انحراف ستون‌های کاخ‌موزه چهلستون

به گزارش خبرگزاری ایمنا، گاهی برای لمس تاریخ، لازم نیست به سراغ موزه‌ها برویم؛ کافی است در بافت قدیمی یک شهر قدم بزنیم و وارد بنایی شویم که قرن‌ها است بخشی از زندگی مردم را در خود دیده است. مسجد ملک کرمان که پس از انقلاب اسلامی با نام مسجد امام نیز شناخته شد، یکی از همین بناهاست؛ مسجدی که ریشه‌های تاریخی آن به دوره سلجوقیان کرمان می‌رسد.

درباره آغاز ساخت مسجد، روایت‌های مختلفی در منابع دیده می‌شود. در منابع متأخر، بنای مسجد بیشتر به ملک توران‌شاه سلجوقی نسبت داده شده است، اما در برخی گزارش‌های تاریخی احتمال داده شده که پیشینه ساخت آن به ملک قاورد، بنیان‌گذار حکومت سلجوقیان کرمان بازگردد و از سوی دیگر، بررسی‌های جدیدتر احتمال وجود مسجدی قدیمی‌تر در محل بنا را نیز مطرح کرده‌اند، بنابراین دقیق‌ترین تعبیر برای معرفی آن، مسجدی با هسته تاریخی سلجوقی و پیشینه‌ای که احتمالاً به دوره‌های پیش از سلجوقیان نیز می‌رسد، است.

آنچه اما تردیدی در آن نیست، جایگاه مسجد در تاریخ معماری کرمان است؛ بنایی که بخش مهمی از عناصر برجای‌مانده آن به دوره سلجوقی تعلق دارد و حدود هزار سال، تغییرات شهر را از سر گذرانده است. صحن بزرگی که هنوز خاطره دارد

مسجد ملک از نمونه‌های مساجد چهارایوانی است؛ الگویی که در معماری ایران به‌ویژه در دوره سلجوقی اهمیت پیدا کرد. صحن وسیع مسجد در میانه قرار گرفته و ایوان‌ها در چهار سوی آن شکل گرفته‌اند و در پیرامون صحن نیز شبستان‌ها و فضاهای مختلفی قرار داشته که در دوره‌های بعد دستخوش تغییر شده‌اند.

آنچه امروز می‌بینیم از این مسجد، همان بنایی نیست که قرن پنجم هجری ساخته شد. مسجد در طول تاریخ بارها تعمیر و بازسازی شده است؛ برای نمونه، صفه اصلی مسجد در دوره وکیل‌الملک و در سال ۱۲۸۵ هجری قمری بازسازی شد و بخش‌هایی دیگر نیز در دوره‌های بعد تغییر کرده‌اند و همین مرمت‌های پی‌درپی موجب شده مسجد امروز، همچون بسیاری از بناهای کهن ایران، مجموعه‌ای از لایه‌های تاریخی باشد.

شاید همین لایه‌لایه بودن، جذابیت مسجد ملک را بیشتر کند، چراکه وقتی به دیوارهای آن نگاه می‌کنیم، تنها شاهد یک دوره تاریخی نیستیم و ردپای زمان‌های مختلف در کنار یکدیگر باقی مانده است.

سه محراب؛ سه پنجره رو به گذشته

در میان بخش‌هایی که از دوره سلجوقی مسجد باقی مانده، سه محراب گچ‌بری‌شده جایگاه ویژه‌ای دارند و در واقع این محراب‌ها از مهم‌ترین نشانه‌های تاریخی بنا هستند و ظرافت گچ‌بری آنها، بخشی از هنر تزئینی معماری آن دوره را پیش چشم مخاطب می‌آورد.

یکی از این محراب‌ها در نتیجه تغییرات بعدی بنا از جای اصلی خود خارج شده و در پشت‌بام شبستان قرار گرفته است. شاید این جابه‌جایی در نگاه نخست چندان مهم به نظر نرسد، اما برای شناخت سرگذشت مسجد اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد بنای تاریخی، در طول قرن‌ها بارها تغییر کرده و آنچه امروز می‌بینیم، حاصل یک دوره ساخت‌وساز نیست.

