خوراکی‌هایی که بدبویتان می‌کنند

همشهری: پاری‌سن‌ژرمن قرار بود یکشنبه در ورزشگاه پارک دو پرنس، دفاع از قهرمانی‌اش در لیگ فرانسه را مقابل رن آغاز کند، اما موج‌های گرمای تابستان چنان بلایی سر زمین چمن آوردند که مسابقه از پاریس به ورزشگاه رن منتقل شد. زمین پارک دو پرنس برای برگزاری مسابقه در شرایط مناسب و ایمن تشخیص داده نشد و PSG مجبور شد افتتاحیه فصل را در خانه حریف برگزار کند. باشگاه گفته برای بازی بعدی خانگی مقابل موناکو در ۴ سپتامبر، چمن جدید آماده خواهد شد.

اما ماجرا فقط یک زمین فوتبال نیست. اروپا امسال یکی از سخت‌ترین تابستان‌های سال‌های اخیرش را تجربه می‌کند؛ موج‌های گرما پشت سر هم آمده‌اند، رکوردهای دما شکسته شده، آتش‌سوزی‌های گسترده رخ داده و مرگ‌ومیر ناشی از گرما به یک مسئله جدی بهداشت عمومی تبدیل شده است. در اواخر ژوئن، بیش از ۱۰ هزار مرگ اضافی در اروپا ثبت شد، در حالی که در بسیاری از مناطق دما از ۴۰ درجه عبور کرده بود؛ بیش از ۹ هزار نفر از این گروه بالای ۶۵ سال بودند.

همه این اتفاقات در حالی رخ داده که دمای هوا در حوالی ۳۰ تا ۴۰ درجه بوده است؛ چیزی که برای ما خاورمیانه‌ای‌ها شوخی است و ماها در این دما، تازه هوس چای می‌کنیم.

اما برسیم به اسپانیا؛ همان کشوری که اسمش برای خیلی از ما با آفتاب و ساحل و فوتبال و تعطیلات گره خورده است. اروپایی‌ها هم برای عشق و حال به سواحل این کشور می‌روند. اما اوضاع اسپانیا هم خراب است. طبق برآورد سامانه پایش مرگ‌ومیر اسپانیا، از آغاز برنامه مقابله با گرما تا ۱۵ اوت، ۴۱۹۱ نفر در این کشور بر اثر گرمای شدید جان باخته‌اند.

البته این‌طور نیست که بیش از چهار هزار نفر در اسپانیا با دیدن عدد ۳۰ روی دماسنج مرده باشند! قربانیان گرما الزاما کسانی نیستند که وسط خیابان از گرما نقش زمین شده‌اند. بخش بزرگی از مرگ‌ها در افراد سالمند و کسانی اتفاق می‌افتد که بیماری زمینه‌ای دارند. حدود ۸۹ درصد مرگ‌های ناشی از گرمای تابستانی در گروه سنی بالای ۶۵ سال برآورد شده است. کشورهای جنوبی اروپا، از جمله ایتالیا، اسپانیا و یونان، در میان آسیب‌پذیرترین کشورها قرار دارند.

حالا سوال این‌جاست؛ چرا اروپایی‌ها کولر نمی‌گذارند؟ چرا در زمستان‌ها هم زورشان می‌آید از شوفاژ استفاده کنند؟ چرا جی کی رولینگ، کتاب‌های هری پاتر خودش را در کافه ادینبورو می‌نوشت تا از گرمای رایگان آن و البته اینترنت استفاده کند؟ چرا اروپایی‌ها که زمانی همه دنیا مستعمره آنها بود، تا این حد در بخش انرژی ضعیف و آسیب‌پذیرند؟ در اتحادیه اروپا، در ۲۰۲۴ حدود ۶۱.۵ درصد مصرف انرژی خانوارها صرف گرمایش فضا شده و فقط ۰.۸ درصد مربوط به سرمایش بوده است.

