فردا؛ عملیات انهدام بمب‌های عمل نکرده جنگ رمضان در ارتفاعات تهران

 به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو ؛ گزارش اخیر روزنامه واشنگتن‌پست به نقل از سه مقام ارشد آمریکایی، پرده از یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های تاکتیکی و تجهیزاتی ارتش ایالات متحده در سال‌های اخیر برداشته است.

از دست دادن نزدیک به یک‌چهارم از ناوگان پهپادهای پیشرفته ام‌کیو- ۹ ریپر در جریان درگیری‌ها با ایران، نشان‌دهنده یک افتضاح تمام‌عیار در برنامه‌ریزی عملیاتی و ارزیابی توانمندی‌های پدافندی رقیب است. این رویداد، معادلات قدرت هوایی در منطقه را دستخوش تغییرات بنیادین کرده و زنگ خطری جدی برای دکترین نظامی واشنگتن به صدا درآورده است.  

نگاهی به  ساختار عملیاتی ام‌کیو- ۹ ریپر

برای درک عمق این فاجعه نظامی، ابتدا باید نگاهی به جایگاه و اهمیت پهپاد ام‌کیو- ۹ ریپر در ارتش آمریکا بیندازیم. این پرنده بدون سرنشین که توسط شرکت جنرال اتمیکس طراحی و ساخته شده است، برای سال‌ها ستون فقرات عملیات‌های شناسایی، نظارت مستمر ( ISR ) و تهاجم دقیق نیروی هوایی ایالات متحده را تشکیل می‌داد.

ریپر با قابلیت پرواز مداوم بیش از  ۲۷ ساعت، به گونه‌ای طراحی شده است که بتواند اهداف متحرک و ثابت را در فواصل طولانی رصد کرده و در صورت نیاز با استفاده از موشک‌های هلفایر یا بمب‌های هدایت‌شونده لیزری آن‌ها را نابود کند.

ساختار عملیاتی این پهپاد بر مبنای حضور پنهان و مداوم در آسمان بنا شده است. پیش از آغاز این درگیری‌ها، ارتش آمریکا در مجموع حدود ۱۸۵ فروند از این پهپادها را در اختیار داشت که از این تعداد، ۱۶۵ فروند در خدمت نیروی هوایی و ۲۰ فروند دیگر در اختیار تفنگداران دریایی بود. ارزش هر یک از این پرنده‌ها با احتساب تسلیحات، موتورهای قدرتمند و سنسورهای فوق‌پیشرفته اپتیکی و راداری نصب‌شده روی آن‌ها، بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلار برآورد می‌شود.

این ارقام نشان می‌دهد که ریپر فراتر از یک ابزار جنگی ، یک سرمایه استراتژیک گران‌قیمت محسوب می‌شود که نابودی هر فروند از آن، ضربه‌ای مهلک به عملیات و تدارکات پنتاگون وارد می‌کند.  

افتضاح عملیاتی در جنگ ایران؛ چگونه ریپرها به اهدافی آسان تبدیل شدند؟

آنچه در جریان جنگ با ایران و تمرکز پروازها در اطراف آب‌راه‌های حساسی چون تنگه هرمز رخ داد، یک شکست اطلاعاتی و عملیاتی به معنای واقعی کلمه بود. فرماندهان آمریکایی با تکیه بر تجربیات گذشته خود در محیط‌هایی مانند افغانستان یا عراق که فاقد پدافند هوایی مدرن بودند، ریپرها را با همان الگوهای پروازی سنتی به مسلخ فرستادند.

ایران و نیروهای هم‌پیمان منطقه‌ای آن، برخلاف کشورهای پیشین تحت تجاوز آمریکا، از شبکه پدافندی تاکتیکی بهره میبرند که به دلیل پراکندگی و ماهیت پسیو آن، به راحتی قابل کشف نیست.

در چنین شرایطی، ویژگی‌های ذاتی ام‌کیو- ۹ به نقطه ضعف آن تبدیل شد. سرعت پروازی نسبتاً کند این پهپادها و الزام آن‌ها به پرواز در ارتفاع پایین برای انجام ماموریت‌های نظارتی دقیق روی شناورها و پرتابگرها، آن‌ها را به اهدافی فوق‌العاده آسان و در دسترس برای موشک‌های سطح‌به‌هوای ایران تبدیل کرد. از بین رفتن نزدیک به ۲۵ درصد از کل ناوگان این پهپادها، نشان‌دهنده ناتوانی مفرط استراتژیست‌های آمریکایی در تطبیق تاکتیک‌های هوایی با یک میدان نبرد مدرن و پیشرفته است.  

