمباران ندارد و سوریه برای مذاکره با اسرائیل در مورد کاهش تنش‌ها آماده است. هرگونه توافق آینده باید نگرانی‌های امنیتی هر دو طرف را در نظر بگیرد و به حاکمیت سوریه احترام بگذارد.»

تحلیلگران چه می‌گویند؟

معاذ العبدالله مدیر پژوهش خاورمیانه در سازمان «داده‌های مکان و رویداد درگیری مسلحانه» (ACLED) می‌گوید: «اسرائیل در دوره پس از اسد فقط نمی‌خواهد جنوب سوریه را امن نگه دارد یا جلوی استقرار نیروهای سوری نزدیک مرز را بگیرد؛ بلکه هدف گسترده‌تری دارد که می‌توان چنین نامید: جلوگیری از بازسازی هرگونه توان نظامی استراتژیک سوریه. این حمله تنها چند ساعت پس از بازدید هیات کارشناسی ترکیه صورت گرفته و بنابراین پیامی است که هم خطاب به دمشق و هم خطاب به آنکارا ارسال شده است. اسرائیل ظاهراً دارد یک قاعده جدید تعریف می‌کند و می‌خواهد بگوید: هر پایگاه سوری که بتواند در آینده به سکوی حضور نظامی ترکیه تبدیل شود، ممکن است پیشاپیش هدف قرار گیرد».

در همین حال در تحلیل خضر حدّور پژوهشگر غیرمقیم مرکز خاورمیانه کارنگی به این اشاره شده که «اسرائیل نمی‌خواهد سوریه نیروی هوایی داشته باشد. در دکترین امنیتی جدید اسرائیل، سوریه می‌تواند ارتش زمینی، پلیس و حکومت مرکزی داشته باشد و حتی اقتصاد و زیرساخت خود را بازسازی کند. اما نباید دوباره به یک قدرت نظامی مستقل در حوزه هوایی تبدیل شود. این دقیقاً جایی است که ترکیه وارد معادله می‌شود. زیرا ترکیه می‌تواند به سوریه آموزش، رادار، پدافند، تجهیزات و امکان بازسازی زیرساخت نظامی بدهد».

در تحلیلی مشابه، نوّار صباح پژوهشگر مسائل امنیتی و نظامی مرکز مطالعات عربی به این اشاره شده که اسرائیل قبلاً و در مارس ۲۰۲۵ میلادی نیز با همین هدف، حملاتی در پالمیرا انجام داد.

همه اینها در حالی است که به قول آصلی آیدین تاشباش تحلیلگر شورای روابط خارجی اروپا: «سوری‌ها بعد از سقوط اسد بارها اعلام کرده‌اند که دنبال جنگ با اسرائیل نیستند و مذاکرات امنیتی هم ماه‌ها جریان داشته است. ولی اسرائیل فقط به رفتار امروز دمشق نگاه نمی‌کند؛ به ساختار قدرتی می‌نگرد که ممکن است فردا با کمک ترکیه در دمشق ایجاد شود».

خانم گونول تول تحلیلگر موسسه خاورمیانه قبل از این حمله در گزارشی اعلام کرده بود: «آنکارا در حال گسترش حضور نظامی خود در سوریه پس از اسد است و بررسی ایجاد پایگاه‌های جدید و استقرار سامانه‌های راداری ترکیه در سوریه مطرح شده است. ولی اسرائیل این روند را تهدیدی برای آزادی عمل نیروی هوایی خود می‌داند و قبلاً نسبت به چنین طرح‌هایی واکنش نشان داده است».

پاسخ سطح پایین ترکیه

به طور معمول، مقامات دولت اردوغان برای مقابله با تهدیدات خارجی، از فرمولی استفاده می‌کنند که عبارت است از بالاترین میزان آتشبار رسانه‌ای همزمان با مواضع رسمی حزب حاکم، رئیس جمهور، رئیس سرویس اطلاعاتی میت، وزیر دفاع و وزیر امور خارجه.

اما پس از حمله رژیم اسرائیل به پایگاه سوری نزدیک به مرز ترکیه، برهان الدین دوران معاون وزیر امور خارجه و مسئول بخش رسانه‌ای نهاد ریاست جمهوری ترکیه، بالاترین مقامی بود که درباره این رویداد اظهار نظر کرد.

