مدار مغزی خواب عمیق کشف شد

مسعود حبیبی، معاون دانشجویی وزارت بهداشت در گفتگو با SNN TV، در خصوص وضعیت خوابگاه‌های دانشجویی دانشجویان علوم پزشکی گفت: با توجه به افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان، در بحث ظرفیت خوابگاه‌ها با کمبود مواجه هستیم. در حال حاضر بالغ بر ۳۷ هزار تخت خوابگاهی نیمه‌ساخته داریم که باید تکمیل شوند تا بتوانیم از این ظرفیت در خدمت رسانی به دانشجویان استفاده کنیم.

وی افزود: در حال حاضر با اجاره خوابگاه‌ها و تأمین خوابگاه‌های استیجاری، تلاش کرده‌ایم تا حد امکان شرایط اسکان دانشجویان را فراهم کنیم و امیدواریم این ترم با کمترین مشکل مواجه باشیم. با این حال، با توجه به افزایش ظرفیت دانشجویان، نمی‌توانیم برای همه دانشجویانی که نیازمند خوابگاه هستند، محل اسکان فراهم کنیم.

معاون دانشجویی وزارت بهداشت اضافه کرد: تمام تلاش ما تا به امروز بر این بوده است که خوابگاه مورد نیاز دانشجویان را تأمین کنیم.  در این ترم، برای دانشگاه‌هایی که اعلام کرده‌ایم امکان ارائه خوابگاه دارند، حدود ۹۸ هزار تخت خوابگاهی در نظر گرفته شده است. تعداد دانشجویان ما بین ۲۷۰ تا ۳۰۰ هزار نفر در نوسان است و به‌طور میانگین حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد دانشجویان متقاضی خوابگاه هستند. اگر ۵۰ درصد را در نظر بگیریم، حدود ۱۵۰ هزار دانشجو نیازمند خوابگاه خواهند بود؛ بنابراین با کمبود قابل‌توجه ظرفیت مواجه هستیم.

وی یادآور شد: خوابگاه‌هایی که در دست ساخت داریم نیز نیازمند تأمین منابع هستند و منابع دولتی به‌تنهایی کفاف نمی‌دهد که بتوانیم این پروژه‌ها را با سرعت لازم تکمیل کنیم. به همین دلیل، برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا با استفاده از کمک‌های مردم، به‌ویژه خیرین، ظرفیت خوابگاهی را افزایش دهیم و این خوابگاه‌ها هرچه سریع‌تر تکمیل شوند. قطعاً با تکمیل این ظرفیت، شرایط بهتری برای زندگی و تحصیل دانشجویان فراهم خواهد شد.

حبیبی خاطرنشان کرد: یقیناً کیفیت زندگی دانشجویان در دوران تحصیل، تأثیر بسیار زیادی بر آینده آنان و خدمتشان پس از فارغ‌التحصیلی دارد. دانشجویانی که در دوران تحصیل از شرایط مناسب‌تری برخوردار باشند، پس از فارغ‌التحصیلی آمادگی بیشتری برای خدمت به مردم دارند و بهتر می‌توانند به کشورشان خدمت کنند.

وی افزود: در خصوص خوابگاه‌هایی که در جریان جنگ آسیب دیده‌اند نیز باید گفت که تعدادی از خوابگاه‌ها دچار آسیب شدند که عمده این آسیب‌ها برطرف شده است. همچنین اخیراً یکی از خوابگاه‌ها در اهواز، استان خوزستان، دچار آسیب شده که در حال حاضر تخلیه است و ان‌شاءالله بتوانیم هرچه سریع‌تر شرایط بازسازی و استفاده مجدد از آن را فراهم کنیم.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، در میانه جنگ رمضان هنگامی که دشمن آمریکایی- صهیونی در میدان نبرد به اهداف خود نرسید، شروع به هدف قراردادن مراکز علمی پژوهشی کشور کرد تا با هدف قراردادن این مراکز روند پیشرفت علمی کشور را تحت الشعاع قرار دهد. یکی از مراکز علمی کشور که مورد هجوم وحشیانه دشمن قرار گرفت دانشگاه شهید بهشتی تهران بود این دانشگاه در ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ مورد هجوم حمله دشمن آمریکایی – صهیونی قرار گرفت و خسارات سنگینی به این دانشگاه وارد شد.

هدف اصلی حمله پرتابه دشمن آمریکایی-صهیونی پژوهشکده لیزر پلاسما دانشگاه شهید بهشتی بود، این مرکز پژوهشی از یادگار‌ها و دستاورد‌های شهید طهرانچی و همکارانش بود که در این حمله آسیب جدی، اما به جز این مرکز موج گرفتگی ناشی از حمله باعث آسیب به ۶ بلوک خوابگاهی دختران با ظرفیت ۲۵۰۰ نفر و مجموعه ورزشی دانشگاه شهید بهشتی شد.

