۱۳ صفر یک واقعیت یا خرافه‌ای برای اقتصاد ایران؟/ پشت پرده باورهایی که تصمیم‌های مالی مردم را تغییر می‌دهد

اقتصادایرانی:

با افزایش هزینه خرید و اجاره مسکن و کاهش قدرت خرید خانوارها، بانک مرکزی با افزایش سقف تسهیلات مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم موافقت کرده است؛ تصمیمی که سقف وام خرید و ساخت مسکن برای زوجین در تهران را به ۲ میلیارد تومان و برای متقاضیان انفرادی به یک میلیارد تومان رسانده است. در کنار این تسهیلات، سقف وام جعاله و ودیعه مسکن نیز افزایش یافته، اما هزینه خرید اوراق، نرخ سود و اقساط سنگین باعث شده اثر واقعی این افزایش بر قدرت خرید متقاضیان همچنان محل بحث باشد. افزایش سقف وام خرید و ساخت مسکن در تهران و سایر شهرها

بر اساس مصوبه جدید هیات عالی بانک مرکزی، سقف تسهیلات خرید و ساخت مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم در تهران برای متقاضیان انفرادی به یک میلیارد تومان و برای زوجین به ۲ میلیارد تومان افزایش یافته است. در مراکز استان‌ها و شهرهای دارای جمعیت بیش از ۲۰۰ هزار نفر نیز سقف این تسهیلات برای افراد ۸۰۰ میلیون تومان و برای زوجین یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.

در سایر مناطق کشور نیز متقاضیان انفرادی می‌توانند از تسهیلاتی تا سقف ۶۰۰ میلیون تومان استفاده کنند و سقف وام برای زوجین به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. این افزایش در حالی انجام شده که فاصله میان قیمت مسکن و قدرت خرید خانوارها طی سال‌های اخیر افزایش قابل‌توجهی داشته است. وام جعاله مسکن ۴۰۰ میلیون تومان شد

همزمان با افزایش سقف وام خرید و ساخت، سقف تسهیلات تعمیر و جعاله واحد مسکونی از محل اوراق گواهی حق تقدم نیز افزایش یافته است. بر این اساس، سقف وام جعاله از ۲۸۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است.

افزایش این تسهیلات می‌تواند بخشی از هزینه‌های تعمیر و بازسازی واحدهای مسکونی را پوشش دهد، هرچند هزینه دریافت تسهیلات و شرایط بازپرداخت آن همچنان از عوامل مهم در تصمیم متقاضیان برای استفاده از وام جعاله محسوب می‌شود. سقف وام ودیعه مسکن در تهران به ۴۰۰ میلیون تومان رسید

سقف تسهیلات ودیعه مسکن از محل اوراق حق تقدم نیز در مصوبه جدید افزایش پیدا کرده است. بر این اساس، سقف وام ودیعه مسکن در تهران از ۳۰۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است.

در مراکز استان‌ها و شهرهای بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت، سقف این تسهیلات از ۲۲۵ میلیون تومان به ۳۰۰ میلیون تومان افزایش یافته و در سایر مناطق کشور نیز وام ودیعه از ۱۵۰ میلیون تومان به ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. این افزایش با هدف تقویت قدرت مالی مستأجران و کمک به تأمین بخشی از هزینه ودیعه مسکن انجام شده است. هزینه خرید اوراق؛ چالش اصلی وام ۲ میلیاردی مسکن

یکی از مهم‌ترین چالش‌های تسهیلات جدید، هزینه خرید اوراق گواهی حق تقدم است. هر برگ اوراق، امکان دریافت ۵۰۰ هزار تومان تسهیلات را فراهم می‌کند؛ بنابراین برای دریافت یک میلیارد تومان وام، متقاضی باید ۲ هزار برگ اوراق خریداری کند.

با فرض قیمت حدود ۹۰ هزار تومانی برای هر برگ، هزینه تهیه اوراق برای دریافت یک میلیارد تومان تسهیلات به حدود ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد. به همین دلیل، مبلغ اسمی وام با مبلغی که عملاً در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد تفاوت قابل‌توجهی دارد.

