افزایش دمای زمین و تغییرات اقلیمی به یکی از مهمترین دغدغههای جهانی در دهههای اخیر تبدیل شده است. بخش بزرگی از این تغییرات به دلیل افزایش غلظت گازهای گلخانهای در جو رخ داده که مهمترین آنها دیاکسید کربن است.
به گزارش ایسنا، این گاز عمدتاً از سوزاندن سوختهای فسیلی مانند نفت، گاز و زغالسنگ تولید میشود. علاوه بر دیاکسید کربن، مقادیر کمتری از گازهایی مانند متان و اکسید نیتروژن نیز در گرمایش زمین نقش دارند، اما سهم دیاکسید کربن بسیار بیشتر است.
انتشار این گازها را میتوان به انتشار مستقیم در فرآیند استخراج و پالایش، انتشار غیرمستقیم ناشی از تأمین انرژی تأسیسات و همچنین انتشار ناشی از مصرف محصولات نفتی تقسیم کرد. مدیریت جداگانه هر یک از این بخشها میتواند به شناسایی راهکارهای کاهش انتشار کمک کند.
با وجود توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و تلاش برای افزایش بهرهوری انرژی، وابستگی جهان به سوختهای فسیلی همچنان بالا است. بر اساس آمار سال ۲۰۲۴، انتشار سالانه دیاکسید کربن ناشی از سوزاندن سوختهای فسیلی به ۳۷/۴ میلیارد تن رسیده است؛ رقمی که نشان میدهد اقدامات فعلی به تنهایی کافی نیستند.
در این شرایط، فناوری جذب، استفاده و ذخیرهسازی کربن به عنوان یک راهکار مکمل مطرح شده است. در این روش دیاکسید کربن پیش از ورود به جو، جمعآوری و سپس به اعماق زمین تزریق میشود تا به طور ایمن و بلندمدت در ساختارهای زمینشناسی محبوس بماند. ترکیب این فناوری با ازدیاد برداشت نفت نیز میتواند همزمان باعث کاهش انتشار و افزایش بهرهوری مخازن نفتی شود.
در همین خصوص، حسین حیدری، محقق دانشکده مهندسی شیمی و نفت دانشگاه تبریز، به همراه یکی از همدانشگاهیهای خود، پژوهشی مروری درباره پیشرفتها، چالشها و چشماندازهای ذخیرهسازی دیاکسید کربن در ساختارهای زیرزمینی انجام دادهاند. آنها در این مطالعه، جنبههای فنی، زیستمحیطی و اقتصادی این فناوری را بررسی کرده و به ظرفیتهای بالقوه ایران در این حوزه پرداختهاند.
روش این پژوهش از نوع مطالعه مروری بوده است. پژوهشگران با بررسی نتایج آزمایشهای آزمایشگاهی، مدلسازیهای رایانهای و پروژههای میدانی انجامشده در نقاط مختلف جهان، تلاش کردهاند تصویری جامع از وضعیت کنونی فناوری ذخیرهسازی …