پس از این اتفاق مسئولین دانشگاه شهید بهشتی در تکاپو برای بازسازی مکان‌های فیزیکی آسیب دیده دانشگاه افتادند و سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی اعلام کرد که روند بازسازی ساختمان‌های آسیب دیده و خوابگاه‌ها آغاز شده است و که این بازسازی حداقل شش هزار و پانصد میلیارد تومان هزینه خواهد داشت و سهم بازسازی خوابگاه‌ها ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان خواهد بود.

کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

اهمیت بازسازی خوابگاه‌ها از این جهت بیشتر است که مستقیماً با آغاز سال تحصیلی و وضعیت اسکان دانشجویان به‌ویژه دانشجویان غیربومی ارتباط دارد حتی در ابتدا از سوی حاج جباری، معاون دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی اعلام شد که اگر خوابگاه‌ها ترمیم نشود امکان دارد که ظرفیت جذب دانشجوی غیربومی از طریق کنکور کاهش یابد؛ به همین دلیل دانشگاه شهید بهشتی در نخستین مرحله بازسازی و تأمین دوباره ظرفیت خوابگاهی را در اولویت قرار داد.

بعد از چندماه از حمله و جنایت جنگی دشمن آمریکایی-صهیونی و با توجه به نزدیک شدن آغاز سال تحصیلی حسین سیمایی صراف وزیر علوم هفته گذشته از روند بازسازی خوابگاه دانشگاه شهید بهشتی بازدید کرد. وزیر علوم در این بازدید در پاسخ به خبرنگاران گفت: دشمن وقتی که در جنگ جوانمردانه شکست می‌خورد و احساس ناکامی می‌کند آن‌وقت وحشی‌تر می‌شود و متوسل به کار‌هایی می‌شود که عرف، اخلاق و حقوق بین‌الملل ممنوع است یعنی هدف قرار دادن مراکز غیرنظامی و غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهد و زشت‌تر از همه دانشگاه، نهاد علم، دانشجو، پژوهشگر و محقق را هدف قرار بگیرد.

سیمایی در ادامه افزود: متاسفانه آزمایشگاه لیزر پلاسما دانشگاه شهید بهشتی از نقاطی بود که مستقیم مورد هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفت و شش خوابگاه در این دانشگاه که ظرفیت بیش از ۲۴۰۰ دانشجو را دارد آسیب جدی دیدند.

وی بیان کرد: شرایط از قبل جنگ نیز بهتر خواهد بود، تمامی اقلام مورد نظر خریداری شده و محیط شاداب‌تری برای دانشجویان خواهد بود، دانشجویان نیز همت خواهند کرد و دشمن را مایوس‌تر خواهند کرد بخاطر اینکه دشمنان ما در این جنگ از علم، تکنولوژی و فناوری ما شکست خوردند.

در کنار آسیب‌های واردشده به خوابگاه‌ها، بخش‌های پژوهشی دانشگاه نیز خسارت دیده‌اند؛ موضوعی که بازسازی آنها را زمان‌برتر کرده است. در این میان، پژوهشکده لیزر پلاسما یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که عملیات بازسازی آن همچنان ادامه دارد.

۴۲ دانشگاه و ۲۹۵ نقطه دانشگاهی زیر آسیب جنگ

سیمایی صراف در ادامه افزود: حدود ۴۲ دانشگاه و ۲۹۵ نقطه دانشگاهی در جنگ اخیر مورد اصابت قرار گرفت که روند بازسازی آنها آغاز شده و بسیاری تا شروع نیمسال تحصیلی جدید دانشگاه‌ها آماده خواهد بود، اما مواردی مثل پژوهشکده لیزر پلاسما به خاطر حجم تخریب وارده روند بازسازی آنها طولانی‌تر خواهد بود.

آقامیری نیز اعلام کرد روند بازسازی آزمایشگاه لیزر پلاسما این دانشگاه نیز آغاز شده و ساختمان جدید با ظرفیت ده برابر بیشتر نسبت به ساختمان قبلی خواهد بود.

قرار است بازسازی این مجموعه تنها به ترمیم ساختمان آسیب‌دیده محدود نشود و ساختمان جدید با ظرفیت بیشتری نسبت به گذشته احداث شود؛ موضوعی که می‌تواند پس از پایان بازسازی، ظرفیت فعالیت‌های پژوهشی این دانشگاه را افزایش دهد.

