مساله مردم انتقام است یا اقتصاد؟

رویداد۲۴| روزنامه کیهان در گزارشی با عنوان «تفاهم‌نامه سراب بود؛ همتی: حتی یک دلار هم آزاد نشده» به بررسی نتایج تفاهم‌نامه اسلام‌آباد پرداخته و آن را با تجربه برجام مقایسه کرده است.

این روزنامه در ابتدای گزارش خود با اشاره به هشدار‌های پیشین منتقدان برجام درباره توافق با آمریکا، نوشته است که نشانه‌های تازه‌ای از آنچه «سرنوشت مشترک» برجام و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد می‌خواند، آشکار شده است.

کیهان در بخش اصلی گزارش به اظهارات عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در گفت‌وگوی تلویزیونی چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ استناد کرده است. بر اساس این گزارش، همتی گفته است که تاکنون چیزی از پول‌های بلوکه‌شده در راستای تفاهم‌نامه آزاد نشده است.

این روزنامه اصولگرا در ادامه، این اظهارات را در کنار سخنان ولی‌الله سیف، رئیس کل وقت بانک مرکزی، درباره نتایج اقتصادی برجام قرار داده است. سیف در فروردین ۱۳۹۵ گفته بود برجام تا آن زمان «تقریباً هیچ» دستاورد اقتصادی برای ایران داشته است. کیهان از این مقایسه با تعبیر «از تقریباً هیچ برجام رسیدیم به کاملاً هیچ تفاهم‌نامه اسلام‌آباد» استفاده کرده است. کیهان: تفاهم‌نامه برای آمریکا فرصت تنفس بود

در ادامه گزارش، کیهان تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را توافقی می‌داند که به‌جای ایجاد دستاورد برای ایران، به آمریکا فرصت بازسازی داده است. این روزنامه با اشاره به شرایط جنگی و فشار‌های اقتصادی و نظامی بر آمریکا، نوشته است که واشنگتن در آن مقطع به یک تفاهم نیاز داشت و پذیرش آتش‌بس و تنش‌زدایی، از نگاه کیهان، این فرصت را در اختیار آمریکا قرار داد.

کیهان همچنین با اشاره به تجربه برجام، بر ضرورت بی‌اعتمادی به آمریکا و توجه به رهنمود‌های رهبر جمهوری اسلامی تأکید کرده و نوشته است که توافق‌های مشابه با واشنگتن، بدون توجه به این ملاحظات، می‌تواند برای ایران هزینه‌زا باشد. انتقاد از مذاکره با آمریکا در شرایط جنگی

بخش دیگری از گزارش به نقد مذاکره با آمریکا اختصاص دارد. کیهان با اشاره به حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، مذاکره در چنین شرایطی را نشانه‌ای از ضعف در برابر دشمن ارزیابی کرده و نوشته است که این نخستین بار بوده که رئیس یک قوه برای مذاکره با آمریکا وارد چنین فرایندی شده است.

این روزنامه همچنین با اشاره به ادامه درگیری‌ها و حملات نظامی، بر این دیدگاه تأکید دارد که ایران در موقعیت دفاعی قرار داشته و نباید دفاع و مقاومت را متوقف کند.

کیهان در همین چارچوب، موضوع تنگه هرمز و پرونده هسته‌ای را از جمله مسائلی دانسته که به نوشته این روزنامه نباید در مذاکره با آمریکا مورد معامله قرار گیرد. کیهان: راه‌حل، افزایش هزینه جنگ برای آمریکا است

در بخش پایانی گزارش، کیهان با تاکید بر اینکه «گرانی‌های امروز بازی مستقیم در پازل جنگ اقتصادی و جنگ روانی دشمن است» نوشت: آمریکا وقتی از حمله به ایران خودداری می‌کند که بداند در صورت خطا، تمام منافعش و کشور‌هایی را که به این رژیم پایگاه داده‌اند، به عصر حجر برمی‌گردانیم. باید هزینه جنگ را بالا ببریم. هزینه کم یعنی ادامه حمله دشمن. گرانی‌های امروز بازی مستقیم در پازل جنگ اقتصادی و جنگ روانی دشمن است. راه درست شکستن محاصره و خونخواهی و انتقام است. انتقام نگیریم، مدام زندگی مردم تهدید می‌شود. جمهوری اسلامی ایران از بحران‌های متعدد عبور کرده است و مسئولان باید طبق فرمایش رهبر انقلاب، خود را در تراز ملت مبعوث قرار دهند و در مقابل دشمن

بایستند.

