ساکنان کره زمین امروزه به بیش از هفت هزار زبان صحبت میکنند که هر کدام گنجینهای از دانش، فرهنگ و تاریخ را در خود جای دادهاند. اما این تنوع، تنها بازماندهی دوران پرشکوهتری است که در آن انسانها به ده برابر این تعداد زبان صحبت میکردند.
به گزارش زومیت، براساس پژوهش جدیدی که توسط دامیان بلاسی از دانشگاه هاروارد و کلر بوورن از دانشگاه ییل انجام شده است، در بازهی دو هزار ساله، از ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد تا ۱۰۰۰ سال میلادی، تعداد زبانها به دهها هزار عدد میرسید. سپس، با ظهور امپراتوریهای بزرگ و قدرتمندی مانند امپراتوری روم، این تنوع زبانی به سرعت رو به کاهش گذاشت.
بلاسی، نویسندهی اصلی پژوهش، توضیح میدهد که در آن «عصر طلایی»، تنوع زبانها و فرهنگها به تدریج در حال شکلگیری بود. اما به محض اینکه یکی از این زبانها به قدرت میرسید، تمام زبانهای کوچکتر اطراف خود را میبلعید و نابود میکرد. طبق پژوهش جدید اوج تنوع زبانی نه در دوران پارینهسنگی، بلکه در دوران شکلگیری امپراتوریهای اولیه رخ داده است
به گفته بلاسی، رایج شدن یک زبان ربطی به بهتر بودن آن ندارد؛ بلکه فقط به این خاطر است که گویندگان آن، قدرت سیاسی و نظامی بیشتری داشتهاند و توانستهاند زبان خود را به دیگران تحمیل کنند.
از آنجا که از بیشتر زبانهای باستانی نوشتهای برجای نمانده است، بلاسی و تیمش با استفاده از روشهای غیرمستقیم، تاریخچهی آنها را بازسازی کردند. آنها با شروع از آغاز دورهی هولوسن (۱۲,۰۰۰ سال پیش)، زمانی که جمعیت جهان بین ۴ تا ۷ میلیون نفر تخمین زده میشود و با فرض اینکه اندازهی گروههای شکارچی-گردآورنده در آن زمان مشابه امروز بوده و هر گروه به زبان خودش صحبت میکرده، تعداد زبانها را حدود ۴,۵۰۰ تا ۶,۲۰۰ زبان تخمین زدند.
به نوشته ساینتیفیک آمریکن، تیم پژوهشی با مدلسازی رایانهای هزاران مسیر احتمالی، الگوی واضحی را شناسایی کرد: با گسترش کشاورزی و افزایش جمعیت جهان، تعداد زبانها به تدریج افزایش یافت و حدود ۲۰۰۰ سال پیش، به اوج خود بین ۲۰,۰۰۰ تا ۷۵,۰۰۰ زبان رسید. پس از آن، این تعداد به شدت کاهش یافت و این روند همچنان ادامه دارد و هر چند هفته یک بار، یک زبان به همراه آخرین گویندهی خود از بین میرود.
گرچه امروزه نابودی سریع زبانها را بیشتر به استعمار …
