در پنل «چشمانداز تحولات کلان و راهکارهای مقابله با خطر ابرتورم» در همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»، علی فرحبخش، سردبیر روزنامه دنیای اقتصاد، با اشاره به اینکه تورم ملموسترین شاخص اقتصادی برای مردم است، گفت شهروندان هر روز با رصد قیمتهایی مانند نرخ دلار، وضعیت تورم را ارزیابی میکنند و همین موضوع، بررسی ریشههای تورم و راههای مهار آن را به یکی از مهمترین دغدغههای اقتصاد ایران تبدیل کرده است. در ادامه این نشست، احمدرضا جلالی نائینی، عضو هیات علمی مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی، با ارائه تحلیلی از روند متغیرهای کلان اقتصادی، تأکید کرد که تورم کنونی ایران برخلاف بسیاری از کشورها، محصول رونق اقتصادی یا افزایش تقاضا نیست، بلکه عمدتاً از تکانههای ارزی، تحریمها، اختلال در زنجیره تأمین و سیاستهای مالی و پولی ناشی میشود.
به گفته او، بررسی روندهای بلندمدت نشان میدهد هر بار که نرخ ارز جهش کرده، تورم تولیدکننده و مصرفکننده نیز افزایش یافته است. در عین حال، رشد نقدینگی اگرچه بالا بوده، اما در بسیاری از مقاطع از رشد نرخ ارز و شاخص قیمتها کمتر بوده و این موضوع نشان میدهد که جهشهای ارزی نقش تعیینکنندهای در شکلگیری موجهای تورمی داشتهاند.
جلالی نائینی با تفکیک اقتصاد ایران به دو دوره پیش و پس از تشدید تحریمها توضیح داد که تا پیش از سال ۱۳۹۷، نرخ ارز بهصورت دستوری کنترل میشد و رشد نقدینگی از رشد نرخ ارز بیشتر بود، اما با آغاز دور جدید تحریمها و تغییر انتظارات، ساختار تورم و رفتار بازار ارز تغییر کرد و اقتصاد وارد دورهای متفاوت شد.
او با استناد به دادههای شاپرک و شاخصهای مصرف، تأکید کرد که افزایش تورم در سالهای اخیر ناشی از رشد تقاضای واقعی نبوده است. به گفته وی، اقتصاد ایران همزمان با کاهش قدرت خرید خانوارها، افت درآمد حقیقی و انقباض تولید، تورم بالاتری را تجربه کرده؛ بنابراین تورم موجود، «تورم رکودی» …