بین کشورهای اروپایی، کشورهای شمالی که چیزی به نام کولر ندارند؛ چون عمر تابستان‌شان به عوض کردن پوشال کولر قد نمی‌دهد. اما در جنوب و کشورهای اسپانیا، ایتالیا و یونان و پرتغال کولر و وسایل خنک‌کننده هم دارند و مصرف انرژی آنها در میان کشورهای اتحادیه اروپا بالاست. مصرف انرژی خانوارهای اتحادیه اروپا برای سرمایش از ۴۰.۵ هزار تراژول در سال ۲۰۱۸ به ۸۰.۴ هزار تراژول در ۲۰۲۴ رسیده؛ یعنی در ۶سال تقریبا دو برابر شده است.

در فرانسه اما فقط حدود ۲۴ درصد خانه‌ها در سال ۲۰۲۵ مجهز به سیستم تهویه مطبوع بوده‌اند؛ هرچند این رقم از ۱۸ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش پیدا کرده است.

اما در بیشتر کشورهای اروپایی، دست زدن به معماری خانه‌های قدیمی غیرقانونی است و صاحبخانه یا مستاجر نمی‌تواند سرخود کولر کار بگذارد. بسیاری از خانه‌های اروپایی اساسا برای آب‌وهوای گرم طراحی نشده‌اند. در بخش بزرگی از اروپا، برای دهه‌ها مسئله اصلی این بود که چطور خانه را گرم کنیم، نه چطور خنکش کنیم. عایق‌کاری، پنجره‌ها، سیستم گرمایش مرکزی و معماری خانه‌ها عمدتا با زمستان تعریف شده‌اند. کولر هم تا همین اواخر برای بسیاری از اروپایی‌ها یک وسیله لوکس یا چیزی مخصوص جنوب اروپا بود، نه یک وسیله ضروری برای زنده ماندن.

از طرف دیگر، نصب و استفاده از کولر هزینه دارد. افزایش قیمت انرژی هم باعث شده خیلی از خانوارها در مصرف انرژی محتاط باشند؛ در فرانسه، مثلا ۳۶ درصد خانوارها در سال ۲۰۲۵ گفته‌اند برای پرداخت برخی قبض‌های انرژی با مشکل مواجه شده‌اند.

از آن طرف، اروپا با یک مشکل دیگر هم روبه‌روست: جمعیت پیر. مطالعات جدید نشان می‌دهد افراد بالای ۶۰ سال بسیار بیشتر از آنچه قبلا تصور می‌شد در برابر گرمای شدید آسیب‌پذیرند. توانایی بدن برای دفع گرما با افزایش سن کاهش پیدا می‌کند و بیماری‌های قلبی، ریوی، کلیوی و مصرف برخی داروها هم می‌توانند خطر را بیشتر کنند. شاید برای همین است که اروپایی‌ها نسبت به بقیه جهان در برابر جنگ اخیر آمریکا با ایران موضع منفعلانه در پیش گرفته‌اند. آنها نسبت به انرژی، بسیار آ

سیب‌پذیرند. البته آسیب‌پذیری اروپا فقط به کولر محدود نمی‌شود. جنگ و اختلال در تنگه هرمز نشان داده وابستگی انرژی همچنان یکی از نقاط حساس اقتصاد اروپاست. بریتانیا هم برخلاف تصور، نفت تولید می‌کند، اما تولید دریای شمال سال‌هاست روند نزولی دارد و این کشور همچنان واردکننده خالص نفت است و ترامپ هم بارها به آنها طعنه زده که چرا استخراج نمی‌کنند.

برگردیم به فوتبال؛ جمال موسیالا در دو بازی دوستانه پیاپی برای بایرن مونیخ غش کرد که البته فقط مرتبط با گرمای هوا نبود و او اخیرا دچار یک بیماری نادر شده است.

در جام جهانی وقتی فیفا کولینگ‌بریک یا همان زنگ آبخوری سه دقیقه‌یا را برای هر نیمه در نظر گرفت، صدای خیلی‌ها در آمد، اما فعلا چاره‌ای جز استفاده از این فرصت‌ها برای آب‌رسانی به بازیکنان نیست؛ مبادا تلفات گرمازدگی در اروپا به زمین‌های فوتبال هم سرایت کند. وقتی گرما می‌تواند چمن یک ورزشگاه بزرگ را خراب کند، با جان فوتبالیست چه می‌کند؟ حالا تصور کنید گرما با آدم‌هایی که نه زمین چمن مجهز دارند، نه ورزشگاه مدرن، نه سیستم خنک‌کننده و نه توان مالی برای فرار از گرما چه می‌کند.