رویداد۲۴| روزنامه جمهوری اسلامی در مطلبی با عنوان «جنگ اقتصادی و آفت روزمرگی» به بررسی شرایط اقتصادی و سیاسی کشور در سایه فشار‌های خارجی پرداخته و هشدار داده است که تداوم فشار‌های اقتصادی، بدون اتخاذ تصمیم‌های روشن و شجاعانه، می‌تواند سرمایه انسانی، اجتماعی و زیرساخت‌های کشور را فرسوده کند.

این روزنامه نوشته است که آمریکا دیگر پنهان نمی‌کند هدفش از فشار بر ایران، صرفاً تغییر رفتار یا گرفتن امتیاز در پای میز مذاکره نیست و از «جنگ اقتصادی سخت، فرسایش توان ملی و حتی تغییر یا سرنگونی نظام سیاسی» سخن گفته می‌شود.

جمهوری اسلامی در ادامه تأکید کرده است که در چنین شرایطی، «آنچه بیش از هر چیز می‌تواند کشور را آسیب‌پذیر کند، روزمرگی، چندصدایی و بی‌تصمیمی در داخل است» و ایران به نقشه‌ای روشن، تصمیمی شجاعانه و سخن گفتن صادقانه با مردم نیاز دارد. جامعه به یک صدای معتبر نیاز دارد

این روزنامه با اشاره به شرایط جامعه نوشته است: «امروز جامعه بیش از هر چیز به یک صدای معتبر، مسئول و باورپذیر نیاز دارد که مردم بدانند اختیار سخن گفتن و تصمیم گرفتن دارد و حرفش فردا با سخن دیگری نقض نمی‌شود.»

جمهوری اسلامی با اشاره به دوران جنگ هشت‌ساله، تجربه سخنرانی‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را نمونه‌ای از وجود یک صدای معتبر در شرایط بحرانی دانسته و نوشته است که مردم در آن دوران سخنان او را به‌عنوان موضع نظام و امام تلقی می‌کردند.

این روزنامه افزوده است: «مردم امروز تشنه شنیدن هستند. تشنه دانستن اینکه کشور به کجا می‌رود و چه کسی مسئول عبور از این گردنه سخت است.» انتقاد از نحوه ارتباط با مردم

جمهوری اسلامی در بخش دیگری از این مطلب به عملکرد صداوسیما پرداخته و نوشته است که این سازمان طی هفته‌های اخیر نشانه‌هایی از تغییر مثبت داشته، اما مسئله اصلی همچنان در «برونداد» آن و نحوه ارتباط با جامعه دیده می‌شود.

این روزنامه تأکید کرده است که تغییر در ساختار و برنامه‌ها، زمانی مؤثر خواهد بود که به تغییر در ارتباط با مردم منجر شود و افزوده است که بخش قابل توجهی از تولیدات رسانه ملی همچنان برای مخاطبی محدود ساخته می‌شود؛ در حالی که بخش بزرگ‌تری از جامعه نیازمند گفت‌و‌گو و دریافت تصویری روشن از آینده است.

روزنامه جمهوری اسلامی با اشاره به دشواری تصمیم‌های پیش‌رو نوشته است: «ماه‌های سختی پیش روست و تصمیم‌های پیش‌رو، در بسیاری موارد، انتخاب میان بد و بدتر است، اما بی‌تصمیمی از هر دو بدتر است.»

این روزنامه معتقد است کشور نمی‌تواند همزمان تحت فشار جنگ اقتصادی، فرسایش اجتماعی و تهدید خارجی قرار داشته باشد و همچنان منتظر روشن شدن همه شرایط بماند.

در ادامه این مطلب آمده است که اصلاحات اقتصادی باید همزمان با اصلاح مسیر سیاست خارجی و ترمیم سرمایه اجتماعی پیش برود و اگر امکان مذاکره و توافق وجود دارد، نباید فرصت‌ها را از دست داد.

جمهوری اسلامی تأکید کرده است: «اگر قرار است مقاومت کنیم باید مردم را شریک این مقاومت بدانیم نه صرفاً پرداخت‌کننده هزینه‌های آن.» پیشنهاد احیای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد

این روزنامه در بخش دیگری از تحلیل خود، بر ضرورت اتخاذ یک تصمیم سیاسی بزرگ تأکید کرده و نوشته است: «نظام اسلامی به یک تصمیم بزرگ و یک تفاهم بزرگ نیاز دارد.»

جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده است که تفاهم‌نامه اسلام‌آباد احیا شود یا از طریق یک ابتکار سیاسی جدید، مسیر دستیابی به توافقی معنادار باز شود.

این روزنامه همچنین میانجیگری عمان و دیگر کشور‌ها را مفید دانسته، اما تأکید کرده است که این اقدامات به‌تنهایی جای حل مسئله اصلی را نمی‌گیرند. هشدار درباره فرسایش آرام اقتصاد و جامعه

در ادامه این مطلب، خطر اصلی نه صرفاً حملات کوتاه‌مدت، بلکه فرسایشی شدن فشار اقتصادی عنوان شده است.

جمهوری اسلامی نوشته است: «خطر اصلی این است که جنگ اقتصادی فرسایشی آرام و بی‌صدا، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و زیرساخت‌های کشور را مستهلک کند.»

این روزنامه در ادامه تأکید کرده است که در برابر فشار‌های خارجی، کشور نیازمند برنامه‌ای روشن برای عبور از بحران است و «بی تصمیمی بیش از هر چیز مردم را می‌ترساند.» اصلاح قیمت‌ها و هزینه‌ای که باید با مردم در میان گذاشته شود

روزنامه جمهوری اسلامی همچنین با اشاره به محدودیت منابع دولت، کاهش درآمد‌های نفتی و دشواری جذب سرمایه خارجی، انرژی و خدمات عمومی را از منابع مهم باقی‌مانده دانسته است.

این روزنامه درباره احتمال اصلاح قیمت بنزین، گاز و خدمات عمومی نوشته است که چنین اقداماتی ممکن است برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی ضروری باشد، اما هزینه اجتماعی آن باید صادقانه با مردم در میان گذاشته شود.

در این مطلب آمده است: «هر اصلاح قیمتی، اگر بدون جبران مؤثر انجام شود، سفره مردم را کوچک‌تر می‌کند و می‌تواند اعتراض و نارضایتی به دنبال داشته باشد.»

جمهوری اسلامی همچنین کالابرگ و سیاست‌های حمایتی را در کاهش بخشی از این فشار مؤثر دانسته، اما تأکید کرده است که این اقدامات به‌تنهایی مسئله را حل نمی‌کنند. پاسخ اصلی سیاسی است

این روزنامه در ادامه، مسئله اصلی را فراتر از اقتصاد دانسته و نوشته است: «بنابراین مسئله اصلی، اقتصادی نیست. پاسخ اصلی سیاسی است.»

جمهوری اسلامی تأکید کرده است که کشور در شرایط جنگی زمانی می‌تواند اداره شود که با مردم در شرایط عادی و صادقانه سخن گفته شود و مردم بدانند چه اتفاقی در حال رخ دادن است، چه گزینه‌هایی روی میز قرار دارد، هزینه هر گزینه چیست و مقصد کجاست.

در بخش دیگری از این تحلیل، بر ضرورت مصلحت‌محورتر شدن سیاست خارجی تأکید شده است.

این روزنامه نوشته است که تکیه صرف بر حق، بدون توجه به واقعیت صحنه بین‌المللی، می‌تواند امکان مانور کشور را محدود کند و افزوده است: «هنر آن است که حق، مصلحت و قدرت را همزمان ببیند و از میان گزینه‌های دشوار، کم‌هزینه‌ترین راه را انتخاب کند.»

جمهوری اسلامی در جمع‌بندی این مطلب تأکید کرده است که مسئله اصلی صرفاً اقدامات آمریکا نیست، بلکه نحوه تصمیم‌گیری ایران در برابر این اقدامات است.

در بند پایانی مطلب آمده است: «مسئله امروز این نیست که آمریکا چه می‌کند. این است که ما برای آنچه آمریکا می‌کند، چه تصمیمی داریم. جنگ اقتصادی را نمی‌توان با روزمرگی اداره کرد و جامعه را نمی‌توان با سکوت و ابهام در کنار خود نگه داشت. در این شرایط، بزرگترین سرمایه کشور اعتماد مردم است. باید با مردم صادقانه سخن گفت، راه‌های دیپلماسی را باز گذاشت، فرصت توافق را از دست نداد و اگر قرار است هزینه‌ای برای مقاومت پرداخت شود، این هزینه عادلانه و آگاهانه میان مردم و حاکمیت تقسیم شود.»

رویداد۲۴| روزنامه جوان در مطلبی با عنوان «اگر دنبال پایان جنگ نباشند چه؟!» به بحث درباره ضرورت پایان دادن به جنگ و شرایط تحقق یک صلح پایدار پرداخته است.

