استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم ، در تلاقیگاه تحولات شتابان فناوریهای نوین و دگردیسی ساختارهای معرفتی در زیستبوم دیجیتال، حوزههای علمیه با پارادایم نوینی از کنشگری مواجهاند. نگاه راهبردی رهبر شهید انقلاب اسلامی پیرامون «پیشرانی حوزه در فناوریهای نوین»، صرفاً تأکیدی بر تجهیزات فنی نبود، بلکه راهبردی تمدنی است که حوزه را از موضع انفعالی یا مصرفکنندگیِ ابزار، به جایگاه «تولیدکننده محتوا، جهتدهنده به فناوری و حکمرانِ فضای معرفتی» ارتقا میدهد. این رویکرد، پاسخی حکیمانه به ضرورت بازتعریف نسبت میان سنت اصیل اجتهاد و اقتضائات عصر فناوری است تا علوم دینی بتوانند در منظومه دانشی بشر معاصر، حضوری فعال، زنده و جریانساز داشته باشند.
در این میان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) بهعنوان پیشقراول و پیشگام این تحول دیجیتال، نقشی بنیادین در گذار از سنتگرایی صرف به «سنتِ روزآمد و فناورانه» ایفا کرده است. این مرکز با بهرهگیری از توانمندیهای هوش مصنوعی، کلاندادهها (Big Data)، تحلیلهای آماری و پردازش پیشرفته متون، کوشیده است تا فرایندهای پژوهشی حوزه را از «کندیهای سنتی» به سمت «سرعت و دقت سیستماتیک» سوق دهد. دستاوردهای این مرکز در دیجیتالسازی میراث مکتوب و ایجاد شبکههای گسترده اطلاعاتی، صرفاً خدماتی ابزاری نیست؛ بلکه زیرساختی است که «نظام استنباط و اجتهاد» را به ابزارهای توانمندساز مجهز میکند تا مسائل نوپدید در حوزههای اخلاق، فقه، کلام و علوم انسانی، با تکیه بر استدلالهای دقیق و دسترسیهای سریع به منابع، قابلیت پاسخگویی دقیقتری یابند.
بنابراین، واکاوی عملکرد مرکز نور در چارچوب منظومه فکری رهبری، مطالعهای است در باب «تحقق کارآمدی نظام دینی در جهان دیجیتال». این جستار، با نگاهی مسألهمحور به دنبال آن است که چگونه پیوند میان «مرجعیت سنتی حوزه» و «نوآوریهای فناورانه»، میتواند به تبدیل تهدیدهای فضای مجازی به فرصتهای تمدنی، گسترش مرجعیت علمی جهان اسلام و نهایتاً استقرار الگوی حکمرانی دانشمحور در پژوهشهای حوزوی منجر شود. این مقدمه در پی تبیین این حقیقت است که فناوری، پیششرط اجتنابناپذیرِ بقا و بالندگی حوزه در عصر رقابتهای دانشی است.
در این چارچوب، دیجیتالسازی علوم اسلامی و انسانی یکی از مهمترین …