علیرضا اسدی در هفتمین قسمت از برنامه مدار انرژی، محتملترین چشمانداز صنعت برق در سال آینده را در راستای ادامه خاموشیها و تشدید محدودیت تأمین انرژی برای بخشهای خانگی و صنعتی عنوان کرد. بر این اساس، انتظار میرود این خاموشیها حداقل تا پنج سال پیش رو ادامه پیدا کند. قطعیهای برق دیگر صرفاً نتیجه افزایش مصرف در روزهای گرم سال نیست؛ به گفته علیرضا اسدی، مدیرگروه پژوهشی پژوهشگاه نیرو، ناترازی برق در ایران به یک مسئله ساختاری و ماندگار تبدیل شده است. ریشه این بحران را باید در کاهش بلندمدت سرمایهگذاری، ناکارآمدی سازوکارهای تأمین مالی، ضعف حکمرانی انرژی، انباشت بدهیهای صنعت برق و خروج زودهنگام دولت از مسئولیت توسعه زیرساختها جستوجو کرد.
اسدی در هفتمین قسمت از برنامه مدار انرژی، درباره آینده صنعت برق ایران توضیح میدهد که برق با بسیاری از کالاهای دیگر تفاوت اساسی دارد. این کالا در مقیاس گسترده و با صرفه اقتصادی قابل ذخیرهسازی نیست و نمیتوان کمبود آن را در لحظه، حتی با تزریق منابع مالی، از بازارهای جهانی جبران کرد. به همین دلیل، ظرفیت تولید برق باید سالها پیش از وقوع نیاز ایجاد شود. اگر کشور پیشبینی کند که پنج سال آینده به ظرفیت بیشتری نیاز دارد، باید از امروز برای احداث نیروگاه، توسعه شبکه انتقال و تأمین سوخت آن سرمایهگذاری کند. افت شدید سرمایهگذاری واقعی
بررسی روند سرمایهگذاری صنعت برق نشان میدهد که افزایش اسمی منابع، بهمعنای رشد واقعی سرمایهگذاری نیست. به گفته اسدی، در سال ۱۳۸۷ میزان سرمایهگذاری در صنعت برق حدود ۶.۵ میلیارد دلار بود، اما در دهه ۱۳۹۰ و سالهای ابتدایی دهه ۱۴۰۰، متوسط سرمایهگذاری سالانه به حدود یک میلیارد دلار کاهش یافت. این در حالی است که برای پاسخگویی به نیاز کشور، دستکم چهار میلیارد دلار سرمایهگذاری سالانه ضروری است.
این شکاف چند میلیارد دلاری بهتدریج خود را در فاصله میان عرضه و تقاضای برق نشان داده است. از سوی دیگر، ترکیب سرمایهگذاری نیز تغییر کرده است. سهم تولید از کل سرمایهگذاریهای دولتی که در سال ۱۳۸۰ حدود ۴۳ درصد بود، در سالهای اخیر به حدود ۱۵ درصد رسیده است. پرسش اصلی این است که اگر دولت از سرمایهگذاری …