خوابگاه‌ها در اولویت بازسازی برای آغاز سال تحصیلی

پس از حمله دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی به دانشگاه شهید بهشتی، وضعیت خوابگاه‌ها و امکان پذیرش دانشجویان غیربومی به یکی از دغدغه‌های اصلی دانشگاه تبدیل شد. در روز‌های نخست، شرایط به‌گونه‌ای بود که حتی مشخص نبود دانشگاه بتواند خود را به آغاز سال تحصیلی در مهرماه برساند و پذیرش دانشجویان را طبق روال انجام دهد.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

با این حال، روند بازسازی خوابگاه‌ها با حمایت و کمک‌های مردمی و همچنین همراهی و اقدامات مسئولان دانشگاه با سرعت بیشتری پیش رفت. در ادامه، خرید‌های مورد نیاز برای بازسازی انجام شد و قرارداد‌های قانونی برای اجرای عملیات نیز به امضا رسید تا روند آماده‌سازی خوابگاه‌ها متوقف نماند.

حاج‌جباری، معاون دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی، درباره شرایط ایجادشده پس از حادثه گفته است در زمان اصابت، وضعیت حاد بود و مشخص نبود دانشگاه بتواند برای سال تحصیلی جدید پذیرش داشته باشد. با گذشت زمان و پیشرفت اقدامات بازسازی، اما شرایط تغییر کرد و اکنون دانشگاه برای پذیرش دانشجویان غیربومی از نظر اسکان با مشکل جدی مواجه نیست.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

در واقع، دغدغه‌ای که در روز‌های ابتدایی درباره امکان بازگشت خوابگاه‌ها به چرخه اسکان وجود داشت، حالا تا حد زیادی جای خود را به مسئله تکمیل به‌موقع بازسازی‌ها داده است. دانشگاه با انجام خرید‌های مورد نیاز، عقد قرارداد‌ها و پیشبرد عملیات بازسازی تلاش کرده است خوابگاه‌ها را برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده کند.

بر همین اساس، مسئولان دانشگاه شهید بهشتی اعلام کرده‌اند که دانشجویان غیربومی در سال تحصیلی جدید از بابت اسکان با مشکل مواجه نخواهند شد و دانشگاه آمادگی پذیرش این دانشجویان را دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد روند بازسازی و آماده‌سازی زیرساخت‌های اسکان، سریع‌تر از برآورد‌های اولیه در حال پیشرفت است.

پس از حمله ۱۳ فروردین به دانشگاه شهید بهشتی و خسارات بسیاری که به این دانشگاه وارد شد، اما روند بازسازی آن به سرعت آغاز شد، طبق اعلام وزیر علوم، بازسازی خوابگاه‌های دانشگاه شهید بهشتی تا اواسط شهریورماه به پایان می‌رسد و برای سال تحصیلی جدید آماده پذیرش دانشجویان خواهد بود، اما دیگر مراکز باتوجه به در اولویت بودن خوابگاه‌ها در اولویت بعدی قرار گرفتند و به دلیل حجم تخریب بالاتر در مراکزی مثل پردیس شهید عباسپور و ساختمان لیزر پلاسما روند بازسازی طولانی‌تری خواهند داشت.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

به این ترتیب، در حالی که خوابگاه‌های دانشگاه شهید بهشتی در اولویت بازسازی قرار گرفته‌اند تا برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده شوند، بازسازی بخش‌های پژوهشی و زیرساخت‌های آسیب‌دیده همچنان ادامه دارد؛ روندی که برای تکمیل برخی مراکز مانند پژوهشکده لیزر پلاسما به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

اوایل ماه جاری، سازمان غذا و داروی آمریکا نخستین دارویی را که برای درمان علت اصلی حمله خواب طراحی شده است، تایید کرد. این بیماری‌ میلیون‌ها نفر را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث خواب‌آلودگی شدید در طول روز و بیداری در شب می‌شود.

به نقل از نیچر، موفقیت این دارو که اووِپورکستون (oveporexton) نام دارد و با نام تجاری Orzeyful عرضه می‌شود، از سوی افرادی که با حمله خواب یا نارکولپسی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، با استقبال روبه‌رو شده است.

اما پژوهشگران نیز با اشتیاق این دارو را دنبال می‌کنند؛ زیرا آن را نخستین عضو از مجموعه‌ای از درمان‌های اختلالات خواب می‌دانند که احتمالا طی سال‌های آینده تایید خواهند شد.

این درمان‌های نوظهور که به‌عنوان آگونیست‌های اورکسین شناخته می‌شوند، هیجان‌انگیز هستند؛ زیرا نه ‌تنها نوید کاهش علائم بیماری را می‌دهند، بلکه علت زیستی بیماری را نیز هدف قرار می‌دهند و حتی ممکن است برای سایر اختلالات عصبی‌ روانی نیز کاربرد داشته باشند. فرصتی برای تجربه یک زندگی عادی

برای چپمن، دانشجوی ۱۹ ساله دانشگاه تنسی در ناکسویل، این دستاورد تغییری اساسی در زندگی او بوده است.

