توافق جدید نفتی عراق و ترکیه برای دور زدن تنگه هرمز / آنکارا هم یک میلیون بشکه در روز از عراق سهم می‌گیرد

صفحه سیاست-

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، یک فروند هواپیمای هشدار زودهنگام آمریکایی هنگام پرواز در نزدیکی خلیج فارس و تنگه هرمز، کد اضطراری 7700 را فعال کرده است. این کد در هوانوردی به معنای اعلام یک وضعیت اضطراری عمومی است و به خودی خود نشان نمی‌دهد که هواپیما با چه نوع مشکلی مواجه شده است.

داده‌های پروازی نشان می‌دهد این هواپیما پس از اعلام وضعیت اضطراری، ارتفاع خود را از بیش از ۶۷۰۰ متر به حدود ۵۴۰۰ متر کاهش داده و سپس مسیر خود را به سمت غرب تغییر داده است.

همین تغییرات باعث شده این پرواز در مرکز توجه قرار بگیرد؛ چراکه تنگه هرمز در شرایط فعلی تنها یک مسیر مهم تجاری و انرژی نیست، بلکه یکی از اصلی‌ترین نقاط رقابت و نمایش قدرت میان بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نیز محسوب می‌شود. همزمانی پرواز هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکا

نکته قابل توجه دیگر، حضور همزمان سه فروند هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی از نوع KC-46A پگاسوس در محدوده تنگه هرمز و امارات است.

هواپیماهای سوخت‌رسان نقش مهمی در افزایش برد عملیاتی جنگنده‌ها و دیگر هواپیماهای نظامی دارند و حضور آنها معمولاً به معنای افزایش توان ماندگاری هواگردها در آسمان منطقه است. البته صرف حضور این هواپیماها نمی‌تواند به تنهایی به معنای آمادگی برای یک عملیات نظامی مشخص تلقی شود.

با این حال، قرار گرفتن پرواز اضطراری یک هواپیمای هشدار زودهنگام در کنار فعالیت هواپیماهای سوخت‌رسان، از منظر تحلیلی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد فعالیت‌های هوایی آمریکا در این محدوده همچنان قابل توجه است. چرا هواپیمای هشدار زودهنگام اهمیت دارد؟

هواپیماهای هشدار زودهنگام برای شناسایی و رصد تحرکات هوایی و ایجاد تصویر عملیاتی از فضای اطراف مورد استفاده قرار می‌گیرند. این هواپیماها در عملیات‌های هوایی، نقش یک مرکز فرماندهی و نظارت پرنده را ایفا می‌کنند و اطلاعات جمع‌آوری‌شده توسط آنها می‌تواند در تصمیم‌گیری سایر واحدهای هوایی مؤثر باشد.

به همین دلیل، هرگونه تغییر غیرعادی در مسیر یا ارتفاع چنین هواپیمایی، به‌ویژه در منطقه‌ای مانند خلیج فارس، می‌تواند مورد توجه ناظران قرار گیرد؛ هرچند بدون اطلاعات رسمی درباره علت اعلام وضعیت اضطراری، نمی‌توان درباره منشأ یا ماهیت این وضعیت با قطعیت اظهار نظر کرد. آیا این حادثه نشانه یک تهدید نظامی است؟

در حال حاضر، شواهد کافی برای نتیجه‌گیری درباره وقوع یک حادثه امنیتی یا نظامی وجود ندارد. فعال شدن کد 7700 می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و الزاماً به معنای مواجهه هواپیما با تهدید خارجی نیست.

از سوی دیگر، شرایط راهبردی تنگه هرمز باعث می‌شود چنین رویدادهایی با حساسیت بیشتری دنبال شوند. این آبراه یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و هرگونه افزایش فعالیت نظامی در اطراف آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک پرواز عادی داشته باشد.

بنابراین، اهمیت اصلی این رویداد در حال حاضر نه در نتیجه‌گیری شتاب‌زده درباره علت وضعیت اضطراری، بلکه در تصویر بزرگ‌تر فعالیت‌های نظامی آمریکا در اطراف تنگه هرمز است. تنگه هرمز؛ نقطه‌ای که هر پرواز در آن اهمیت دارد

تنگه هرمز طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین نقاط در معادلات امنیتی خاورمیانه تبدیل شده است. حضور مستمر نیروهای آمریکایی در منطقه، در کنار حساسیت ایران نسبت به تحرکات نظامی در نزدیکی آب‌های سرزمینی خود، موجب شده هرگونه افزایش فعالیت هوایی و دریایی در این محدوده با دقت بیشتری رصد شود.

