صابر گلعنبری، کارشناس سیاست خارجی، در یادداشتی تلگرامی نوشت:
«شبکه سی ان ان اعلام کرده است که دونالد ترامپ دستور توقف مذاکرات با ایران را داده است. در عین حال هم گفته شده است که آمریکا به متحدان خود اطلاع داده است که در حال تغییر راهبرد خود در قبال تهران از تاکتیک «ضربه فوری به ایران»، به سمت «اختناق تدریجی» است.
حالا فارغ از این که اساسا مذاکرهای در جریان بوده باشد یا نه یا این که ترامپ بر خلاف ایران همین تبادل پیام را مذاکره میداند؛ اما دستور احتمالی توقف مذاکرات از جانب ترامپ قابل تامل است و دلالتهای خاص خود را دارد. به این علت که وی طی هفتهها و ماههای پس از جنگ با هدف مدیریت اوضاع به ویژه بازار و انرژی مدام از مذاکره و «نزدیک بودن توافق» سخن میگفت و با این رفتار خود تا حدی میتوانست آنها را مدیریت و با وجود بسته بودن تنگه هرمز از جهش قیمت نفت جلوگیری و آن را در محدوده صد دلار نگه دارد.
اما جدا از این که صدور دستور توقف مذاکرات و در عین حال رسانهای کردن آن نشانگر عصبانیت و نومیدی ترامپ از دستیابی به توافق و تلاشی برای تغییر محاسبات ایران است؛ اما همین تصمیم میتواند بیانگر این باشد که وی همچون قبل دیگر نگرانی زیادی نسبت به وضعیت بازار و قیمت انرژی ندارد و بنابراین دیگر مذاکره ولو در بعد اعلامی هم اولویت او نیست.
اما این گمانه به فرض صحت، به این معنا میتواند باشد که زیاد هم برای بازگشت امنیت به تنگه هرمز و از سرگیری فعالیت طبیعی آن عجله ندارد و از این رو، بیشتر به تشدید محاصره و فرسایشیتر کردن جنگ برای ایران میاندیشد.
البته چه بسا آنچه در این میان بیشتر مشوق ترامپ است این که قیمت نفت رشد جهشی بزرگی نکرد. البته این که چرا نفت در ایام جنگ در محدوده صد دلار ماند و اکنون با بسته شدن تنگه در همان کانال ۸۰ دلار است، نیازمند کنکاش و بررسی عمیق است.
البته اگر بازار دوباره اقتضا کند هیچ بعید نیست که ترامپ که شب و روز نظر خود را تغییر میدهد، طی روزهای آینده خبر دهد که گفتگوها از سرگرفته شده است یا آن را از سر میگیرد.
در مجموع، این منازعه چشماندازی فرسایشی و طولانیمدت دارد. فراتر از ممانعت و مخالفت اسرائیل با هرگونه دیپلماسی و توافقی بین تهران و واشنگتن، هم اکنون مانع اصلی توافق این است که ترامپ در سایه شروط تهران فرصتی برای یک توافق متوازن نمیبیند که در کنار برد ایران، برُد و دستاوردی را هم برای او رقم زند. تفاهمنامه اسلامآباد نیز دقیقا به دلیل این که یک توافق یکجانبه به نفع تهران بود فروپاشید.
در حال حاضر، ترامپ در مواجهه با این بنبست دیپلماتیک، تداوم ابهام مزمن و بلاتکلیفی کنونی را ترجیح میدهد، به این امید که فشار جنگ اقتصادی، مطالبات و شروط تهران را تعدیل کند و وضعیتی را رقم زند که ایران از موضع ضعف وارد گفتگو شود.
در چنین شرایطی، اما از سرگیری جنگ و حملات نیز بسیار محتمل است و به نظر نگارنده در این مساله عامل زمان مطرح است. در کنار آن هم هیچ بعید نیست که آمریکا با به روزرسانی بانک اهداف ترور هم در یک غافلگیری جدید حملات را دوباره با ترورهای جدید شروع کند.
در عین حال هم تفاهمات مقطعی همچنان محتمل است ولی توافق نهایی بعید است.
این داستان همچنان ادامه دارد…»
انتهای پیام
