به گزارش ایلنا، منابع دیپلماتیک نزدیک به کاخ سفید به رسانه اماراتی «ارم نیوز» گفتهاند دونالد ترامپ تیمی متشکل از مشاوران خود و مقامهایی از وزارت خارجه، وزارت جنگ، خزانهداری، پنتاگون و دستگاه اطلاعاتی آمریکا را مأمور بررسی احیای تفاهمنامهای کرده است که پیشتر میان تهران و واشنگتن به حالت تعلیق درآمد.
اما تفاوت اصلی نسخه جدید با تفاهم قبلی، نحوه تعامل با تنگه هرمز است. بر اساس این طرح، آمریکا میخواهد ابتدا پرونده تردد و امنیت کشتیرانی در هرمز در قالبی جداگانه تعیین تکلیف شود و سپس مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران، تحریمها و داراییهای بلوکهشده دنبال شود.
این رویکرد از نگاه واشنگتن یک هدف مشخص دارد: جلوگیری از آنکه تهران در مذاکرات آینده، مسئله عبور و مرور کشتیها از هرمز را به پرونده هستهای و سایر مطالبات خود پیوند بزند.
واشنگتن به دنبال تغییر زمین بازی مذاکرات
یک دیپلمات آمریکایی نزدیک به کاخ سفید در گفتوگو با «ارم نیوز» مدعی شده است که ترامپ قصد دارد نسخهای اصلاحشده از تفاهمنامه قبلی تهیه و آن را در اختیار میانجیها قرار دهد تا بخشی از مسیر مذاکرات پیش از آغاز گفتوگوهای اصلی درباره برنامه هستهای طی شود.
بر اساس این روایت، دولت آمریکا در مذاکرات قبلی به این جمعبندی رسیده که پیوند خوردن موضوع هرمز با پرونده هستهای و داراییهای ایران، به تهران امکان میدهد از امنیت کشتیرانی بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات استفاده کند.
به همین دلیل، واشنگتن اکنون درصدد است این ارتباط را از میان ببرد؛ به این معنا که حتی در صورت بروز اختلاف در مذاکرات هستهای، موضوع تردد کشتیها در هرمز بهعنوان یک ابزار فشار یا تهدید باقی نماند.
از این منظر، طرح جدید آمریکا صرفاً اصلاح یک متن دیپلماتیک نیست، بلکه تلاشی برای تغییر ساختار مذاکرات و محدود کردن اهرمهای متقابل تهران و واشنگتن است.
هرمز؛ اولویت فوری آمریکا
اهمیت این تغییر زمانی بیشتر روشن میشود که بدانیم تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و هرگونه اختلال در تردد کشتیها میتواند مستقیماً بازار انرژی و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
به همین دلیل، آمریکا ظاهرا تلاش میکند پیش از ورود به پروندههای پیچیدهتری مانند سطح غنیسازی، ذخایر اورانیوم، تحریمها و داراییهای بلوکهشده، تکلیف هرمز را مشخص کند.
در همین چارچوب، مذاکرات تهران و مسقط درباره ترتیبات کشتیرانی در هرمز اهمیت ویژهای پیدا کرده است. یکی از اعضای تیم مذاکرهکننده ایران گفته است تفاهم جدید ایران و عمان درباره این تنگه، اجرای نهایی بند مربوط به هرمز در تفاهمنامه اسلامآباد محسوب نمیشود و صرفاً در چارچوب اصول و راهنمای مذاکرات قرار دارد.
بر اساس گزارش «ارم نیوز»، کشورهای منطقه نیز پذیرفتهاند ایران و عمان بهعنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، مسئولیت رسیدن به تفاهم درباره سازوکارهای کشتیرانی در این آبراه را بر عهده داشته باشند.
سرنوشت تفاهمنامه ۱۴ بندی چه شد؟
تفاهمنامهای که ۱۷ ژوئن با میانجیگری پاکستان میان تهران و واشنگتن امضا شد، ۱۴ بند داشت که دو بند آن به تردد کشتیها در تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی ایران مربوط میشد.
سایر بندهای این تفاهمنامه موضوعاتی از جمله آتشبس، احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی، لغو تحریمهای آمریکا و تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم ایران را دربرمیگرفت.
این تفاهم تا ۸ ژوئیه در دستور کار مذاکرات قرار داشت، اما پس از آنکه ترامپ ایران را به هدف قرار دادن نفتکشها در هرمز متهم کرد، پایان تفاهم را اعلام کرد. پس از حملات هوایی آمریکا به مواضع سپاه، تهران نیز چند روز بعد اعلام کرد این تفاهمنامه دیگر اعتبار ندارد.
با این حال، اکنون به نظر میرسد واشنگتن به دنبال احیای بخشهایی از همان چارچوب، اما با تغییراتی اساسی در نحوه اتصال پروندههاست.
چرا آمریکا میخواهد پروندهها را از هم جدا کند؟
تحلیل ارائهشده در این گزارش نشان میدهد نگرانی اصلی واشنگتن، ایجاد امکان «معامله پروندهها» برای تهران است؛ یعنی ایران بتواند از یک موضوع مانند هرمز برای گرفتن امتیاز در پروندهای دیگر مانند تحریمها یا برنامه هستهای استفاده کند.
از نگاه دولت ترامپ، جدا کردن هرمز میتواند دست آمریکا را در مذاکرات هستهای بازتر کند و مانع از آن شود که امنیت انرژی و کشتیرانی جهانی به اهرمی برای کسب امتیازات سیاسی و اقتصادی تبدیل شود.
در مقابل، برای تهران نیز مسئله هرمز صرفا یک موضوع فنی مربوط به کشتیرانی نیست و به حاکمیت، امنیت منطقهای و فشارهای اقتصادی آمریکا ارتباط پیدا میکند. بنابراین نحوه تفکیک این پرونده از سایر مسائل میتواند یکی از نقاط اصلی چانهزنی میان دو طرف باشد.
