مبلغ – سرویس زن مسلمان: در نگاهی سطحی، ممکن است حضور زنان در زیارت حسینی به اشک، نذر، روضه و همراهی خانوادگی تقلیل یابد؛ اما این تصویر، همه حقیقت را بازگو نمیکند. زن در منظومه عاشورا و زیارت، یک عنصر حاشیهای نیست. اگر مردان در کربلا بخش بزرگی از حماسه را در میدان خون نوشتند، زنان آن را در میدان روایت، تبیین، مراقبت و استمرار معنا کامل کردند. به همین دلیل، هر سخن جدی درباره زیارت حسینی، بدون توجه به نقش زنان، ناتمام خواهد بود.
نقطه آغاز این فهم، حضرت زینب کبری(س) است؛ بانویی که تنها «خواهر امام» نبود، بلکه دقیقترین راوی مصیبت، شجاعترین مفسر حادثه و استوارترین حامل پیام عاشورا بود. او در شرایطی وارد میدان روایت شد که دستگاه اموی تلاش میکرد حقیقت را دفن کند؛ کشتهها را «خارجی» معرفی کند، اسرا را تحقیر نماید و کربلا را یک «شورش شکستخورده» جلوه دهد. در چنین فضایی، کار حضرت زینب(س) فقط گریه بر مصیبت نبود؛ او باید حادثه را بهگونهای روایت میکرد که تحریف نشود، فراموش نگردد و از معنا تهی نشود. اینجاست که زن در مکتب عاشورا، از موقعیت صرفاً عاطفی عبور کرده و به جایگاهی راهبردی در حفظ دین میرسد.
وقتی از حضرت زینب(س) به عنوان راوی شام سخن میگوییم، مقصود تنها خطبه مشهور ایشان در مجلس یزید نیست؛ بلکه مقصود مجموعهای از توانمندیهاست: شهود عمیق وقایع، حفظ حقیقت در دل آشوب، تشخیص زمان دقیق سخن گفتن، مدیریت عواطف جمعی، مراقبت از حریم خانواده و تبدیل رنج شخصی به پیامی عمومی و جهانی. اینها همان ویژگیهایی است که امروز هم زنان زائر و خادم حسینی میتوانند و باید در امتداد آن حرکت کنند. نسبت میان حضرت زینب(س) و بانوان امروز، نسبت یک الگوی متعالی با یک وظیفه جاری و زنده است.
امروز اگر به مسیرهای منتهی به حرم، بهویژه در حماسه اربعین نگاه کنیم، زنان را در نقشهایی متنوع و تعیینکننده میبینیم. زنی را میبینیم که همراه فرزند خردسال خود کیلومترها پیادهروی میکند و در عین خستگی، میکوشد نخستین تجربه زیارت را برای کودک خود شیرین و معرفتبخش سازد. بانویی را میبینیم که در موکب، ساعتها مشغول خدمت، پختوپز یا پذیرایی از زائران است، بیآنکه نامی از او در گزارشهای رسمی بیاید. دختر جوانی را میبینیم که از مسیر، یادداشت و روایت تهیه میکند تا تجربه …