چپمن مدت‌ها با بیماری خود دست‌وپنجه نرم می‌کرد و گاهی روزانه ۱۶ ساعت می‌خوابید و در مدرسه با مشکل مواجه بود و به ‌شدت به قهوه وابسته بود.

وقتی می‌خندید، گاهی این اتفاق باعث می‌شد بدنش از حرکت بایستد و روی زمین بیفتد، در حالی که کاملا هوشیار باقی می‌ماند؛ این علامت یعنی شل ‌شدن ناگهانی عضلات از علائم این بیماری است.

چپمن می‌گوید به ‌جای اینکه بتواند از تمام چیزهایی که زندگی دانشگاهی ارائه می‌دهد لذت ببرد، به ‌ندرت از خانه بیرون می‌رفت.

این وضعیت تا زمانی ادامه داشت که او اوایل امسال به‌ عنوان داوطلب در یک کارآزمایی بالینی شرکت کرد که برای آزمایش نسل جدیدی از داروهای حمله خواب انجام می‌شد.

او پیش از آن، بیش از ۱۲ دارو از جمله داروهای محرک را امتحان کرده بود، اما اغلب با عوارض روان‌شناختی شدید مواجه می‌شد. اکنون او می‌تواند تمام روز بیدار و هوشیار بماند و شب‌ها خوابی آرام داشته باشد.

او و مادرش حتی در حال برنامه‌ریزی برای سفری به کمپ پایه کوه اورست هستند تا این اتفاق را جشن بگیرند.

مشکلات چپمن در مدیریت علائم بیماری چندان غیرمعمول نیست. نارکولپسی تقریبا سه میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

هر دو نوع این اختلال، یعنی نوع ۱ و نوع ۲ باعث خواب‌آلودگی در طول روز، بیداری در شب، فلج خواب و توهم می‌شوند. نوع ۱، که چپمن به آن مبتلا است، با شل شدن ناگهانی عضلات نیز مشخص می‌شود.

برای مدت طولانی، علت حمله خواب یک معما باقی مانده بود. اما از اواخر دهه ۱۹۹۰، پژوهشگران دریافتند که یک پپتید به نام اورکسین اغلب در مغز افراد مبتلا به حمله خواب نوع ۱ وجود ندارد.

اورکسین توسط حدود ۷۰ هزار نورون در هیپوتالاموس مغز تولید می‌شود. به نظر می‌رسد این سلول‌ها در افراد مبتلا به حمله خواب نوع ۱ از بین می‌روند و بدون اورکسینی که تولید می‌کنند، مغز قادر نیست چرخه خواب و بیداری را تنظیم کند.

به نظر نمی‌رسد حمله خواب نوع ۲ با کمبود اورکسین مرتبط باشد و دانشمندان همچنان در حال بررسی علت آن هستند.

دانشمندان شرکت تاکدا با تکیه بر این دانش مولکولی، پایگاه داده عظیم ترکیبات شیمیایی خود را بررسی کردند و ترکیبی را یافتند که عملکرد اورکسین را شبیه‌سازی می‌کرد.

این ترکیب در مغز به ‌جای اورکسین عمل می‌کند و با فعال کردن گیرنده‌های این پپتید، به پایدار شدن مدارهای بیداری و خواب فرد کمک می‌کند.

پژوهشگران تاکدا نخستین‌ بار این ترکیب را در سال ۲۰۱۱ شناسایی کردند، اما سال‌ها صرف توسعه آن به شکل یک قرص خوراکی و آزمایش آن کردند. فراتر رفتن از خواب

با وجود هیجان ناشی از تایید این دارو، پژوهشگران تاکید می‌کنند که هنوز چیزهای زیادی برای یادگیری درباره حمله خواب و نقش اورکسین در مغز وجود دارد.

معمای نارکولپسی نوع ۲ هنوز حل نشده و از دست رفتن اورکسین نیز در همه مبتلایان به نارکولپسی نوع ۱ دیده نمی‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهند از بین رفتن نورون‌های بخش دیگری از مغز به نام «لوکوس سرولئوس» نیز ممکن است در این بیماری نقش داشته باشد؛ بنابراین به گفته پژوهشگران، درمان آینده احتمالا به ترکیبی از داروها برای جبران آسیب به هر دو گروه نورونی نیاز خواهد داشت.

پژوهشگران همچنین در حال بررسی کاربردهای گسترده‌تر آگونیست‌های اورکسین در بیماری‌هایی مانند اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی، ام‌اس و پارکینسون هستند. این هورمون علاوه بر تنظیم خواب، در مسیرهای مرتبط با اشتها، اضطراب و اعتیاد نیز نقش دارد و همین موضوع احتمال استفاده از درمان‌های مبتنی بر اورکسین را در سایر اختلالات افزایش داده است.