به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ جنگ ایران و آمریکا؛ روز صد و هفتاد و ششم: آنچه باید بدانید
ترامپ: ایران هنوز آماده توافق «درست» نیست: دونالد ترامپ گفته تهران هنوز برای رسیدن به توافقی که از نظر واشنگتن «توافق درست» باشد آماده نیست و آمریکا در حال رصد شرایط است. این اظهارات همزمان با نزدیک شدن به اجرای تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران مطرح شده است.
واکنش وزارت خارجه به تحریمهای جدید آمریکا: تحریمهای جدید آمریکا بسیار فراتر از یک «جنگ اقتصادی» علیه ایران است؛ این اقدام تلاشی برای تحمیل حاکمیت فراسرزمینی واشنگتن بر تمامی کشورهای عضو سازمان ملل محسوب میشود.
ایران و عمان برای ایجاد سازوکار جدید در هرمز رایزنی میکنند: وزیران خارجه ایران و عمان درباره وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز و فراهم کردن شرایط برای ازسرگیری مذاکرات گفتوگو کردهاند. تهران و مسقط پیشتر نیز درباره سازوکاری برای مدیریت عبور کشتیها مذاکره کرده بودند؛ با این حال، مسئله اصلی همچنان پایان محاصره دریایی آمریکا و شرایط بازگشت به مذاکرات ایران و آمریکاست.
ترامپ بار دیگر تنگه هرمز را «قلمرو آمریکا» خواند: ترامپ گفته آمریکا کنترل کامل منطقه مرتبط با تنگه هرمز را در اختیار دارد و مدعی شده هیچ کشتی بدون اجازه آمریکا از این مسیر عبور نمیکند. همچنین بخوانید: خبر فوری کاخ سفید | ادعای پزشکان درباره تشخیص سندروم «غروب آفتاب» برای ترامپ؛ فیلم چرتزدن رئیسجمهور در مراسم رسمی جنجال آفرید / متخصصان: رفتارهای شبانه و چرتهای روزانه نشانه زوال عقل است؛ کاخ سفید: ترامپ در سلامت کامل است
تحریمهای جدید آمریکا در آستانه اعلام؛ تهران تهدید به واکنش کرده است: دولت ترامپ در حال آمادهسازی آنچه مقامهای آمریکایی «سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران توصیف کردهاند است و قرار است جزئیات آن اعلام شود. همچنین بخوانید: تنش میان ترکیه و اسرائیل؛ تهدید جدید وزیر جنگ صهیونیستی خطاب به اردوغان/ جزئیات جنجالی این درگیری/ رویارویی آتشین پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید. همچنین بخوانید: از شهدای مقاومت تا میزه مذاکره؛ جزئیات رایزنی های سرنوشت ساز تهران و بغداد برای آینده منطقه
ایالات متحده و ایران در آستانه اعلام برنامهریزیشده تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا در روز دوشنبه که میتواند جمهوری اسلامی و مهمترین شرکای تجاری تهران، از جمله چین را تحت تأثیر قرار دهد، پیامهای خصمانهای مبادله کردند.
با نزدیک شدن جنگ به ششماهگی، دو طرف نه تبادل آتش دارند و نه مذاکرات صلح را دنبال میکنند. در همین حال، محمولههای نفتی از طریق تنگه هرمز تقریباً متوقف شده است، چرا که تهران با تهدید به حمله به هرگونه نفتکش غیرمجازی که سعی در عبور از این آبراه باریک داشته باشد، همچنان به اهرم فشار خود چنگ انداخته است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه در ساعت ۱۴:۰۰ به وقت گرینویچ (۱۸:۰۰ به وقت گرینویچ) یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار خواهد کرد؛ این در حالی است که وعده داده شده «سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران رونمایی شود و همزمان از چین خواسته شده با واشنگتن همکاری کند. بر اساس دادههای سال ۲۰۲۵ از شرکت تحلیلی کپلر، چین بیش از ۸۰ درصد نفت صادرشده ایران را خریداری میکند. پکن خواستار دیپلماسی شد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه گفت که اعلام قریبالوقوع تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران، «اعمال حاکمیت فراسرزمینی بر هر کشور عضو مستقل سازمان ملل متحد» است.
وی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «چنین تحریمهای ثانویهای هیچ پایهای در حقوق بینالملل ندارند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که نسبت به پیامدهای اقتصادی علیه هر کشوری که «هر نوع شریان حیاتی برای ایران» فراهم کند هشدار داده است، روز جمعه گفت واشنگتن در حال مشاهده «آنچه در درگیری رخ میدهد» است.
ترامپ درباره ایران گفت: «به نظر من، آنها دوست دارند توافق کنند، اما آماده انجام توافق درست نیستند.»
توقف تردد در تنگه هرمز
در حالی که آمریکا بهطور مؤثری کشتیهای ایرانی را در بنادرشان محاصره کرده است، تنگه هرمز همچنان مسدود باقی مانده و هزاران دریانورد در صدها کشتی سرگردان هستند. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که روز پنجشنبه تنها چهار کشتی حامل کالا در طول تنگه حرکت کردند که هیچکدام از آنها نفتکشهای بزرگ یا کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع نبودند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفت ارتش آمریکا کمک کرد تا میانگین هفتروزه ۸ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه عبور کند. این رقم نسبت به بیش از ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ، یا حدود یک بشکه از هر پنج بشکهای که در سراسر جهان مصرف میشود، کاهش یافته است.