این محراب‌ها همچنین یادآور روزگاری هستند که تزئینات گچ‌بری در معماری مذهبی ایران جایگاهی مهم داشت و هنرمندان با ماده‌ای ساده، سطوحی می‌آفریدند که هنوز پس از قرن‌ها می‌تواند چشم مخاطب امروز را متوقف کند. برجی که ناتمام به امروز رسید

در ضلع شمال‌شرقی مسجد، بقایای یک برج آجری از دوره سلجوقی باقی مانده است. برج در گذر زمان آسیب دیده و بخش بالایی آن از میان رفته و تنها بخشی از بدنه باقی مانده است و همین بقایای محدود، در کنار محراب‌های گچ‌بری‌شده، از مهم‌ترین شواهدی است که برای شناخت لایه سلجوقی مسجد مورد توجه قرار می‌گیرد.

باید توجه داشت که استفاده از آجر در این بنا تنها به عنوان یک مصالح ساختمانی نیست. در معماری سلجوقی، آجر همزمان نقش سازه‌ای و تزئینی داشت و می‌توانست با ایجاد نظم‌های هندسی، ریتم و زیبایی به بنا ببخشد. مسجدی در کنار زندگی مردم

مسجد ملک را نمی‌توان جدا از شهر کرمان دید. این مسجد در بافت تاریخی شهر و در نزدیکی محدوده بازار قرار گرفته و در گذشته با زندگی روزمره مردم ارتباط نزدیکی داشته است؛ حتی برخی منابع تاریخی، مسجد ملک را جامع قدیم شهر کرمان دانسته‌اند که پیش از شکل‌گیری مسجد جامع مظفری، محل برگزاری اجتماعات مذهبی شهر بوده است.

در واقع، مسجدهای تاریخی ایران اغلب تنها محل عبادت نبودند. آنها در قلب زندگی شهری قرار داشتند؛ در کنار بازار، محله، مدرسه و دیگر فضاهای عمومی. مسجد ملک نیز در چنین بستری شکل گرفته و در طول قرن‌ها بخشی از زندگی اجتماعی کرمان بوده است.

ردپای آب در مسجد

یکی از روایت‌های جالب درباره مسجد ملک، به نظام آب‌رسانی تاریخی کرمان مربوط می‌شود. در منابع موجود آمده است که در گذشته در بخش غربی مسجد آب‌نمایی با عمق حدود چهار متر وجود داشته و آب آن از قنات مستوره تأمین می‌شده است. این آب‌نما برای دسترسی مردم به آب و وضو استفاده می‌شده و پس از خشک شدن قنات، پر و سطح آن سنگ‌فرش شده است.

جزئیات مربوط به نام‌گذاری و منشأ قنات در منابع مختلف با یک درجه اعتبار و قطعیت نقل نشده است، از این رو بهتر است در معرفی رسانه‌ای مسجد، به اصل وجود این آب‌نما و ارتباط آن با شبکه آب تاریخی شهر بسنده کنیم. همین روایت اما تصویری دوست‌داشتنی از مسجد در گذشته به دست می‌دهد؛ حیاطی که آب در آن جریان داشته، مردمی که برای وضو به آن مراجعه می‌کردند و مسجدی که بخشی از زندگی روزانه شهر را در خود جای داده بود. زلزله‌ای که گذشته را آشکار کرد

یکی از اتفاقات مهم در شناخت دوباره مسجد ملک، زلزله کرمان در سال ۱۳۶۰ بود. آسیب‌های واردشده به بنا موجب شد در جریان بررسی و مرمت، بخش‌هایی از پوشش‌های متأخر کنار برود و نشانه‌هایی از معماری قدیمی‌تر آشکار شود.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره این بنا در مهر ۱۳۶۱ کتیبه‌هایی آجری در بدنه شمالی و جنوبی ایوان مقصوره پیدا شد که نام ملک توران‌شاه در آنها دیده می‌شد. این یافته‌ها یکی از شواهدی است که در بحث درباره ارتباط مسجد با دوره توران‌شاه مورد استناد قرار گرفته است.

این اتفاق وجه دیگری از بناهای تاریخی را نشان می‌دهد؛ گاهی یک آسیب، اگرچه تلخ و ویرانگر است، می‌تواند لایه‌ای پنهان از گذشته را آشکار کند؛ لایه‌ای که سال‌ها زیر پوشش‌های بعدی پنهان مانده است. مسجدی که هنوز زندگی می‌کند

مسجد ملک در پانزدهم مهر ۱۳۴۶ با شماره ۷۶۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، اما ارزش این مسجد تنها به قدمت و شماره ثبت آن محدود نمی‌شود و اهمیت واقعی آن شاید در این باشد که هنوز می‌توان میان آجرها، گچ‌بری‌ها و صحن آن، بخشی از زندگی گذشته را تصور کرد.

