جزئیات شنیده شدن صدای انفجار در بحرین

به گزارش خبر فوری، اختلافات ایران و آمریکا بر سر تنگه هرمز وارد فاز و مرحله جدیدی شده است. عمان تبدیل به ضلع سوم این اختلاف و درگیری شده است. پیش از این، گفته شد که مذاکرات ایران و عمان می تواند اختلافات ایران و آمریکا بر سر تنگه را حل کند (اینجا بخوانید). اما همانطور که عمان می تواند حل‌کننده مشکل و درگیری ایران و آمریکا باشد، به همان شکل، قادر است این اختلاف و درگیری را تبدیل به گره ای کور کند.

کافی است نگاهی به وضعیت فعلی طرفین داشته باشیم و آن را مرور کنیم. ایران و عمان وارد مذاکرات دوجانبه بر سر مسیر جنوبی تنگه هرمز شدند. ترامپ از این مذاکرات خشمگین شد و حتی عمان را تهدید به بمباران کرد. از آن سو، برخی گزارش های خارجی از کریدوری مخفی سخن‌ گفتند که در مسیر جنوبی دریای عمان و تنگه هرمز، افتتاح شده و در حال عبور آزادانه نفتکش ها و کشتی های آمریکایی است؛ خبری که در صورت صحت، می تواند اهرم تنگه هرمز را از دست ایران خارج کرده و آن را بی اثر کند. درست بعد از این خبر بود که پایگاه سمافور آمریکا مدعی سد که مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز به بن‌بست خورده است. آیا این بن‌بست به علت انتشار خبر کریدور مخفی بوده است؟ آیا ایران به صداقت طرف عمانی شک کرده است؟ آیا عمان تسلیم تهدیدات ترامپ شده و تغییر موضع داده است؟ تلاش‌های یک میانجی همیشه ناکام

نمی توان بدون آگاهی از جزئیات مذاکرات تهران - مسقط به پرسش های بالا پاسخ داد. با این حال، آنچه مشخص است این است که عمان نتوانسته جایگاه خود را در میان اختلافات ایران و آمریکا تثبیت کند. پیش از این، مسقط بارها تلاش کرد تبدیل به میانجی اختلافات ایران و آمریکا شود. این تلاش از دهه ۸۰ و با شروع بحران هسته ای به اوج رسید و تا دهه ۹۰ و ۱۴۰۰ نیز تداوم یافت. اما این تلاش ها معمولا نتوانستند مثمرثمر بوده و به نتیجه ای ملموس برسند. تلاش عمان برای میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن در یک سال اخیر مجددا به اوج خود رسید. وزیر خارجه عمان نقش زیادی در مذاکرات ویتکاف- عراقچی داشت اما نتیجه این مذاکرات چه شد؟ جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل. حتی بعد از جنگ ایران و آمریکا نیز تلاش هایی از جانب مسقط برای آتش‌بس صورت گرفت امادر نهایت، پاکستان بود که توانست این امر را محقق کند و به درگیری های مستقیم دو طرف پایان دهد.

در مذاکرات تنگه هرمز، وضعیت عمان کمی متفاوت است. عمان فقط میانجی نیست بلکه یکی از طرف هایی است که رسما در اختلافات دخالت داشته و صاحب منفعت است، چرا که مسیر جنوبی تنگه هرمز جزء خاک عمان به حساب می آید و مسقط باید درباره سرنوشت آن تصمیم بگیرد. اما حتی در این شرایط نیز عمان قادر به تصمیم گیری مستقلانه و عدم‌انفعال نیست. انفعال عمان سبب شده ایران و آمریکا نتوانند مشکل خود را حل کنند و معضل تنگه هرمز همچنان بر سر خود باقی ماند. قدرت و میانجی‌گری

آنچه بیش از همه در مورد عمان قابل توجه است، عدم قدرت استراتژیک آن است. میانجی‌گری، آن هم میان دو قدرت اصلی تعیین‌کننده در منطقه یعنی ایران و آمریکا، احتیاج به قدرت (اعم از اقتصادی و سیاسی تا نظامی) دارد. پاکستان که توانست تبدیل به میانجی ایران و آمریکا شود، قدرت نظامی و سیاسی زیادی داشت و می توانست مستقل از اراده قدرت های دیگر، تصمیم گیری کرده و آزادی عمل نسبی داشته باشد. به همین دلیل، توانست میان ایران و آمریکا میانجی‌گری کند. اما عمان فاقد قدرت و اراده لازم برای عمل و استقلال رای است و در نتیجه، دائما در میانجی‌گری‌های خود شکست می‌خورد؛ حتی وقتی خودش در این میانجی‌گری منفعت داشته باشد.