«تمدن دره سند»، به عنوان یکی از نخستین تمدنهای بزرگ جهان، معمایی منحصربهفرد در تاریخ باستان است. برخلاف مصر و بینالنهرین که با اهرام، کاخها، معابد و آرامگاههای باشکوه پادشاهان شناخته میشوند، در شهرهای این تمدن تاکنون هیچ نشانه روشنی از کاخ سلطنتی، معبد عظیم، مقبره شاهان یا مجسمههایی برای بزرگداشت فرمانروایان پیدا نشده است.
به گزارش فرادید؛ همین موضوع برخی پژوهشگران را به این پرسش رسانده که آیا ممکن است این تمدن پیشرفته بدون پادشاه و طبقه حاکم موروثی اداره میشده باشد؟ البته این فرضیه هنوز قطعی نیست و همچنان محل بحث میان باستانشناسان است.
بقایای شهر هاراپا در پاکستان امروزی تمدنی بزرگ اما رازآلود
تمام دانستههای ما درباره تمدن دره سند، که با نام تمدن هاراپا نیز شناخته میشود، از کاوشهای باستانشناسی به دست آمده است؛ زیرا خط این تمدن هنوز رمزگشایی نشده است. این تمدن حدود سالهای ۳۳۰۰ تا ۱۳۰۰ پیش از میلاد وجود داشت و دوران شکوفایی آن میان ۲۶۰۰ تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد بود.
وسعت آن از مصر باستان و سومر نیز بیشتر بود و شهرهای بزرگی مانند هاراپا، موهنجودارو و لوتال را در بر میگرفت. با وجود این، به دلیل خوانده نشدن نوشتههای آن، ساختار حکومت، باورهای دینی و سازمان اجتماعی مردمش همچنان ناشناخته مانده است.
نمونهای از خط تمدن دره سند که هنوز رمزگشایی نشده
در متون سومری و اکدی نیز از سرزمینی ثروتمند به نام «ملوخا» یاد شده که بیشتر پژوهشگران آن را همان تمدن دره سند میدانند؛ موضوعی که از روابط تجاری گسترده این تمدن با بینالنهرین حکایت دارد. شهری که برای همه یکسان ساخته شده بود
یکی از ویژگیهای شگفتانگیز این تمدن، نظم و استانداردسازی فوقالعاده شهرهاست. تقریباً همه شهرهای شناختهشدۀ این تمدن با الگوی شطرنجی شمالی-جنوبی و شرقی-غربی طراحی شدهاند و خیابانها، محلههای مسکونی، کارگاهها، انبارهای عمومی و تأسیسات آبرسانی، ساختاری بسیار مشابه دارند.
خانهها نیز تا حد زیادی از الگوی یکسانی پیروی میکردند. بیشتر آنها حمام اختصاصی، چاه آب یا دسترسی به آب سالم و شبکه فاضلاب سرپوشیده داشتند؛ امکاناتی که برای آن دوران بسیار پیشرفته به شمار میرود.
بقایای یک آبگذر شهری
در خیابانهای اصلی حتی سطلهای جمعآوری زباله …