مسجد ملک کرمان روایتی زنده از هزار سال تغییر است؛ بنایی که بخشی از آن از دوره سلجوقی باقی مانده، بخش‌هایی در دوره‌های بعد مرمت شده، از زلزله آسیب دیده و دوباره مرمت شده و هنوز در میان شهر کرمان حضور دارد.

وقتی در برابر محراب‌های گچ‌بری‌شده آن می‌ایستیم، در حقیقت با اثری روبه‌رو هستیم که نسل‌های بسیاری پیش از ما آن را دیده‌اند. آدم‌هایی که نامشان را نمی‌دانیم، در همین صحن قدم زده‌اند، در همین مسجد نماز خوانده‌اند و شاید لحظه‌هایی از آرامش خود را در همین فضا پیدا کرده‌اند.

مسجد ملک به همین دلیل فقط یک بنای تاریخی نیست و بخشی از حافظه کرمان است؛ حافظه‌ای ساخته‌شده از آجر، گچ، آب و نیایش که با گذشت قرن‌ها هنوز در قلب شهر ایستاده است. کد مطلب 996988

به گزارش خبرنگار ایرنا، شهر باستانی پارسه و پایگاه جهانی تخت جمشید بخشی ریشه‌دار از تاریخ کهن ایران است که پیوندی ناگسستنی با هویت این سرزمین دارد؛ پرسپولیس تنها اثری متعلق به دوره هخامنشان نیست بلکه به عقیده باستان‌شناسان عصاره و تبلوری از فرهنگ و هنر تمدن‌های تاریخی۵۰۰ پیش از میلاد مسیح است که توسط هخامنشیان نمود پیدا کرده و جاودان شده است.

از همین رو حفاظت از شهر باستانی پارسه و میراث جهانی تخت جمشید، در واقع مسئولیتی جهانی است که بر روی دوش ایرانیان و فارسی‌ها گذاشته شده و با وجود همه محدودیت‌های موجود، در حال انجام است.

در کنار اقدامات مرمتی مستمر و گام‌های حفاظتی اما این میراث جهانی، با چالش‌ها و تهدیدهای بزرگی نیز روبرو است که امروز و آینده آن را تهدید می‌کند و لازم است با یک هم افزایی بین دستگاهی حل و فصل شود.

مدیر پایگاه جهانی تخت جمشید در گفت‌وگو با ایرنا بزرگترین چالش‌های این میراث جهانی را مساله فرونشست، توسعه حریم شهری مرودشت و دسترسی به آب پایدار عنوان کرد که هر یک از آنها زخمی کهنه بر پیکر این پهنه میراثی است.

تخت جمشید در مواجهه با مساله فرونشست

محمدجواد جعفری گفت: حریم مجموعه جهانی تخت جمشید سالها است که با خشکسالی و مساله فرونشست روبرو است و ممکن است در آینده عواقبی را به دنبال داشته باشد.

فرونشست همچنان در تخت جمشید و نقش رستم فعال است و هر سال چاله‌های جدیدی در حریم این آثار بررسی و مستندنگاری می‌شود؛ چنانکه امسال نیز با این مساله مواجه بودیم.

به گفته او فرونشست همچنان در تخت جمشید و نقش رستم فعال است و هر سال چاله‌های جدیدی در حریم این آثار بررسی و مستندنگاری می‌شود؛ چنانکه امسال نیز با این مساله مواجه بودیم.

مدیر پایگاه جهانی تخت جمشید گفت: با اینکه هرساله شاهد ایجاد چاله‌هایی در تخت جمشید و نقش رستم هستیم، اما همین امسال نیز بی‌توجه به این بحران، در زمین‌های کشاورزی پیرامونی محصولات آب بر مانند برنج و ذرت کشت شد.

جعفری با گلایه گفت: این اتفاق در شرایطی رخ داده که نه از سوی آب منطقه‌ای و نه جهاد کشاورزی نیز اقدام موثری برای پیشگیری از کشت و برداشت آب در این پهنه نشده است.

فرونشت زمین به معنای افتادگی، شکست یا ترک خوردگی و ایجاد اختلاف سطحی در زمین است که در دشت‌ها رخ می‌دهد و به گفته کارشناسان علم زمین‌شناسی، ناشی از عدم تناسب بیلان آب آبرفت‌ها است؛ پیشگیری از تشدید این عامل انسانی - طبیعی تنها با توقف کشت آب بر و نظارت بر حفاری و تعمیق چاه‌های آب دشت مرودشت ممکن است که در گرو همکاری و هم افزایی مسئولانه دستگاه‌های مرتبط است.

