هر سال با شروع فصل جابهجایی، وام ودیعه مسکن دوباره به یکی از پررنگترین برنامههای حمایتی دولت برای مستاجران تبدیل میشود. امسال هم سقف این وام افزایش یافته و منابع بیشتری برای پرداخت آن در نظر گرفته شده است. با این حال، جزئیات این تسهیلات نشان میدهد. که آیا وامی با نرخ سود ۲۳ درصد، از منظر اقتصادی، یک ابزار حمایتی محسوب میشود؟ آمارهای وزارت راه و شهرسازی نشان میدهد از نیمه اردیبهشت تا ۲۸ تیرماه امسال بیش از ۳۱ هزار و ۵۰۰ فقره وام ودیعه به ارزش حدود ۷.۷ هزار میلیارد تومان به مستأجران پرداخت شده است. همچنین سقف کل منابع اختصاصیافته به این تسهیلات از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان در سال گذشته به ۳۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. وام ودیعه مسکن از محل منابع ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن پرداخت میشود و مهمترین ابزار دولت برای حمایت اعتباری از مستأجران به شمار میرود. بر اساس مصوبه امسال، سقف این تسهیلات برای ساکنان تهران ۳۶۵ میلیون تومان، مراکز استانها ۲۸۰ میلیون تومان، سایر شهرها ۱۸۵ میلیون تومان و روستاها ۷۵ میلیون تومان تعیین شده است.این تسهیلات با نرخ سود ۲۳ درصد و بازپرداخت حداکثر پنجساله پرداخت میشود و متقاضیان باید از طریق سامانه طرحهای حمایتی مسکن (TEM) وزارت راه و شهرسازی به بانکهای عامل معرفی شوند. داشتن اجارهنامه رسمی یا دارای کد رهگیری، نداشتن مالکیت مسکن، نداشتن تسهیلات جاری بخش مسکن، نداشتن بدهی غیرجاری و چک برگشتی و احراز شرایط مقرر از دیگر الزامات دریافت این وام است.
آیا نرخ سود این وام حمایتی است؟
در ادبیات اقتصادی، تسهیلات حمایتی معمولا با یکی از دو ویژگی شناخته میشوند؛ یا نرخ سود آنها پایینتر از نرخهای متعارف بازار است یا بخشی از هزینه تامین مالی از طریق یارانه دولت جبران میشود.اما وام ودیعه مسکن از چنین الگویی پیروی نمیکند. نرخ سود این تسهیلات معادل نرخ مصوب شورای پول و اعتبار، یعنی ۲۳ درصد است؛ نرخی که فاصله محسوسی با نرخ بسیاری از تسهیلات متعارف شبکه بانکی ندارد.
در این گزارش، وام ودیعه مسکن از محل منابع ماده ۴ قانون جهش تولید مسکن با یکی دیگر از محصولات اعتباری بانک مسکن، یعنی وام ودیعه از محل اوراق ممتاز، …
