خانههای حیاطدار، نورگیر و جادار زمانی یکی از مهمترین معیارهای خرید مسکن برای بسیاری از خانوارهای ایرانی بودند؛ اما امروز با جهش قیمت مسکن و کاهش قدرت خرید، بازار به سمت واحدهای کوچکمتراژ یا «میکروآپارتمانها» حرکت کرده است. واحدهایی که اگرچه سالهاست در برخی شهرهای بزرگ جهان رواج دارند، اما اکنون بیش از گذشته در بازار مسکن تهران نیز دیده میشوند. در این گزارش، ابتدا تجربه هنگکنگ، یکی از شناختهشدهترین نمونههای جهانی، بررسی شده است؛ شهری که به دلیل کمبود زمین، تراکم بالای جمعیت و رشد قیمت مسکن، سهم واحدهای زیر ۴۰ مترمربع در آن افزایش یافته است. پژوهشهای انجامشده نشان میدهد بسیاری از ساکنان این واحدها را جوانان شاغل و متخصص تشکیل میدهند که نزدیکی به محل کار را به متراژ بیشتر ترجیح میدهند. در مقابل، مطالعات دانشگاهی هشدار میدهند اگر این واحدها بدون رعایت استانداردهای طراحی ساخته شوند، میتوانند کیفیت زندگی و آسایش ساکنان را کاهش دهند.
در بخش دوم، بازار واحدهای ۳۰ متری تهران بررسی شده است. نتایج نشان میدهد میانگین قیمت این واحدها از حدود ۱۱ میلیارد تومان در شمال تهران تا نزدیک ۲.۸ میلیارد تومان در جنوب شهر متغیر است و حتی کوچکترین واحدهای قابل معامله نیز به سرمایهای چند میلیارد تومانی نیاز دارند. همچنین بخش قابل توجهی از فایلهای موجود، واحدهای قدیمی هستند که اساساً با رویکرد طراحی میکروآپارتمان ساخته نشدهاند.
آیا میکروآپارتمانها میتوانند راهکاری برای بحران مسکن در تهران باشند یا تنها نشانهای از کاهش توان خرید خانوارها هستند؟
