استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، هشتم مردادماه در تقویم رسمی کشور به نام «روز زنجان» نامگذاری شده است؛ روزی برای بزرگداشت دیاری که در بزنگاههای تاریخ، از عصر باستان و دوران طلایی حکومتهای اسلامی گرفته تا صفویه و قاجار و حماسهآفرینیهای بیبدیل رزمندگانش در قامت «غواصان دریادل» دوران دفاع مقدس، همواره نقشی تمدنساز و مرزبانانه ایفا کرده است.
زنجان، با نام تاریخی و کهن «خمسه»، پهنهای است که همزمان مهد علم، فلسفه، فقه، معماری شگفتانگیز (چون گنبد سلطانیه) و صنایعدستی بینظیر بوده است. اما با وجود این کارنامه سترگ و پیشینه 1500 ساله، این کهندیار با یک چالش عمیق دستوپنجه نرم میکند: «فقدان یک دانشنامه جامع و مکتوب علمی».
در روزگاری که ثبت هویت مکتوب و مستندسازی داراییهای معنوی و تاریخی، اصلیترین ابزار دفاع در برابر شبیخونهای فرهنگی و تحریفهای تاریخی است، ضرورت «زنجانپژوهی» نه یک کار فانتزی و تشریفاتی، بلکه یک نیاز استراتژیک ملی و منطقهای است.
متولیان فرهنگی استان زنجان سالهاست که بر لزوم تدوین اثری جامع تأکید دارند که فراتر از تکنگاریهای پراکنده، تصویری منسجم از جغرافیا، تاریخ، رجال، اقتصاد و صنایع این سامان به دست دهد؛ پروژهای که با وجود تلاشهای فراوان، امروز در ایستگاه بوروکراسی شهرداری و شورای شهر متوقف مانده است.
زنجان؛ استانی بدون شناسنامه جامع مکتوب
مسعود بیات، عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان و مدیر مرکز زنجانپژوهی، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به پیشینه تاریخی نگارش تواریخ محلی در ایران میگوید: بسیاری از مناطق و شهرهای ایران مانند قم، سبزوار، بخارا و بیهق از گذشتههای دور دارای تواریخ محلی مکتوب بودهاند که به عنوان شناسنامه مکتوب آن مناطق شناخته میشوند. متأسفانه زنجان در طول تاریخ از داشتن چنین اثر جامع و منسجمی محروم بوده است. در دو دهه اخیر، جریانی برای تدوین دانشنامههای استانی در کشور آغاز شد که در واقع دایرهالمعارفهایی خلاصه، دقیق و علمی از تمام ابعاد جغرافیایی، تاریخی، مشاهیر، رجال، ظرفیتهای اقتصادی استانها و سایر موارد هستند. استانهایی مانند گیلان در این زمینه بسیار پیشرو بودهاند، اما زنجان همچنان در این حوزه با عقبافتادگی جدی …
