فرهنگی
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی خبرگزاری تسنیم، علیرضا امیری استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه مطالعات فرهنگی در نشست علمی با موضوع الزامات بازدارندگی در جهان بیقاعده؛ بررسی مؤلفههای سخت و نرم قدرت که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد، بازدارندگی را مفهومی فراتر از توان نظامی دانست و تأکید کرد که در جهان امروز، قدرت زمانی کارکرد بازدارنده پیدا میکند که بتواند محاسبات راهبردی رقیب را دگرگون سازد.
وی در ادامه افزود: جهان معاصر بیش از هر زمان دیگری از نظمهای تثبیتشده فاصله گرفته و قواعد بینالمللی دیگر همان نقش گذشته را در تنظیم رفتار بازیگران ایفا نمیکنند. در چنین شرایطی، قواعد حقوقی و سازوکارهای بینالمللی بیش از آنکه مبنای رفتار کشورها باشند، تابعی از موازنه قدرت شدهاند و همین مسئله، محیط امنیتی را با پیچیدگیهای تازهای روبهرو کرده است. از همین رو، بازدارندگی در چنین فضایی دیگر صرفاً یک مفهوم نظامی یا امنیتی نیست، بلکه به مسئلهای راهبردی و حتی فلسفی درباره نسبت میان قدرت، اراده و ادراک تبدیل شده است. اما، پرسش اصلی این است که در جهانی با قواعد سیال و تعهدات شکننده، چه نوع قدرتی میتواند مانع شکلگیری تهدید شود و امنیت پایدار را تضمین کند.
امیری در ادامه این نشست، با مرور برداشتهای سنتی از بازدارندگی اظهار داشت: سالها این مفهوم با انباشت تجهیزات نظامی، افزایش توان رزمی و توسعه قابلیتهای دفاعی تعریف میشد، اما تجربه تحولات چند دهه اخیر نشان داده است، که این برداشت دیگر پاسخگوی واقعیتهای جدید نیست، چرا که کشورهایی با زرادخانههای بزرگ نیز در مواردی نتوانستهاند اراده خود را بر رقبا تحمیل کنند، در حالی که برخی بازیگران با امکانات محدودتر، تنها از طریق تأثیرگذاری بر محاسبات طرف مقابل، هزینه اقدام علیه خود را به اندازهای افزایش دادهاند، که تهدید عملاً خنثی شده است.
این استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه مطالعات فرهنگی با تأکید بر اینکه بازدارندگی بیش از آنکه محصول حجم قدرت باشد، نتیجه کیفیت سازماندهی قدرت است، تصریح کرد: در جهان بیقاعده، قدرت دیگر مجموعهای از ابزارهای منفک نیست، بلکه شبکهای از ظرفیتهای بههمپیوسته است، که تنها در تعامل با یکدیگر معنا پیدا میکنند. از همینرو، قدرت سخت همچنان …