از این منظر، اعلام وضعیت اضطراری یک هواپیمای آمریکایی را باید در چارچوب مجموعه‌ای از تحرکات نظامی و امنیتی در منطقه بررسی کرد، نه به عنوان یک اتفاق منفرد.

تا زمانی که علت فعال شدن کد 7700 و جزئیات دقیق این پرواز از سوی منابع رسمی مشخص نشود، هرگونه ارتباط دادن این حادثه با یک اقدام نظامی یا امنیتی مشخص، صرفاً در حد گمانه‌زنی خواهد بود. با این حال، همزمانی این پرواز با حضور هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکایی بار دیگر نشان می‌دهد که آسمان اطراف تنگه هرمز همچنان یکی از حساس‌ترین عرصه‌های رقابت و رصد نظامی در منطقه است.

به گزارش جماران، دونالد ترامپ در گفت‌ وگو با رادیو دبلیوای‌بی‌سی ۷۷ که پنجشنبه شب به وقت محلی منتشر شد، درباره جنگ علیه ایران با تکرار لفاظی های خود مدعی شد: «چاره‌ای جز حمله به ایران نداشتیم، اگر ۱۰۰ بار دیگر هم لازم بود این کار را انجام می‌دادم، ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد.»

رئیس جمهوری آمریکا در توجیه شکست خود در میدان دیپلماسی بدون اشاره به زیاده خواهی های واشنگتن و بدعهدی و نقض تفاهمنامه اسلام آباد ادعا کرد: «نیروی دریایی، هوایی از بین رفته است. بخشی از مشکل این است که بسیاری از رهبران از بین رفته‌اند. دستیابی به توافق آسان نیست. هیچ‌کس نمی‌داند چه کسی رهبری می‌کند.»

رئیس جمهوری جمهوریخواه و جنگ طلب آمریکا ادعا کرد: هدف اصلی کارزار آمریکا، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

ترامپ در توجیه رویکردهای شکست خورده خود در قبال جمهوری اسلامی ایران و در حالیکه پیامدهای جنگ بی دلیل او بر روی زندگی مردم آمریکا تاثیر گذاشته است، ادعا کرد: «فکر می‌کنم مردم می‌بینند که ما چه می‌کنیم، زیرا ایران هرگز نمی‌تواند سلاح هسته‌ای داشته باشد. ما باید به خاورمیانه سفر کنیم، زیرا نمی‌توانیم اجازه دهیم ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.»

رئیس جمهوری آمریکا بار دیگر با توهین به ایران مدعی شد: «آنها دیوانه‌اند. اگر کشوری مانند آن سلاح هسته‌ای داشته باشد، بدون تردید از آن استفاده خواهد کرد.»

ترامپ همچنین به استفاده از بمب‌افکن‌های بی‌۲ در حمله به تاسیسات هسته ای ایران اشاره و ادعا کرد: «من جلوی آن را گرفتم و با بمب‌افکن‌های بی‌۲، آن را به‌طور کامل متوقف کردم.»

رئیس جمهوری آمریکا در حمایت از رژیم اسرائیل که واشنگتن را در گرداب جنگ علیه ایران فرو برده است و در توجیه جنگ علیه ایران بدون اشاره به اقدامات تل آویو در منطقه به ویژه سرزمین های اشغالی فلسطین مدعی شد: «آنها (ایران) اسرائیل را نابود می‌کردند. آنها خاورمیانه را نابود می‌کردند.»

ترامپ در این برنامه رادیویی ادعا کرد:«ما در قبال ایران بسیار خوب عمل می‌کنیم. ما از نظر نظامی آن‌ها را کاملا از بین بردیم. البته هنوز تعدادی موشک و پهپاد دارند، اما توانایی آن‌ها برای ساخت این تجهیزات در مقایسه با پنج ماه پیش بسیار کاهش یافته است. پنج ماه پیش آن‌ها حملات موثری انجام می‌دادند، اما حالا برایشان بسیار دشوار است که هر هدفی را مورد حمله قرار دهند.»

