در طول سالها، اخترشناسان با مطالعهی پیاپی ابطالجوزا، یکی از مشهورترین ابرغولهای سرخ، امیدوار بودند بالاخره بتوانند ستاره همدم آن را که از مدتها پیش وجودش را پیشبینی میکردند، شناسایی کنند. اکنون، پس از سالها نظریهپردازی و نشانههای رصدی، به نظر میرسد سرانجام مدرکی قاطع از وجود این همدم به دست آمده است.
به گزارش زومیت، ابطالجوزا یکی از شاخصترین ستارگان آسمان شب است. اگر از علاقهمندان به نجوم باشید، بدون شک آن را دیدهاید، حتی اگر نامش را ندانید؛ همان نقطهی سرخ و درخشانی که «شانهی راست» صورت فلکی شکارچی (جبار) را مشخص میکند. این ستاره در میان اخترشناسان نیز بسیار مشهور است، زیرا یکی از بزرگترین ستارگان مشاهدهپذیر در آسمان شب به شمار میرود.
اگر ابطالجوزا جای خورشید را در منظومه شمسی میگرفت، آنقدر بزرگ بود که تمام سیارهها را تا مدار مریخ درون خود میبلعید. بااینحال، با وجود شهرت فراوان، هنوز نکات زیادی دربارهی آن ناشناخته است. برای مثال، پژوهشگران دقیقاً نمیدانند این ستاره دقیقاً چقدر از زمین فاصله دارد. تازهترین برآوردها فاصلهی آن را حدود ۶۰۰ سال نوری، با خطای تقریباً ۵۰ سال نوری، تخمین میزنند. گمانهزنی دربارهی وجود ستارهای همدم برای ابطالجوزا نزدیک به یک قرن قدمت دارد
گمانهزنی دربارهی وجود ستارهای همدم برای ابطالجوزا نزدیک به یک قرن قدمت دارد، اما شواهد واقعی از وجود آن تنها در سالهای اخیر به دست آمده است. برای نمونه، پژوهشگران در مقالهای که ابتدا در ماه ژانویه بهصورت پیشانتشار ارائه و سپس در ماه فوریه منتشر شد، اعلام کردند که سالها رصد با تلسکوپ فضایی هابل نشان میدهد که احتمالاً ستارهای دوم هر شش سال یکبار از مقابل ابطالجوزا میگذرد.
برای اینکه این موضوع یکبار برای همیشه روشن شود، گروهی از پژوهشگران تصمیم گرفتند با استفاده از ابزار «اسفیر/زیمپل» در تلسکوپ بسیار بزرگ اروپا (VLT) در شیلی، به جستوجوی این همدم بپردازند. اسفیر/زیمپل بهطور ویژه برای تصویربرداری با کنتراست بسیار بالا طراحی شده است؛ قابلیتی که برای آشکارسازی نور بسیار ضعیف سیارههای فراخورشیدی یا همدمهای ستارهای کوچک در کنار نور خیرهکنندهی ستارهای بسیار بزرگتر، ضروری است.
بااینحال، حتی ابزار قدرتمند ویالتی نیز بهراحتی …