دوران گفت: «حمله به پایگاه سوریه و سخنان نتانیاهو درباره ترکیه، بازتاب جدیدی از انزوای فزاینده بین‌المللی، ترس‌های سیاسی و توهمات اوست. تلاش‌های نتانیاهو برای گمراه کردن افکار عمومی بین‌المللی با ایجاد تهدیدها و دشمنان خیالی دیگر هیچ تاثیری ندارد. نخست وزیر اسرائیل، خصومت با ترکیه را به عنوان یک راه نجات سیاسی می‌بیند. ولی جامعه بین‌المللی و کشورهای منطقه در حال اتخاذ موضع قوی علیه ذهنیت اشغالگرانه نتانیاهو و پروژه او برای شروع جنگ منطقه‌ای هستند و از برقراری صلح و آرامش در خاورمیانه حمایت می‌کنند. کل منطقه در حال متحد شدن علیه یک بازیگر بی‌ثبات‌کننده استراتژیک است. دولت نتانیاهو تمام تلاش‌های دیپلماتیک و گفتگو را کنار گذاشته است. پویایی اساسی در موضع اسرائیل نسبت به ترکیه این نیست که ترکیه تهدیدی برای اسرائیل است، بلکه این است که با سیاست‌های منطقه‌ای اسرائیل مخالف است».

ترکیه، حرکتِ دست به عصا

مقامات ترکیه قبلاً به دنبال جا انداختن این شعار بودند که در زمینِ بازی سوریه همه چیز بر اساس خواسته‌های آنکارا پیش رفته و برنده مطلق در این بازی، ترکیه است. اما حالا شاهد این هستیم که ترکیه، در برابر رفتارهای تجاوزکارانه و قلدرانه رژیم صهیونیستی، نهایتاً به این اکتفا می‌کند که از واشنگتن بخواهد اسرائیل را مهار کند.

یکی از دلایل این حجم از رفتار محتاطانه، ارتباط ظریف میدان سوریه و پرونده‌های شرق مدیترانه است. به باور تحلیلگران و ناظران سیاسی، اگر سوریه و مدیترانه شرقی را دو پرونده جداگانه ببینیم، رفتار ترکیه در برابر اسرائیل ممکن است متناقض به نظر برسد. اما اگر آنها را یک مجموعه ژئوپلیتیکی به‌هم‌پیوسته ببینیم، منطق «رقابت مدیریت‌شده» برجسته می‌شود.

رقابت ترکیه و اسرائیل اکنون تقریباً در همه پرونده‌های منطقه‌ای اعم از سوریه، مدیترانه شرقی، واشنگتن و حتی دریای سرخ اثر گذاشته، اما آنکارا باز هم رفتار محتاطانه دارد.

ترکیه تمایل دارد ضمن حفظ موازنه رقابتی با رژیم اسرائیل در سوریه، این موضوع را هم به خاطر داشته باشد که در پرونده سیاسی – امنیتی قبرس و همچنین در مباحث نفتی – گازی شرق مدیترانه، ناچار است به نوعی، رقابت با رژیم اسرائیل را مدیریت کند. چرا که در دو سال اخیر، تیم نتانیاهو در توافق با مقامات هر دو کشور قبرس و یونان، عملاً در پیرامونِ نزدیک ترکیه، حجم عظیمی از تاسیسات راداری، موشکی و تسلیحاتی مستقر کرده‌اند.

در نتیجه برخلاف تبلیغات گسترده‌ای که در رسانه‌های آکپارتی می بینیم، ترکیه نمی‌تواند به سادگی در برابر رژیم اسرائیل موضع بگیرد.

نتانیاهو در این مدت، توانسته در جلب همراهی و همفکری یونان، قبرس، مصر و آمریکا به گونه‌ای عمل کند که شرایط برای ترکیه دشوار شود. پس اگر ترکیه با اسرائیل وارد نوعی از جنگ سرد تمام‌عیار شود، عملاً با یک شبکه بزرگ‌تر روبه‌رو خواهد شد.

پس بیش از آن که احتمال افزایش تنش بین ترکیه و رژیم اسرائیل در میان باشد، می‌توان به نوعی از سناریوی احتمالی سازش اندیشید که در آن، ترکیه ناچار می‌شود در قبال گرفتن مجموعه‌ای از امتیازات محدود در مدیترانه شرقی، در زمینِ بازی سوریه در برابر رژیم اسرائیل، ظهور و بروز سرکشانه و قدرتمندانه‌ای نداشته باشد.