عصر ایران - پرنده تیغ نوک (Razorbill) یا با نام علمی Alca torda، یکی از منحصر به فردترین پرندگان اقیانوس اطلس شمالی است. خطوط سیاه و سفید کاملا دقیق و پررنگ روی بدن این پرنده آن قدر منظم و تماشایی است که در نگاه اول ممکن است شبیه به تصویرسازی های کامپیوتری یا هوش مصنوعی به نظر برسد.
بزرگ ترین کلونی های زادآوری این پرنده در سواحل بریتانیا، اسکاندیناوی، گرینلند غربی، ایسلند و شمال شرقی کانادا قرار دارد.
این پرنده از یخ و آب های کم شور گریزان است و صخره های شیب دار جزایر را برای آشیانه سازی ترجیح می دهد. یکی از تفاوت های اصلی آن با سایر پرندگان هم خانواده اش مانند گیلموت ها، داشتن دمی بلندتر است که در دنیای پرندگان معمولا به مانورپذیری بیشتر در پرواز کمک می کند.
منقار شبیه به تیغ و تکنیک عجیب نگهداری صید
نام انگلیسی این پرنده به دلیل شباهت ظاهری منقار آن به تیغ های ریش تراش قدیمی انتخاب شده است. تیغ نوک از این منقار برای شکار ماهی های زیر دریا استفاده می کند و توانایی عجیبی در نگهداری هم زمان تعداد زیادی ماهی دارد؛ به طوری که می تواند تا بیش از بیست ماهی کوچک را به طور هم زمان در منقار خود نگه دارد. ساختار ویژه دهان، زبان، برجستگی های قرنی در سقف دهان و مفصل متحرک منقار به پرنده این امکان را می دهد که ماهی های صیدشده را در بخش پشتی دهان ثابت نگه دارد و هم زمان با بخش جلویی منقار به شکار ماهی های جدید بپردازد. درون دهان این پرنده کاملا زرد رنگ است؛ ویژگی خاصی که گزارش های تاریخی نشان می دهند پرنده منقرض شده «ماهی گیرک بزرگ» نیز تا حدودی از آن برخوردار بوده است.
معماهای آناتومیک؛ از شیارهای منقار تا کانال پشت چشم
روی منقار تیغ نوک شیارهای افقی متعددی دیده می شود که منشا دقیق آن ها همچنان موضوع بحث دانشمندان است. احتمال داده می شود این شیارها در رفتارهای جفت گیری و نمایش های زیبایی نقش داشته باشند. فرضیه دیگری نیز مطرح شده بود که این شیارها مانند مگسک تفنگ برای نشانه گیری هنگام شکار عمل می کنند، اما با توجه به زاویه دید چشم پرنده، این فرضیه چندان قوی به نظر نمی رسد. همچنین شیار باریکی در پشت چشم پرنده وجود دارد که برخی پژوهشگران معتقدند ممکن است به هدایت جریان آب روی چشم هنگام شنای سریع کمک کند. …