از سوی دیگر، نرخ سود و اقساط تسهیلات نیز فشار مالی قابل‌توجهی بر خانوارها ایجاد می‌کند. در چنین شرایطی، افزایش سقف وام لزوماً به معنای افزایش متناسب قدرت خرید خانوار نیست و توان بازپرداخت متقاضیان یکی از عوامل تعیین‌کننده در میزان اثرگذاری این سیاست خواهد بود. وام ۲ میلیاردی مسکن چند متر خانه در تهران می‌خرد؟

افزایش سقف وام مسکن در شرایطی انجام شده که قیمت مسکن در تهران رشد قابل‌توجهی داشته است. بر اساس برخی برآوردهای مطرح‌شده، میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در پایتخت به حدود ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ بنابراین وام ۲ میلیارد تومانی زوجین، در صورت محاسبه بر مبنای این میانگین، تنها معادل خرید حدود ۱۰ مترمربع مسکن خواهد بود.

حسن محتشم، کارشناس بازار مسکن، نیز معتقد است افزایش سقف وام بدون کاهش نرخ سود و کنترل تورم بخش مصالح ساختمانی، تأثیر چندانی بر تقویت توان خرید متقاضیان مصرفی ندارد. به گفته او، وام ۲ میلیارد تومانی با نرخ بهره فعلی فشار اقساط سنگینی بر خانوارها ایجاد می‌کند و برای دهک‌های پایین و متوسط قابل‌تحمل نیست.

در مجموع، هرچند افزایش سقف تسهیلات خرید، ساخت، جعاله و ودیعه مسکن می‌تواند بخشی از نیاز مالی متقاضیان را پوشش دهد، اما فاصله زیاد قیمت مسکن با درآمد خانوار، هزینه خرید اوراق، نرخ سود و اقساط سنگین همچنان موانع اصلی استفاده گسترده از این تسهیلات هستند. از این رو، اثرگذاری پایدار این سیاست بر بازار مسکن به عواملی مانند کنترل تورم، افزایش عرضه، کاهش هزینه ساخت و بهبود توان بازپرداخت خانوارها نیز وابسته خواهد بود.

اقتصادایرانی:

اطلس به‌عنوان یکی از جدیدترین محصولات سایپا، با طراحی به‌روزتر، امکانات رفاهی بیشتر و مشخصات فنی ارتقایافته نسبت به خانواده کوییک، توانسته جایگاه ویژه‌ای در بازار خودروهای اقتصادی به دست آورد.

بر اساس آگهی‌های فروش اقساطی اطلس و در نمایشگاه‌های شخصی خودرو، اطلس GL با پیش‌پرداخت ۵۹۰ میلیون تومان قابل خرید است. در این طرح، متقاضی باید طی ۶۰ ماه، هر ماه ۲۰ میلیون تومان پرداخت کند. ارزش مجموع اقساط به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان می‌رسد و در نتیجه، کل هزینه خودرو بر اساس ارقام درج‌شده، یک میلیارد و ۷۹۰ میلیون تومان خواهد بود.

در گزینه دیگر،  اطلس GL با پیش پرداخت ۷۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. خریدار در این شرایط باید ۳۶ قسط ماهانه ۴۷ میلیون تومانی بپردازد. مجموع مبالغ اقساط در پایان دوره یک میلیارد و ۶۹۲ میلیون تومان برآورد می‌شود و با احتساب مبلغ اولیه، کل پرداختی متقاضی به ۲ میلیارد و ۳۹۲ میلیون تومان می‌رسد.

سومین طرح فروش نیز برای اطلس GL پیش‌پرداخت ۶۵۰ میلیون تومانی را در نظر گرفته است. براساس این شرایط، اقساط ماهانه ۴۲ میلیون تومان تعیین شده و خریدار باید این مبلغ را در ۳۶ ماه پرداخت کند.

در میان گزینه‌های موجود، طرح ۶۰ ماهه با پیش‌پرداخت ۵۹۰ میلیون تومان، از نظر مبلغ قسط ماهانه فشار کمتری به خریدار وارد می‌کند. در مقابل، طرح‌های ۳۶ ماهه اگرچه اقساط سنگین‌تری دارند، اما زمان تسویه حساب خودرو را کوتاه‌تر می‌کنند.

مقایسه کابین اطلس با رقبا/ طراحی مدرن‌تر یا کیفیت بهتر؟

کابین اطلس در مقایسه با رقبای هم‌رده‌ای مانند کوییک GX و تا حدی سهند، تلاش کرده از الگوی ساده و قدیمی محصولات اقتصادی سایپا فاصله بگیرد. طراحی داشبورد در اطلس مدرن‌تر به نظر می‌رسد و استفاده از خطوط برجسته‌تر، قاب‌بندی متفاوت دریچه‌های تهویه و فرم جدید‌تر پنل میانی، فضای داخلی خودرو را از حالت کاملاً کاربردی خارج کرده است. با این حال، جنس غالب پلاستیک خشک در بخش‌های مختلف کابین همچنان یادآور جایگاه اقتصادی این خودرو است و نباید انتظار کیفیت متریال در سطح خودروهای گران‌تر بازار را داشت.

