استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، تبریز، دیار ستارخان و باقرخان، شهری که در حافظه تاریخی ایران همواره با عنوان شهر اولینها شناخته میشود، زادگاه نخستین چاپخانه و پیشگام صنعت نشر در کشور بوده است. روزگاری نهچندان دور، خیابانهای مرکزی این شهر مهد روشنفکری، تبادل اندیشه و پاتوق اهالی قلم بود؛ جایی که بوی کاغذ تازه و جوهر، عابران را به سوی ویترینهای پربار کتابفروشیها میکشاند و خرید کتاب، بخشی جداییناپذیر از سبد فرهنگی خانوادههای تبریزی به شمار میرفت.
اما امروز، این شکوه فرهنگی زیر سایه سنگین بحرانهای اقتصادی رنگ باخته است. کاهش یارانههای دولتی کاغذ، نوسانات ارزی و تورم افسارگسیخته، دست به دست هم دادهاند تا صنعت نشر و بازار کتاب را با چالشی بیسابقه مواجه کنند. افزایش نجومی قیمت تمامشده چاپ، کتاب را که تا دیروز کالایی در دسترس برای عموم بود، به محصولی لوکس و دور از دسترس تبدیل کرده است؛ پدیدهای که مستقیماً بر سرانه مطالعه و اقتصاد فرهنگ تأثیر ویرانگری گذاشته است.
در این میان، تغییر اولویتهای معیشتی خانوارها بیشترین ضربه را به پیکره نحیف بازار کتاب وارد کرده است. وقتی تأمین نیازهای اولیهای چون مسکن، خوراک و پوشاک به دغدغه اصلی و روزمره مردم تبدیل میشود، طبیعی است که کالاهای فرهنگی در انتهای فهرست نیازها قرار گرفته و بهتدریج از سبد خانوار حذف شوند. این واقعیت تلخ، به مرور زمان باعث شده تا زنگ خطر برای بسیاری از کتابفروشیهای قدیمی به صدا درآید و روند تغییر کاربری مغازههای فرهنگی سرعت بگیرد.
صدای زنگ عمارت تاریخی شهرداری در قلب میدان ساعت تبریز طنین میاندازد؛ صدایی که سالهاست با نبض زندگی مردم گره خورده است. آفتاب عصرگاهی روی سنگفرشهای خیابان تربیت و پیادهروهای منتهی به خیابان امام کشیده شده است. اینجا قدم زدن در میان راسته کتابفروشان حس و حال عجیبی دارد؛ پشت ویترینهایی که روزی غلغله دانشجویان و دانشآموزان بود، حالا سکوت و گردوغبارِ انتظار نشسته و فروشندگان، چشمانتظار مشتریانی هستند که اغلب تنها قیمتها را میپرسند و با حسرت عبور میکنند.
برای بررسی دقیقتر ابعاد این رکود نگرانکننده و درک ملموستر بحرانی که گریبانگیر یار مهربان شده است، مسیر محدوده میدان ساعت تا چهارراه شریعتی (شهناز سابق) را قدم …