این روزنامه با اشاره به دیدگاهی که در برخی سخنان رسمی و اظهارات چهره‌های سیاسی درباره پایان جنگ مطرح می‌شود، نوشته است: «بیایید حالا که همه به پیروزی ایران اذعان دارند جنگ را پایان دهیم». جوان در ادامه پرسش اصلی خود را این‌گونه مطرح کرده است که اگر آمریکا اساساً دنبال پایان جنگ نباشد، ایران چه باید بکند؟ جوان: صلح نباید به معنای ساده‌انگاری باشد

این روزنامه اصولگرا با اشاره به سخنان مسئولان داخلی درباره ضرورت پایان جنگ، نوشته است که نباید این تصور ایجاد شود که بخشی از مسئولان کشور خواهان ادامه جنگ هستند. جوان تأکید کرده است که آنچه باید دنبال شود، «صلح شرافتمندانه» است، نه جنگ به هر قیمت.

در همین زمینه، جوان به اظهارات محمدباقر قالیباف درباره ارتباط میان امنیت و اقتصاد اشاره کرده و بخش‌هایی از سخنان او را آورده است: «ما هر چقدر قدرت نظامی داشته باشیم ولی اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی و رشد اقتصادی نداشته باشیم، دوام نمی‌آوریم. امنیت و اقتصاد لازم و ملزوم یکدیگر هستند.»

نویسنده جوان سپس با استناد به همین موضع، نوشته است که ساده‌انگاری درباره صلح می‌تواند خطایی جدی باشد و تصمیم درباره پایان جنگ باید با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی، امنیتی و موضع طرف مقابل صورت گیرد. هشدار درباره افزایش مطالبات آمریکا

در بخش دیگری از این مطلب، روزنامه جوان به مواضع مقام‌های آمریکایی درباره جنگ اشاره کرده و نوشته است که آنها برای تعیین تکلیف جنگ با ایران عجله‌ای نشان نمی‌دهند.

این روزنامه در ادامه آورده است که اگر ایران بخواهد صرفاً با این استدلال که افکار عمومی و جامعه جهانی از ایران حمایت می‌کنند، به جنگ پایان دهد، اما آمریکا چنین تصمیمی نداشته باشد، نتیجه می‌تواند افزایش مطالبات واشنگتن باشد.

جوان در این بخش می‌نویسد: «امریکا امتیاز بیشتری طلب می‌کند و این زیاده‌خواهی توقف ندارد و شما را هرگز به صلح شرافتمندانه نمی‌رساند، مگر به غیرشرافتمندانه‌اش تن بدهید که آن را نیز از شما دریغ خواهند کرد.» پیشنهاد جوان: «جنگ با دلیل، صلح با عزت»

روزنامه جوان در ادامه از مسئولان خواسته است در اظهارنظر‌های خود درباره جنگ و صلح، نسبت به تأثیرگذاری کلمات بر افکار عمومی و همچنین برداشت طرف مقابل حساس باشند.

این روزنامه پیشنهاد کرده است به‌جای اینکه گفته شود «بهتر است الان صلح کنیم»، موضع ایران این‌گونه بیان شود: «ما برای هر سناریو آمادگی داریم، چه جنگ با دلیل و چه صلح با عزت».

جوان این رویکرد را به «خرد»، «وظیفه‌گرایی» و «نتیجه‌گرایی» نزدیک‌تر دانسته و هشدار داده است که اظهارات مبهم درباره پایان جنگ می‌تواند این تصور را ایجاد کند که برخی مسئولان داخلی مخالف پایان جنگ هستند. جوان: اگر راه پایان دائمی جنگ وجود دارد، آن را با مردم در میان بگذارید

در پایان این مطلب، روزنامه جوان بر ضرورت شفافیت مسئولان درباره پیشنهاد‌های مربوط به پایان جنگ تأکید کرده است.

این روزنامه نوشته است: «اگر پیشنهادی دارید که می‌توان با آن جنگ را برای همیشه (نه یک دوره کوتاه) پایان داد و آنگاه در این پایان، عزت و اقتدار کشور حفظ شود، منافع کشور پایمال نشود و شواهدی دارید که این می‌تواند بهترین کار باشد، آن را با جزئیات در میان بگذارید.»

جوان در نهایت، ارائه چنین پیشنهادی را بهتر از آن دانسته است که مسئولان در شرایط جنگی، مسئولیت ادامه مشکلات را به یکدیگر نسبت دهند.