چرا که به گفته مدیرکل زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور، تنها دلیل فرونشست زمین، برداشت بی رویه آب از آبرفت‌ها در حوزه های آبخیز یا آبخوان ها است.

علی نیک عهد در مصاحبه‌ای درباره فرونشست دشت مرودشت، به خبرنگار ایرنا گفت: در گذشته برداشت یا بیلان آب با مقدار بارش تناسب داشت و بارش باران به همان میزان برداشت آب از چاه‌ها، آب به زمین تزریق می‌کرد، اما طی دهه‌های اخیر این توازن به هم ریخت و برداشت بیشتر از حجم تزریق یا تغذیه سفره های آبرفتی زمین است.

به گفته او با عمیق‌تر شدن چاه‌های کشاورزی و برداشت بی‌رویه آب از این سفره‌های آبرفتی، قسمتی از دل زمین که مانند بالشتکی منعطف عمل می‌کرده از بین رفته و این سبب می‌شود تا زمین بر اثر یک تکان بسیار جزئی و زلزله‌ای حتی در حد نیم ریشتری دچار شکست شود و فروافتد.

نیک عهد گفت: اگر چه زمان دقیق آغاز فرونشست زمین در دشت مرودشت مشخص نیست اما در دوره ای حدود ۳۰ تا ۴۰ سال اخیر رخ داده است؛ هنگامی که آب از سفره‌های آبرفتی به سطح زمین پمپاژ و برای کشت صیفی‌جات و دیگر زراعت‌های پرآب بر استفاده شد و این آب در حفره‌هایی آبدار که چون بالشتکی منعطف و ایجاد پایداری برای زمین عمل می‌کرد از بین رفت.

اکنون به دلیل خشکی دشت و کمبود آب کشاورزی، برای پیشگیری از تشدید و تداوم فرونشست، باید کشت و زرع در این پهنه مدیریت شود.

توسعه شهری مرودشت تا مرز شهر باستانی پارسه

مدیر پایگاه جهانی تخت جمشید یکی دیگر از ابَر چالش‌های این میراث پارسی را مساله طرح جامع شهر مرودشت برشمرد و گفت: این طرح مجددا و بدون ملاحضات میراث فرهنگی در حال پیشرفت است و براساس آن شهرک مهدیه که در حریم درجه یک تخت جمشید قرار دارد، به عرصه شهر مرودشت افزوده خواهد شد.

جعفری ادامه داد: در صورت اجرایی شدن این طرح، عرصه شهری مرودشت به شهر تاریخی پارسه می‌چسبد و در بلند مدت، بیم آسیب‌های جبران ناپذیری برای این میراث باستانی ایران وجود دارد.

به گفته او، میراث فرهنگی فارس و وزارت میراث فرهنگی این موضوع را پیگیری کرده و مکاتبات بسیاری نیز انجام شده اما متاسفانه از سوی راه‌وشهرسازی و استانداری اقدام موثری در این خصوص انجام نشده است.

آب مورد نیاز تخت‌جمشید که از سد درودزن تامین شده بود، پس از سه ماه دوباره قطع شد.

محدوده حریم درجه یک با وسعتی حدود ۶ هزار هکتار محدوده اصلی شهر تاریخی پارسه و شهر تاریخی استخر و بقایای مرتبط با این ۲ شهر بزرگ را شامل می‌شود و ضوابط این محدوده، مبتنی بر حفظ وضع موجود به منظور جلوگیری از تخریب عرصه و عیان آثار تاریخی است.

طرح جامع شهری مرودشت از سه سال پیش مطرح شده و در چند رفت و برگشت مورد مخالفت قاطع شورای راهبردی پایگاه‌های میراث جهانی پارسه – پاسارگاد و وزارت میراث فرهنگی نیز قرار گرفته اما دوباره از نیمه اردیبهشت در دستور کار قرار گرفته و به گفته مدیر پایگاه جهانی تخت جمشید در حال پیشرفت است.

تشنگی میراث جهانی تخت جمشید

محمدجواد جعفری یکی دیگر از مهمترین چالش‌های تخت جمشید را مساله تامین آب پایدار دانست و گفت: آب مورد نیاز تخت جمشید که از سد درودزن تامین شده بود، پس از سه ماه دوباره قطع شد.

