بدرقه‌هایی که محاسبات دشمن را خاک کرد - تسنیم

فرهنگی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در نظریه های‌ کلاسیک بازدارندگی، همواره دو مؤلفه‌؛ قابلیت ‌و اراده درکفه‌ی ترازوی محاسبات راهبردی دشمن قرار می‌گیرد، اما آن­چه درتلاطم تاریخ معاصر ایران، به ویژه در واقعه‌ی جانسوز و باشکوه تشییع پیکر مطهر رهبر شهید سربلند کرد، گونه ای دیگر از بازدارندگی بود که در قاموس متعارف نمی‌گنجد. بازدارندگی­ایی که نه در مدارک نظامی، بلکه در اشک‌های گرم و مشت‌های گره کرده­ی مردمی معنا یافت که با حضور خود، خطابه­ای بی صدا اما کوبنده را به گوش جهان رساندند.

برای درک این دگردیسی، نخست باید به سندروم محاسباتی به مثابه‌ی یک اختلال شناختی در دستگاه تصمیم­سازی دشمن نگاه کرد. غرب و به ویژه رژیم صهیونیستی، پس از دهه­ها تقابل با جمهوری اسلامی، به ‌نوعی خود فریبی راهبردی مبتلا شده بودند که بر اساس آن، هرگونه خلأ در رأس هرم قدرت را مترادف با فروپاشی شبکه‌ی اراده‌ی ملی قلمداد می‌کردند. این سندروم، که ریشه در خوانشی خطی و مکانیکی از سیاست دارد، همواره گمان می‌برد که با حذف فیزیکی یک فرمانده یا یک رهبر، می‌توان مرکز جرم مقاومت را متلاشی کرد. اما حادثه‌ی تشییع رهبر شهید، این فرضیه‌ی خام را نه تنها باطل، بلکه به سان آینه­ای تمام عیار، تصویر واقعی از یک ملت زنده را در برابر چشمان حیرت زده‌ی تحلیلگران خارجی قرار داد.

لایه‌ی سخت اقتدار، که همان توان نظامی‌و‌ امنیتی است، همواره بخشی از معادله‌ی بازدارندگی بوده است. موشک­ها، پهپادها و تجهیزات پیشرفته زبان گویای قدرت سخت هستند که دشمن را از تعرض نظامی باز می­دارند. اما آن­چه در تشییع رهبر شهید به تماشا نشست، نه توان تخریب، بلکه توان بازتولید بود.

حضور ده ها میلیونی مردم در کوچه ها وخیابان ها، از پایتخت تا دور افتاده­ترین نقاط مرزی، به دشمن اعلام کرد که پیکره‌ی ملی، آمپول­های هوشیاری را در رگ­های خود تزریق کرده و هرگونه گمانه‌ی خلأ، توهمی بیش نیست. این لایه ی سخت، این بار نه در قالب موشک، بلکه در قالب گستره­ی سرزمینی پر از انسان ظهور یافت گستره­ای که خط مقدم آن، به‌جای خاکریز سینه­های مردمی بود که با نثار جان، از کیان خود دفاع می‌کردند.

اما شگفت انگیزتر از لایه‌ی سخت، شکوه لایه‌ی نرم اقتدار‌بود که در این رویداد عظیم، رخ نمایی بی‌بدیل یافت. بازدارندگی نرم، که مبتنی بر قدرت …