حملات آمریکا اقتصاد ایران را بهشدت تضعیف کرده و نیروی دریایی و هوایی آن را ویران کرده است، اما تهران همچنان توانایی موشکی و پهپادی کافی برای جلوگیری از تردد نفتکشها و حمله به رقبای منطقهای را حفظ کرده است.
در همین حال، ترامپ هنوز به اهدافی که در آغاز جنگ تعیین کرده بود، دست نیافته است؛ اهدافی مانند برچیدن برنامه هستهای ایران - که وضعیت آن با توجه به اینکه بازرسان سازمان ملل از سال ۲۰۲۵ از ورود منع شدهاند، نامشخص باقی مانده است - و ایجاد شرایط برای ایرانیان جهت سرنگونی حاکمان روحانیشان.
هزاران نفر کشته شدهاند، از جمله ۱۶۸ کودک مدرسهای ایرانی در همان روز اول جنگ. آمریکا گزارش داده است که بیش از ۷۵۰ پرسنل نظامیاش زخمی و ۱۸ نفر کشته شدهاند.
خسارت به اقتصاد ایران
سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، روز جمعه قول داد که ایران با «پاسخهای کوبنده، تنبیهی و ویرانگر» به تهدیدات دشمن پاسخ نظامی دهد.
با این حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، خواستار راهحل دیپلماتیک شد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، پزشکیان گفت: «بهتر بود جنگ همین امروز تمام شود، آن هم در حالی که ما قدرتمند و عزتمند هستیم و تمام دنیا به پیروزی ما اذعان دارد و تأکید میکند که آمریکا برخلاف تمام مقررات به مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای ما حمله کرده و در دنیا منفور است.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده اصلی کشور در گفتوگوهای میانجیگری با آمریکا، اواخر روز پنجشنبه در اظهاراتی خطاب به تاجران ایرانی و عراقی به فشار بر اقتصاد ایران اذعان کرد.
به گزارش خبرگزاری رسمی ایرنا، قالیباف گفت: «هرچقدر هم قدرت نظامی داشته باشیم، اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، زنده نخواهیم ماند.»
قادر باستانی تبریزی در یادداشتی در روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: «آمریکا دیگر پنهان نمیکند که هدفش از فشار بر ایران، تغییر رفتار یا گرفتن امتیاز در پای میز مذاکره نیست. سخن از جنگ اقتصادی سخت، فرسایش توان ملی و حتی تغییر یا سرنگونی نظام سیاسی به میان آمده است.
در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز میتواند کشور را آسیبپذیر کند، روزمرگی، چندصدایی و بیتصمیمی در داخل است. ایران به نقشهای روشن، تصمیمی شجاعانه و سخنگفتن صادقانه با مردم نیاز دارد. تصمیمی که هزینههایش را پنهان نکند و افق عبور از بحران را نشان دهد.
امروز جامعه بیش از هر چیز به یک صدای معتبر، مسئول و باورپذیر نیاز دارد که مردم بدانند اختیار سخن گفتن و تصمیم گرفتن دارد و حرفش فردا با سخن دیگری نقض نمیشود.
ماههای سختی پیش روست و تصمیمهای پیشرو، در بسیاری موارد، انتخاب میان بد و بدتر است، اما بیتصمیمی از هر دو بدتر است. کشور نمیتواند همزمان زیر فشار جنگ اقتصادی، فرسایش اجتماعی و تهدید خارجی قرار داشته باشد و همچنان در انتظار روشن شدن همه شرایط بماند.
نظام اسلامی به یک تصمیم بزرگ و یک تفاهم بزرگ نیاز دارد. تفاهمنامه اسلامآباد احیا شود یا با یک ابتکار سیاسی تازه، راه رسیدن به توافقی معنادار باز شود. اکنون منافع ملی در معرض مخاطرهای جدی است و بیش از هر زمان دیگری به چارهاندیشی سیاسی فوری و شجاعانه نیاز دارد.
خطر اصلی این است که جنگ اقتصادی فرسایشی آرام و بیصدا، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و زیرساختهای کشور را مستهلک کند. جامعه باید با یک نقشه روشن برای عبور از بحران روبهرو باشد، نه با روزمرگی، تناقض و بیتصمیمی. بیتصمیمی بیش از هر چیز مردم را میترساند. مسئله اصلی، اقتصادی نیست. پاسخ اصلی سیاسی است. کشور را وقتی میتوان در شرایط جنگی اداره کرد که با مردم در شرایط عادی سخن گفته شود. نمیتوان تصمیمهای سخت گرفت، اما مسئولیت تصمیم را به گردن همه انداخت.
برای حفظ کیان کشور، باید سیاست خارجی بیش از گذشته مصلحتمحور باشد. تکیه صرف بر حق، بدون دیدن واقعیت صحنه بینالمللی، کشور را از امکان مانور محروم میکند. هنر آن است که حق، مصلحت و قدرت را همزمان ببیند و از میان گزینههای دشوار، کمهزینهترین راه را انتخاب کند.
مسئله امروز این نیست که آمریکا چه میکند. این است که ما برای آنچه آمریکا میکند، چه تصمیمی داریم. جنگ اقتصادی را نمیتوان با روزمرگی اداره کرد و جامعه را نمیتوان با سکوت و ابهام در کنار خود نگه داشت. بزرگترین سرمایه کشور اعتماد مردم است.»
