اکوایران: تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد شوکهای بیرونی مانند افزایش قیمت نفت یا رشد هزینههای تولید، اگرچه میتوانند تورم ایجاد کنند، اما به تنهایی قادر به ساختن تورمهای بسیار بالا و پایدار نیستند. بر اساس سخنرانی دکتر تیمور رحمانی در همایش چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵، ریشه تورمهای مزمن را باید در ناترازیهای داخلی، شیوه تأمین مالی دولت و نحوه مدیریت نظام پولی جستوجو کرد چرا که این عوامل میتوانند یک شوک محدود را به یک بحران تورمی گسترده تبدیل کنند. به گزارش اکوایران، تورم در بسیاری از تحلیلهای اقتصادی به افزایش هزینههای تولید، جهش قیمت انرژی یا تغییرات نرخ ارز نسبت داده میشود. این عوامل بدون تردید بر سطح قیمتها اثرگذارند، اما بررسی تجربههای تاریخی نشان میدهد شدت و ماندگاری تورم بیش از آنکه صرفاً به اندازه شوکهای بیرونی وابسته باشد، به نحوه واکنش نظام اقتصادی و سیاستگذاری کشورها بستگی دارد.
دکتر تیمور رحمانی در همایش چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵ با بررسی تجربه کشورهای مختلف، تلاش میکند نشان دهد که چرا برخی اقتصادها پس از مواجهه با شوکهای بزرگ هزینهای توانستند تورم را کنترل کنند، اما برخی دیگر وارد چرخه تورمهای مزمن و بسیار بالا شدند. جمعبندی این تجربهها نشان میدهد که تفاوت اصلی میان این کشورها نه در نبود شوک، بلکه در کیفیت سیاست پولی، انضباط مالی دولت و توانایی کنترل انتظارات تورمی بوده است. پرده اول: شوکهای نفتی جهان و آزمون اقتصادهای توسعهیافته
دهه ۱۹۷۰ یکی از مهمترین دورههای آزمون اقتصادهای جهان در مواجهه با شوکهای عرضه بود. افزایش شدید قیمت نفت در سالهای ۱۹۷۳ و ۱۹۷۹ بسیاری از کشورهای صنعتی را با رشد هزینههای تولید و افزایش قیمت انرژی مواجه کرد.
ایالات متحده و فرانسه از جمله کشورهایی بودند که در این دوره با جهش قیمت نفت روبهرو شدند و نرخ تورم آنها افزایش یافت. با این حال، بررسی روند تاریخی نشان میدهد حتی این شوکهای بزرگ جهانی نیز نتوانستند تورم این کشورها را به سطوح انفجاری و خارج از کنترل برسانند.
به گفته دکتر تیمور رحمانی، این تجربه یک نکته کلیدی دارد: افزایش هزینهها میتواند جرقه تورم باشد، اما برای تبدیل شدن آن به تورم بسیار …