به گفته او اکنون تنها منابع تامین آب مجموعه جهانی تخت جمشید ۲ اینچ آب یک چاه شیرین است و یک اینچ آب چاه شور که تبعات منفی هم به عهده دارد.

مدیر پایگاه جهانی تخت جمشید گفت: آنطور که مطرح شد، آب متصل شده از سد درودزن برای آب رسانی به روستاهای همجوار قطع شد و اکنون نیاز آبی این مجموعه پابرجا است.

تامین آب شرب پایدار، پیشگیری از فرونشست و نجات میراث نیاکان پارسی از آسیب‌های جدی از این بحران انسانی – طبیعی و حفاظت از حریم درجه یک تخت جمشید، ضرورت‌هایی است که نباید ساده از کنار آن گذشت و با یک هم افزایی سازنده به آنها را چاره کرد.

به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، در این نشست، برگزاری دوره‌های تخصصی و کارگاهی پدافند غیرعامل با اولویت مراکز حساس و مهم فرهنگی از جمله موزه‌های ملی، مجموعه‌های فرهنگی‌تاریخی، ادارات کل استانی و پایگاه‌های جهانی میراث فرهنگی، تدوین سند راهبردی پدافند غیرعامل در حوزه‌های سه‌گانه وزارتخانه، تبادل موافقت‌نامه پدافند غیرعامل میان وزارت میراث فرهنگی و سازمان پدافند غیرعامل و تشکیل کارگروه‌های علمی، پژوهشی و حفاظتی مورد بررسی و تأکید قرار گرفت. سید عباس مصطفوی، مشاور وزیر میراث فرهنگی، با اشاره به اقدامات مؤثر این وزارتخانه در جریان جنگ رمضان، از تدبیر مقام عالی وزارت برای راه‌اندازی کمیته پدافند غیرعامل قدردانی کرد و گفت: مطالعه، تطبیق، بومی‌سازی و اجرای دستورالعمل‌های پدافند غیرعامل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و باید حفاظت و حراست از حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در شرایط بحران به‌صورت جدی دنبال شود.

او تأکید کرد: تمامی اقدامات سازمانی در حوزه پدافند غیرعامل باید از طریق دبیرخانه کمیته پدافند غیرعامل وزارتخانه برنامه‌ریزی و پیگیری شود.

مهدی اکبری بکرآباد، عضو و مسئول علمی و پژوهشی کمیته پدافند غیرعامل نیز گزارشی از عملکرد و فعالیت‌های این حوزه در وزارت میراث فرهنگی از سال ۱۳۸۹ تاکنون ارائه کرد. این گزارش شامل اقدامات عملیاتی و اجرایی، آموزش‌های عمومی و تخصصی و فعالیت‌های علمی، پژوهشی و ترویجی بود.او با اشاره به برگزاری آموزش‌های عمومی برای کارکنان و سه دوره تخصصی برای مدیران و کارشناسان ستادی اظهار کرد: بر اساس ارزیابی سازمان پدافند غیرعامل، عملکرد وزارت میراث فرهنگی در این بخش در زمره عملکردهای برتر دستگاه‌های اجرایی قرار گرفته است.

اکبری بکرآباد همچنین از برنامه‌ریزی و هماهنگی برای برگزاری دوره‌های تخصصی در استان‌ها تا پایان سال جاری خبر داد و افزود: این دوره‌ها با استفاده از استادان سازمان پدافند غیرعامل و در دو بخش نظری و میدانی برگزار خواهد شد تا توانمندی‌های سازمانی در حوزه پدافند غیرعامل ارتقا یابد.

بهروز ندائی، معاون وزیر و رئیس کمیته پدافند غیرعامل وزارت میراث فرهنگی نیز با اشاره به ساختارهای پدافند غیرعامل در سایر وزارتخانه‌ها، بر ضرورت طراحی ساختاری منسجم و تعیین برنامه‌های معاونت‌های تخصصی در سطوح ملی و استانی تأکید کرد.او با قدردانی از اقدامات انجام‌شده در حوزه پدافند غیرعامل گفت: ضروری است با مطالعه و آسیب‌شناسی، اولویت‌های اقدامات آتی و راهکارهای مورد نیاز در حوزه‌های عمومی و تخصصی مشخص شود. همچنین در طراحی و جانمایی پروژه‌های آتی، به‌ویژه در ساخت موزه‌ها، باید الزامات امنیتی و حفاظتی اشیا و اماکن از ابتدا مورد توجه قرار گیرد.