از منظر فضا و راحتی، کابین اطلس برای استفاده روزمره شهری و خانواده‌های کم‌جمعیت مناسب ارزیابی می‌شود. فضای ردیف جلو برای راننده و سرنشین قابل‌قبول است و نسبت به کوییک، حس به‌روزتری از چیدمان ادوات در اختیار قرار می‌دهد؛ اما در ردیف عقب، به‌ویژه برای سه سرنشین بزرگسال، محدودیت عرض و فضای پا همچنان محسوس خواهد بود. در مقایسه با پژو ۲۰۷ نیز اطلس در بخش طراحی داخلی می‌تواند ظاهری تازه‌تر ارائه دهد، ولی از لحاظ ارگونومی برخی جزئیات، کیفیت مونتاژ و حس استحکام کابین، ۲۰۷ در نسخه‌های سالم و باکیفیت همچنان می‌تواند انتخاب قابل‌اتکاتری باشد.

نقطه قوت اصلی اطلس در بازار خودروهای اقتصادی، ترکیب طراحی داخلی جدیدتر با امکانات رفاهی متناسب با کلاس قیمتی آن است. نمایشگر، فرمان با طراحی به‌روزتر و برخی تجهیزات رفاهی در نسخه‌های مجهزتر، می‌تواند برای خریدارانی که از فضای تکراری کابین کوییک خسته شده‌اند جذاب باشد. با این همه، اطلس از نظر کیفیت کابین و فضای سرنشینان عقب، برتری قاطعی نسبت به رقبای داخلی خود ندارد؛ بنابراین این خودرو بیشتر برای افرادی مناسب است که ظاهر مدرن‌تر داشبورد و امکانات قابل‌قبول را در اولویت قرار می‌دهند، نه کسانی که به دنبال متریال باکیفیت یا فضای داخلی جادار هستند.

قیمت متوسط بازار آزاد و قیمت نمایندگی خودرو‌های سایپا امروز جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ را در جدول زیر مشاهده نمایید.

 این قیمت‌ها به تومان بوده و روزانه به‌روز‌رسانی می‌شود. قیمت خودروهای سایپا خودرو قیمت بازار (تومان) قیمت نمایندگی (تومان) سهند S 1,370,000,000 838,588,000 سهند E اتوماتیک 1,985,000,000 به زودی اطلس S 1,303,000,000 1,021,736,000 اطلس GL 1,372,000,000 1,102,752,000 اطلس G 1,480,000,000 1,136,671,000 اطلس اتوماتیک 2,020,000,000 1,442,100,000 ساینا S 1,247,000,000 992,900,000 ساینا دوگانه سوز 1,358,000,000 1,072,100,000 ساینا اتوماتیک 1,700,000,000 توقف تولید کوییک RS 1,190,000,000 1,012,100,000 کوییک S 1,180,000,000 999,510,000 کوییک GX 1,195,000,000 1,030,759,000 کوییک GXR (رینگ فولادی) 1,210,000,000 797,831,000 کوییک GXR 1,270,000,000 825,911,000 شاهین GL 1,855,000,000 1,418,020,000 شاهین G (سانروف) 2,047,000,000 1,452,161,000 شاهین اتوماتیک G 2,183,000,000 1,560,776,000 شاهین اتوماتیک پلاس 2,610,000,000 1,833,657,000 پارس نوآ 2,110,000,000 1,459,000,000 سایپا 151 GX 1,130,000,000 933,100,000 سایپا 151 GX (پاششی) 1,141,000,000 947,200,000 زامیاد اکستند EX 1,803,000,000 1,799,000,000 زامیاد اکستند EX (دوگانه‌سوز) 1,880,000,000 1,899,000,000 کارون 2,620,000,000 1,550,700,000 چانگان EADO برقی ناموجود 1,552,900,000 چانگان CS35 (مونتاژ) 4,190,000,000 3,304,000,000 چانگان CS55 (مونتاژ) 5,270,000,000 3,792,000,000 چانگان CS55 5,690,000,000 5,621,000,000 روئوه ERX5 4,850,000,000 2,164,000,000 سیتروئن C3-XR 3,440,000,000 3,273,000,000