رئیس جمهوری آمریکا بدون اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ خود علیه ایران بر زندگی و معیشت آمریکایی مدعی شد: «آن‌ها (ایران) در وضعیت بدی هستند. نرخ تورم آن‌ها حدود ۳۰۰ درصد است و ارزش پول آن‌ها تقریبا از بین رفته است. نیروهای نظامی‌ هم حقوق دریافت نمی‌کنند. بنابراین در شرایط بسیار بدی قرار دارند.»

ترامپ در باره تنگه هرمز نیز در حالیکه ایران کنترل این آبراه حیاتی را برعهده دارد، بار دیگر ادعای خود را تکرار و ادعا کرد: آمریکا کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد!

وی در بخش دیگری از این مصاحبه در توجیه حمله به ایران مدعی شد: «ایران به قدرت سلطه‌گری در خاورمیانه تبدیل شده است که برای همه قلدری می‌کند.»

ترامپ بدون اشاره به اینکه پایگاه های آمریکا در خاک برخی کشورهای منطقه است و نیز خسارات واشنگتن از پاسخ دفاعی ایران ادعا کرد «که ایرانی‌ها به سوی کشورهای نیمه‌بی‌طرفی موشک شلیک کردند که هیچ‌کس از میزان دخالت آن‌ها در درگیری آگاه نبود.»

رئیس جمهوری آمریکا ۱۹ اوت برابر با ۲۸ مرداد ماه در شبکه اجتماعی تروث سوشال خود با تکرار لفاظی‌هایش و درحالیکه در میانه مذاکرات به ایران تجاوز کرده است، ادعا کرد: «هیچ‌کس بیش از من به جمهوری اسلامی ایران فرصت نداده است تا به یک توافق دست پیدا کند. متاسفانه، (البته) برای آنها، این فرصت را از دست دادند.»

ترامپ که به شدت به دلیل پیامدهای تجاوز علیه ایران تحت فشار افکار عمومی مردم آمریکا و کنگره در آستانه انتخابات میاندوره‌ای قرار دارد، مدعی شد: بنابراین، امروز خردکننده‌ترین عملیات اقتصادی‌ که تاکنون علیه هر کشوری انجام شده است را اعلام می‌کنم! این یک جنگ اقتصادی و انزوای اقتصادی در مقیاسی بی‌سابقه خواهد بود.

رئیس جمهوری آمریکا در حالیکه واشنگتن سالهاست رویکرد خصمانه فشار اقتصادی و تحریم‌ها علیه ملت ایران را در پیش گرفته است، با اشاره به نبرد نورماندی و عملیات موسوم به «روز دی / D-DAY» ادعا کرد: «این یک روز - دی (تعیین کننده) اقتصادی خواهد بود و ما به همه متحدانمان نیاز داریم تا در کنار ایالات متحده آمریکا بایستند و برای منزوی کردن و شکست تهدید ایران همکاری کنند.» و «هر کشوری که به موسسات مالی، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها و یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هر نوع حمایتی از ایران ارائه دهند، با پیامدهای شدید اقتصادی روبه‌رو خواهد شد.»

سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران نیز روز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ با انتشار دو تصویر درباره عبور بدهی ملی آمریکا از مرز ۴۰ تریلیون دلار، «روز D اقتصادی» ادعایی دونالد ترامپ علیه ایران را تلاشی برای انحراف افکار عمومی از بحران اقتصادی و بدهی فزاینده آمریکا دانست و تاکید کرد تداوم سیاست‌های شکست‌خورده واشنگتن، جز شکست بیشتر و افزایش خصومت ایرانیان نتیجه‌ای نخواهد داشت.

به گزارش جماران، بخش انگلیسی‌زبان شبکه خبری الجزیره در گزارشی با بررسی آمارها به بررسی این پرداخته که کشتی‌ها هنگام عبور از تنگه هرمز بیشتر فرامین کدام کشور (ایران یا آمریکا) را رعایت می‌کنند.   

طبق این گزارش، داده‌های شرکت تحلیل اطلاعات دریانوردی «کِپلِر» نشان می‌دهد که بین ۱ تا ۱۹ اوت، ۱۱۲ فروند شناور حامل نفت خام، گاز مایع و گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. 

از میان این نفت‌کش‌ها و شناورها، ۲۱ فروند به طور آشکار از مسیر ایرانی در تنگه هرمز عبور کرده‌اند و تنها دو فروند به طور رسمی از مسیر عمانی استفاده کرده‌اند.