رئیس کمیته پدافند غیرعامل وزارت میراث فرهنگی همچنین درباره بازگشایی موزه‌های کشور در شرایط فعلی اظهار کرد: بازگشایی موزه‌ها باید پس از تدوین و ارائه گزارش توجیهی از سوی اداره‌کل موزه‌ها و اخذ نظر مراجع نظارتی، در جلسه آتی کمیته بررسی و درباره آن تصمیم‌گیری شود.

ندائی همچنین بر ضرورت تعیین فرآیند مشخص برای مدیریت وضعیت گردشگران خارجی در شرایط خاص تأکید کرد و گفت: در شرایط بحرانی و زمان جنگ باید فرآیند مشخصی برای تعیین تکلیف گردشگران خارجی تدوین و برای اجرا به استان‌ها ابلاغ شود.سردار قاسمی، مشاور وزیر در امور ایثارگران، نیز با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه پدافند غیرعامل، استفاده از نماد «سپر آبی» در موزه‌ها، بناها و سایت‌های تاریخی را به‌عنوان یکی از الگوهای مناسب حفاظتی در جریان جنگ رمضان مورد توجه قرار داد و گفت: بهره‌گیری از این ظرفیت می‌تواند در کاهش آسیب‌پذیری و افزایش مصونیت آثار فرهنگی مؤثر باشد.

در ادامه این نشست، حاضران با تأکید بر اهمیت و جایگاه آثار تاریخی و فرهنگی کشور، بر ضرورت تبیین جایگاه پدافند غیرعامل در حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تأکید کردند.در این نشست همچنین با اشاره به اینکه برخی آثار ارزشمند تاریخی از جمله مجموعه تخت‌جمشید، بازار بزرگ تبریز و سی‌وسه‌پل اصفهان دارای جایگزین نیستند، تأکید شد هرگونه آسیب به این آثار می‌تواند خسارتی جبران‌ناپذیر برای هویت فرهنگی کشور به همراه داشته باشد. بر همین اساس، شناسایی گلوگاه‌ها و نقاط حساس در حوزه‌های تخصصی وزارتخانه و تدوین الزامات پدافند غیرعامل متناسب با هر بخش، از جمله موزه‌ها، پایگاه‌های میراث فرهنگی و سایر مراکز مرتبط، ضروری اعلام شد.

در پایان مقرر شد ضمن اجرای دستورالعمل‌های پدافند غیرعامل، تدوین سند راهبردی، انعقاد تفاهم‌نامه‌ها و موافقت‌نامه‌های مرتبط، تشکیل کارگروه‌های تخصصی مورد نیاز و توسعه فعالیت‌های علمی، پژوهشی و آموزشی، تمامی اقدامات لازم در سطوح مختلف برنامه‌ریزی، اجرایی و نظارتی از طریق دبیرخانه کمیته پدافند غیرعامل وزارت میراث فرهنگی پیگیری و عملیاتی شود.

  انتهای پیام/

به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، جلیل جباری با اشاره به انتشار پوستر شانزدهمین نمایشگاه ملی صنایع‌دستی اردبیل، گفت: اردبیل از سوم تا ششم شهریورماه میزبان هنرمندان صنایع‌دستی از سراسر کشور خواهد بود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اردبیل افزود: این نمایشگاه با قدمت ۱۶ دوره یکی از نمایشگاه‌های مورد توجه هنرمندان صنایع‌دستی کشور است و مطابق هرساله صنعتگرانی از سراسر کشور برای حضور در نمایشگاه ملی صنایع‌دستی اردبیل اعلام آمادگی کرده‌اند.

او تاکید کرد: نمایشگاه ملی صنایع‌دستی در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی اردبیل برگزار خواهد شد و هرروز از ساعت ۱۶ تا ۲۲ علاقه‌مندان می‌توانند از غرفه‌های حاضر در این نمایشگاه بازدید کنند.

جباری ادامه داد: برگزاری نمایشگاه صنایع‌دستی اردبیل در فصل تابستان با توجه به رونق گردشگری استان در این فصل، امکان بازدید گردشگران از نمایشگاه را فراهم می‌کند و امیدواریم با همکاری رسانه‌ها و فعالان حوزه صنایع‌دستی اطلاع‌رسانی مناسبی برای بازدید گردشگران و اهالی استان از این نمایشگاه انجام شود.

  انتهای پیام/