کد خبر: 787436 | ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ ۲۳:۴۸:۵۷ اعتمادآنلاین |

منشأ حیات یکی از قدیمی‌ترین پرسش‌های علم است، اما یافته‌های تازه درباره نخستین واکنش‌های شیمیایی زمین و نقش فلزات موجود در چشمه‌های آب گرم اعماق اقیانوس، اکنون فرضیه‌ای متفاوت را پیش روی دانشمندان قرار داده است.

به گزارش فرارو به نقل از پاپولر مکانیکس، چگونگی آغاز حیات روی زمین از زمانی که انسان توانست درباره منشأ وجود خود بیندیشد، ذهن دانشمندان، فیلسوفان و متفکران دینی را به خود مشغول کرده است. اگرچه تمدن‌های مختلف روایت‌های متفاوتی درباره پیدایش جهان و زندگی ارائه کرده‌اند، دانشمندان طی قرن گذشته تلاش کرده‌اند توضیحی مبتنی بر شواهد علمی برای این پرسش پیدا کنند.

یکی از نقاط عطف این تحقیقات در سال ۱۹۷۷ رقم خورد؛ زمانی که پژوهشگران مؤسسه اقیانوس‌شناسی وودز هول، چشمه‌های آب گرم هیدروترمال را در نزدیکی جزایر گالاپاگوس کشف کردند. این ساختارها در مناطق فعال کف اقیانوس و محل حرکت صفحات زمین شکل می‌گیرند.

دانشمندان در اطراف این چشمه‌ها موجودات زنده‌ای را یافتند که پیش‌تر مشاهده نشده بودند. چند سال بعد، این کشف به شکل‌گیری فرضیه‌ای انجامید که بر اساس آن، ممکن است برخی از نخستین مراحل پیدایش حیات در همین محیط‌های زیرآبی رخ داده باشد؛ محیط‌هایی سرشار از مواد شیمیایی و فلزاتی که می‌توانستند در شکل‌گیری نخستین اجزای حیات نقش داشته باشند.

اما یک مطالعه جدید اکنون دیدگاه متفاوتی را مطرح کرده است: شاید حیات روی زمین تنها یک‌بار آغاز نشده باشد.

دو مسیر متفاوت برای آغاز حیات

بر اساس این پژوهش، دو گروه اصلی از موجودات تک‌سلولی موسوم به پروکاریوت‌ها، یعنی باکتری‌ها و آرکی‌ها، ممکن است به‌طور مستقل از یکدیگر به شکل امروزی حیات دست یافته باشند. ویلیام مارتین، زیست‌شناس دانشگاه دوسلدورف و نویسنده ارشد مطالعه، می‌گوید داده‌های جدید تنها یک نتیجه‌گیری را ممکن می‌کنند: دودمان‌های باکتریایی و آرکیایی به‌طور مستقل از یکدیگر به مرحله زندگی آزاد رسیده‌اند.

نتایج این تحقیق توسط یک گروه بین‌المللی از پژوهشگران در مجله «Science Advances» منتشر شده است. درخت حیات معمولاً به دو گروه بزرگ تقسیم می‌شود. پروکاریوت‌ها موجوداتی تک‌سلولی هستند که هسته محصور در غشا و اندامک‌های داخلی پیچیده ندارند و باکتری‌ها و آرکی‌ها را شامل می‌شوند. گروه دوم، یوکاریوت‌ها، موجوداتی پیچیده‌تر هستند که می‌توانند چندسلولی باشند و انسان، حیوانات، گیاهان و بسیاری دیگر از اشکال حیات را دربرمی‌گیرند.

بر اساس دیدگاه رایج، نخستین محیط‌های هیدروترمال شرایط شیمیایی مناسبی برای شکل‌گیری مواد اولیه حیات فراهم کردند. این مواد بعدها به پروکاریوت‌ها تبدیل شدند و میلیاردها سال بعد، از طریق فرایندی به نام «هم‌زیستی درون‌یاخته‌ای»، زمینه پیدایش یوکاریوت‌ها را فراهم کردند.

