دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید کرده است که به «کوه کلنگ» حمله خواهد کرد؛ یک تأسیسات زیرزمینی مستحکم که در مرکز ادعاهای تازه اسرائیل درباره برنامه هستهای ایران قرار دارد.
ترامپ روز سهشنبه گفت: «بهاحتمال زیاد خیلی زود به آن منطقه حمله خواهیم کرد؛ و آنها هیچ کاری نمیتوانند بکنند.» این در حالی است که حملات آمریکا به ایران ادامه دارد.
تهران هشدار داده است که هرگونه حمله به تأسیسات هستهای آن، جنگ منطقهای را گسترش خواهد داد.
اسرائیل مدعی است که ایران پس از آسیب دیدن سایر تأسیسات هستهای در حملات آمریکا و اسرائیل، اورانیوم غنیشده و سانتریفیوژهای پیشرفته را به این کوه منتقل کرده است. اما اسرائیل هیچ مدرکی برای این ادعا ارائه نداده و ترامپ نیز اذعان کرده است که واشنگتن نمیتواند این ادعا را تأیید کند.
کوه کلنگ چیست؟
کوه کلنگ در حدود ۱.۶ کیلومتری (یک مایل) جنوب مجتمع غنیسازی اورانیوم نطنز در مرکز ایران قرار دارد که آمریکا و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ آن را بمباران کردند.
ایران این تأسیسات را در زیر «کوه کلنگ گاز» ساخته است. موقعیت این تأسیسات، که حداقل ۱۰۰ متر زیر سطح زمین قرار دارد، نابودی آن را از طریق حملات هوایی یا تصرف آن در عملیات زمینی دشوار میسازد.
ساخت این تأسیسات در سال ۲۰۲۰ و پس از انفجاری که به کارگاه مونتاژ سانتریفیوژ در نطنز آسیب زد، آغاز شد.
ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اطلاع داد که تأسیسات جدید برای تولید سانتریفیوژهای مورد استفاده در غنیسازی اورانیوم ساخته خواهد شد.
تصاویر ماهوارهای که توسط مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی بررسی شده، چندین سیستم تونلی، یک محیط امنیتی وسیع و ورودیهایی را نشان میدهد که با بتن برای مقاومت در برابر حملات هوایی مستحکم شدهاند.
ساختوساز همچنان ادامه دارد و هیچ مدرک عمومیای وجود ندارد که نشان دهد این مجتمع به بهرهبرداری رسیده است.
به نظر میرسد کار در این سایت از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای هستهای ایران در ژوئن گذشته شتاب گرفته است. این حملات شامل مجتمع نطنز در نزدیکی آن نیز میشد.
آیا اورانیوم غنیشده در آنجا وجود دارد؟
اسرائیل ادعا میکند که ایران پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵، بخشی از ذخیره اورانیوم غنیشده و سانتریفیوژهای پیشرفته خود را به کوه کلنگ منتقل کرده است. اما اسرائیل مدرکی برای اثبات این ادعا ارائه نداده است.
تصمیم اسرائیل و آمریکا برای عدم حمله به این سایت در طول جنگ ۱۲ روزه قبلی آنها، سؤالاتی را در مورد اهمیت آن در آن زمان مطرح میکند.
اسرائیل به تأسیسات اصلی هستهای ایران در نطنز، اصفهان و فردو حمله کرد و چندین دانشمند هستهای غیرنظامی را (شهید کرد). آمریکا بعداً وارد جنگ شد و همان سه سایت را با سلاحهای سنگینتر بمباران کرد.
ترامپ اعلام کرد که این حملات قابلیتهای هستهای ایران را «نابود کرده است». با این حال، ارزیابیهای بعدی آمریکا و سازمان ملل نشان داد که بخشهایی از این برنامه باقی ماندهاند، هرچند بمبها خسارت قابل توجهی وارد کردند.
واشنگتن و اسرائیل از آن زمان بر ذخیره تقریباً ۴۵۰ کیلوگرمی (۱۰۰۰ پوند) اورانیوم با غنای بالا در ایران متمرکز شدهاند. آنها میخواهند تهران یا این مواد را تسلیم کند یا از شر آن خلاص شود.
ترامپ زمانی که خبرنگاران از او پرسیدند که آیا ایران سانتریفیوژهای پیشرفته را به کوه کلنگ منتقل کرده است، بهنظر میرسید که روایت اسرائیل را تضعیف کند.
او گفت: «ما این را در سوابق خود نداریم.»
ایران انجام هرگونه کار هستهای اعلامنشده در این سایت را رد میکند.
تهران میگوید برنامه هستهای آن اهداف صلحآمیز انرژی را دنبال میکند و قصد دارد نیروگاههای هستهای بیشتری برای تأمین تقاضای داخلی و آزادسازی نفت بیشتر برای صادرات بسازد.