همچنین داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد که در مجموع ۲۳۶ فروند کشتی بین ۱ تا ۱۹ اوت از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. این آمار علاوه بر شناورهای نفتی و گازی، شامل کشتی‌های حامل کالاهای فله و مواد شیمیایی نیز می‌شود.

از این تعداد، ۸۳ فروند به طور آشکار از مسیر ایرانی، تنها ۳ فروند از مسیر عمانی و ۲ فروند از مسیر پیش از جنگ (از مرکز تنگه) استفاده کرده‌اند.

با وجود محاصره دریایی آمریکا که توسط قدرتمندترین نیروی دریایی جهان پشتیبانی می‌شود، یک پنجم تمام کشتی‌های حامل انرژی با بی‌توجهی به تهدیدات ترامپ، به طور آشکار از مسیر ایرانی از هرمز عبور کرده‌اند. این رقم با احتساب کشتی‌های حامل کالاهای فله و مواد شیمیایی، به ۳۵ درصد از کل شناورها می‌رسد.

در مقابل، تنها دو کشتی نفتی و گازی، و در مجموع چهار شناور، به طور علنی از مسیری غیر از مسیر تعیین‌شده توسط ایران استفاده کرده‌اند.

الجزیره نوشته این داده‌ها  و واقعیت‌ها به ما نشان می‌دهند که شناورها بیشتر تمایل به سرپیچی از دستورات کدام قدرت دارند و از خشم کدام طرف بیشتر می‌ترسند.

  فضاسازی آکسیوس و سی‌ان‌ان

با وجود این، بعد از انتشار آمارهای جدید شرکت کپلر در هفته گذشته دو رسانه جریان اصلی آمریکا تلاش کردند با استناد به آمارهای مبهم شکست دولت ایالات متحده مقابل ایران در تنگه هرمز را پنهان کنند. 

 آکسیوس که از رسانه‌های نزدیک به منابع اطلاعاتی و نظامی آمریکا و اسرائیل است روز گذشته در گزارشی مدعی شده بود که ارتش آمریکا با ایجاد یک کریدور جنوبی مخفی در تنگه هرمز روزانه حدود 10 میلیون بشکه نفت خام از این آبراه صادر می‌کند.

سی‌ان‌ان هم در مجموعه گزارش‌هایی ادعا کرد ایران «کنترل تنگه را از دست داده» و بیش از ۸۰ درصد کشتی‌ها مسیر عمان را انتخاب می‌کنند اما در همان گزارش پذیرفت که روزانه تنها ۲ تا ۳ فروند نفتکش فوق‌سنگین (VLCC) از این مسیر عبور می‌کند. 

خبرگزاری فارس در گزارشی به بررسی ادعای این دو رسانه پرداخته و نوشته که آمارهای ارائه‌شده توسط سی‌ان‌ان و آکسیوس با یکدیگر تناقض دارند.

اکسیوس می‌گوید هر شب ۱۵ تا ۲۰ نفتکش از کریدور جنوبی عبور می‌کنند، اما سی‌ان‌ان در همان بازه زمانی می‌گوید روزانه فقط ۲ تا ۳ فروند VLCC تردد دارند.

این اختلاف ۵ تا ۱۰ برابری در یک بازه زمانی و یک منطقه جغرافیایی، نشان از تناقض جدی دارد. اگر آمار اکسیوس درست باشد، گزارش سی‌ان‌ان قابل قبول نیست و برعکس.

این در‌حالیست که تصاویر ماهواره‌ای سار هیچ‌گاه عبور کشتی بزرگ از مریدور عمانی در سه هفته گذشته را تایید نمی‌کند.

فارس در بخش دیگری از این گزارش نوشته که طبق داده‌های مورد اشاره، هم‌اکنون مجموع عبور نفت از هر دو مسیر شمالی (ایران) و جنوبی (عمان) حدود ۵ میلیون بشکه در روز است اما اکسیوس ادعا می‌کند تنها کریدور جنوبی روزانه ۱۰ میلیون بشکه صادرات دارد.

این رقم یعنی کریدور جنوبی به تنهایی معادل ۵۰ تا ۱۰۰ درصد کل صادرات نفت منطقه در دوران پیش از تنش است.

این ادعا با داده‌های شرکت رهگیری کشتی‌ها نظیر Kpler که خود سی‌ان‌ان نیز به آن استناد کرده، همخوانی ندارد.