فلزات؛ بازیگران فراموش‌شده آغاز حیات

پژوهشگران در مطالعه جدید، ژنوم‌ها، ساختار پروتئین‌ها و واکنش‌های شیمیایی مربوط به نخستین مراحل تکامل میکروبی را بررسی کردند. آن‌ها ۴۲۰ واکنش شیمیایی مرتبط با «سوخت‌وساز» یا متابولیسم را مورد مطالعه قرار دادند؛ واکنش‌هایی که مواد اولیه‌ای مانند اسیدهای آمینه ضروری، اجزای آران‌ای و ویتامین‌ها را ایجاد می‌کنند. این مواد می‌توانستند از گاز هیدروژن، آمونیاک و دی‌اکسیدکربن موجود در زمین اولیه شکل بگیرند.

یکی از یافته‌های مهم پژوهش این بود که فلزات طبیعی موجود در چشمه‌های هیدروترمال احتمالاً نقشی بسیار مهم‌تر از آنچه تصور می‌شد داشته‌اند. بررسی‌ها نشان داد «آخرین نیای مشترک جهانی» یا LUCA تنها توانایی استفاده از آنزیم‌های لازم برای حدود نیمی از این واکنش‌ها را داشته و در بسیاری از واکنش‌های دیگر، فلزات می‌توانسته‌اند جایگزین آنزیم‌ها شوند.

هارون توی‌سوز، شیمی‌دان معدنی مؤسسه ماکس پلانک و یکی از نویسندگان مطالعه، می‌گوید فلزات موجود در چشمه‌های هیدروترمال می‌توانند جای تعداد شگفت‌آوری از آنزیم‌ها را در فرایندهای متابولیک بگیرند.

پژوهشگران بر اساس این یافته‌ها، چهار مرحله برای شکل‌گیری حیات اولیه در نظر گرفتند: مرحله‌ای که واکنش‌ها تنها به فلزات وابسته بودند، مرحله‌ای ترکیبی از فلزات و آنزیم‌ها در LUCA و سپس دو مسیر تکاملی جداگانه که در نهایت به نیاکان باکتری‌ها و آرکی‌ها منتهی شدند.

یک منشأ برای کد ژنتیکی، دو منشأ برای حیات؟

شگفت‌انگیزترین بخش تحقیق این است که آنزیم‌هایی که برخی واکنش‌های شیمیایی حیاتی را در باکتری‌ها و آرکی‌ها تسهیل می‌کنند، الزاماً یکسان و مشترک نیستند.

به بیان ساده‌تر، ممکن است هر دو گروه به یک واکنش متابولیک مشابه نیاز داشته‌اند، اما هر کدام به‌طور مستقل راهی متفاوت برای انجام آن پیدا کرده باشند. همین موضوع می‌تواند توضیح دهد که چرا دو شاخه اصلی پروکاریوت‌ها با وجود شباهت‌های بنیادین، تفاوت‌های مهمی در سازوکارهای زیستی خود دارند.

پژوهشگران همچنین این احتمال را مطرح کرده‌اند که واکنش میان فسفیت و پالادیم، دو ماده‌ای که در اطراف چشمه‌های هیدروترمال یافت می‌شوند، در مراحل بسیار اولیه حیات نقش موتور شیمیایی را ایفا کرده و پیش از شکل‌گیری سازوکارهای پیچیده مبتنی بر ای‌تی‌پی و آنزیم‌ها، انرژی لازم برای برخی واکنش‌های حیاتی را فراهم کرده باشد.

هنوز هیچ نشانه مستقیمی از وجود حیات در جهان‌های کشف‌شده خارج از منظومه شمسی پیدا نشده است. با این حال، زمین همچنان نمونه‌ای استثنایی از تنوع و پیچیدگی حیات ارائه می‌دهد. اگر این فرضیه جدید درست باشد، حتی ممکن است داستان پیدایش زندگی روی زمین یک بار نوشته نشده باشد؛ بلکه دو مسیر مستقل، در محیطی که زمانی سرد، خشن و ظاهراً بی‌جان بود، به شکل‌گیری حیات منجر شده باشند. اخبار مرتبط کشف سیاره‌ای با احتمال زیست‌پذیری پزشکیان: دانشمندانی داریم که نیاز ما به بیگانگان را کاهش می‌دهند