فرهاد دزهیی، پژوهشگر مرکز مطالعات «ستاندر»، با اشاره به تلاش میانجیهای منطقهای برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا گفته است با وجود ادامه بیاعتمادی میان دو طرف، هرمز در شرایط کنونی مهمترین پرونده برای حرکت به سمت اجرای هرگونه تفاهم است.
به اعتقاد او، آمریکا میخواهد ابتدا وضعیت این آبراه را تثبیت کند؛ زیرا حلوفصل مسئله هرمز میتواند مسیر مذاکرات بعدی درباره برنامه هستهای ایران را نیز هموار کند.
بر این اساس، اگر گزارشهای منتشرشده درباره طرح جدید دولت ترامپ درست باشد، واشنگتن در حال حرکت از یک «توافق جامع و بههمپیوسته» به سمت «توافقهای تفکیکشده» است؛ رویکردی که در آن، هرمز ابتدا تعیین تکلیف میشود و سپس پروندههای هستهای، تحریمها و داراییهای ایران در چارچوبی جداگانه مورد مذاکره قرار میگیرند. انتهای پیام/
به گزارش آفتاب نیوز،
اولیانوف در شبکه ایکس در واکنش به تهدیدهای جدید دونالد ترامپ برای اعمال تحریمهای اقتصادی شدید علیه ایران نوشت: «ایران برای دههها تحت تحریمهای آمریکا باقی مانده است. تهران در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ توانایی خود را در ایستادگی در برابر "فشار حداکثری" نشان داد.
«وی اضافه کرد: «اگر واشنگتن خواهان دستیابی به برخی از اهداف خود است، مسیر اشتباهی را انتخاب کرده است. نتایج مثبت تنها از طریق دیپلماسی صادقانه امکانپذیر خواهد بود؛ هرچه آمریکا زودتر این موضوع را درک کند، بهتر است.»
ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که «فشار و انزوای اقتصادی» علیه ایران در «ابعادی بیسابقه» خواهد بود.
او افزود: «هر کشوری که به مؤسسات مالی، کسبوکارها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هرگونه راه تنفسی به ایران بدهند، خود با پیامدهای اقتصادی بسیار سنگینی روبهرو خواهد شد.»
ترامپ گفت: «قاچاق نفت، خطوط سوآپ، انتقال پول نقد، صرافیها، ثبت کشتیها و شرکتهای پوششی — همه اینها باید همین الان متوقف شوند. خودتان میدانید با چه کسانی هستم. این یک دی-دی اقتصادی خواهد بود و ما نیاز داریم همه متحدانمان کنار ایالات متحده بایستند تا تهدید ایران را نابود کنیم.»
به گزارش آفتاب نیوز،
دونالد ترامپ در گفتوگو با رادیو دبلیوایبیسی ۷۷ که پنجشنبه شب به وقت محلی منتشر شد، درباره جنگ علیه ایران مدعی شد: «چارهای جز حمله به ایران نداشتیم، اگر ۱۰۰ بار دیگر هم لازم بود این کار را انجام میدادم، ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد.»
رئیس جمهوری آمریکا ادعا کرد: «نیروی دریایی، هوایی از بین رفته است. بخشی از مشکل این است که بسیاری از رهبران از بین رفتهاند. دستیابی به توافق آسان نیست. هیچکس نمیداند چه کسی رهبری میکند.»
رئیس جمهور آمریکا ادعا کرد: هدف اصلی کارزار آمریکا، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
ترامپ افزود: «فکر میکنم مردم میبینند که ما چه میکنیم، زیرا ایران هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد. ما باید به خاورمیانه سفر کنیم، زیرا نمیتوانیم اجازه دهیم ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
رئیس جمهوری آمریکا مدعی شد: «آنها دیوانهاند. اگر کشوری مانند آن سلاح هستهای داشته باشد، بدون تردید از آن استفاده خواهد کرد.»
ترامپ همچنین به استفاده از بمبافکنهای بی۲ در حمله به تاسیسات هستهای ایران اشاره و ادعا کرد: «من جلوی آن را گرفتم و با بمبافکنهای بی۲، آن را بهطور کامل متوقف کردم.»
رئیس جمهوری آمریکا مدعی شد: «آنها (ایران) اسرائیل را نابود میکردند. آنها خاورمیانه را نابود میکردند.»
ترامپ در این برنامه رادیویی ادعا کرد: «ما در قبال ایران بسیار خوب عمل میکنیم. ما از نظر نظامی آنها را کاملا از بین بردیم. البته هنوز تعدادی موشک و پهپاد دارند، اما توانایی آنها برای ساخت این تجهیزات در مقایسه با پنج ماه پیش بسیار کاهش یافته است. پنج ماه پیش آنها حملات موثری انجام میدادند، اما حالا برایشان بسیار دشوار است که هر هدفی را مورد حمله قرار دهند.»
رئیس جمهوری آمریکا افزود: «آنها (ایران) در وضعیت بدی هستند. نرخ تورم آنها حدود ۳۰۰ درصد است و ارزش پول آنها تقریبا از بین رفته است. نیروهای نظامی هم حقوق دریافت نمیکنند؛ بنابراین در شرایط بسیار بدی قرار دارند.»
ترامپ در باره تنگه هرمز نیز ادعا کرد: آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد!
وی مدعی شد: «ایران به قدرت سلطهگری در خاورمیانه تبدیل شده است که برای همه قلدری میکند.»
ترامپ افزود « ایرانیها به سوی کشورهایی موشک شلیک کردند که هیچکس از میزان دخالت آنها در درگیری آگاه نبود.»