تبعات فاجعه‌بار برای ارتش آمریکا

تبعات این خسارت سنگین برای ارتش آمریکا فراتر از میلیاردها دلار ضرر مالی مستقیم است و زیرساخت‌های عملیاتی آن‌ها را فلج کرده است:

کوری اطلاعاتی و عملیاتی:

از دست رفتن یک‌چهارم ناوگان به معنای کاهش شدید توانایی متجاوزان در انجام ماموریت‌های نظارتی مستمر است. بدون حضور مداوم ریپرها، فرماندهان آمریکایی از رصد تحرکات سریع و شناسایی پرتابگرهای متحرک موشکی در سواحل خلیج فارس عاجز شده‌اند.

بحران جایگزینی:

با توجه به توقف تولید مدل‌های اصلی ام‌کیو- ۹ و فقدان ذخایر استراتژیک، ارتش آمریکا  به سادگی نمی‌تواند این تلفات را جبران کند. توسعه نسل‌های جدید نیز سال‌ها زمان می‌برد.

به خطر افتادن جان خلبانان:

پنتاگون برای پر کردن این خلأ عمیق اطلاعاتی، ناچار به استفاده از جنگنده‌های سرنشین‌دار شده است. این امر هزینه‌های لجستیکی را به شکل سرسام‌آوری افزایش می‌دهد و جان خلبانان آمریکایی را در محیطی که توانایی سرنگونی پیشرفته‌ترین پرنده‌ها را دارد، با خطرات جدی مواجه می‌سازد و ضربه پذیری را بالاتر می برد.

   دستاوردهای استراتژیک این شکارهای ارزشمند

در نقطه مقابل، این درگیری و سرنگونی گسترده نمادهای قدرت هوایی آمریکا، مزایای ژئوپلیتیک و نظامی بی‌نظیری را برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته است:

تثبیت شبکه جدید پدافندی زیر بمباران دشمن:

  ایران به صورت عملی ثابت کرد که می‌تواند از حریم هوایی و آب‌های پیرامونی خود در برابر پیشرفته‌ترین ابزارهای تهاجمی جهان محافظت کند. این موفقیت، ضریب بازدارندگی ایران را به شدت افزایش داده است. نکته حائز اهمیت این است که این تحول پدافندی تحت فشار بمباران دشمن رخ داد و پدافند هوایی دائماً در حال بروزرسانی و ارتقا است.

  گنجینه اطلاعاتی و مهندسی معکوس:

دسترسی به لاشه ده‌ها پهپاد پیشرفته آمریکایی، یک فرصت طلایی تکنولوژیک برای متخصصان نظامی ایران است. بررسی ساختار سنسورها، رادارها، و سیستم‌های رمزنگاری این پرنده‌ها می‌تواند به جهش در برنامه‌های پهپادی و ارتقای سیستم‌های جنگ الکترونیک ایران منجر شود و کدهای ارتباطی ارتش آمریکا را برای همیشه افشا کند که در زمینه همکاری های اطلاعاتی هم بازوی جدیدی برای کشور محسوب میشود.

  تغییر موازنه قدرت روان‌شناختی:

 فرو ریختن ابهت تکنولوژیک آمریکا، اعتماد به نفس نیروهای مسلح ایران و هم‌پیمانان منطقه‌ای آن را در بالاترین سطح ممکن قرار داده است. در کنار این مسله تجربیات ایران در این نبرد، راهگشای نبرد های آینده جهان خواهد بود.

در نهایت، افتضاح از دست دادن یک‌چهارم ناوگان ام‌کیو- ۹ ریپر، نقطه پایانی بر دوران سلطه بلامنازع و بدون هزینه پهپادهای آمریکایی در آسمان خاورمیانه است.

 در حالی که واشنگتن در گرداب کمبود تجهیزات و خلأهای عمیق اطلاعاتی دست‌وپا می‌زند، ایران نشان داد که در جنگ‌های مدرن، این تنها تجهیزات گران‌قیمت نیستند که سرنوشت نبرد را تعیین می‌کنند، بلکه هوشمندی در استفاده از پدافندهای بومی و درک صحیح از نقاط ضعف دشمن است که حرف آخر را می‌زند.

استفان دوجاریک  در واکنش به سیاست اعمال فشار اقتصادی بیشتر آمریکا گفت: ما در حال حاضر، شاهد تاثیر درگیری در خلیج فارس بر اقتصاد جهانی هستیم.

سخنگوی سازمان ملل، پیامدهای جنگ علیه ایران را «عدم آزادی حمل و نقل در تنگه هرمز، و اکنون نیز عدم آزادی دریانوردی در باب المندب، در خلیج عدن» برشمرد.

دوجاریک تاکید کرد: آنچه ما نیاز داریم، بازگشت جدی به مذاکرات است، زیرا افزایش فعالیت‌های نظامی و افزایش درگیری اقتصادی، برای اقتصاد جهانی خوب نخواهد بود.

«دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا ۱۹ اوت برابر با ۲۸ مرداد ماه در شبکه اجتماعی تروث سوشال خود با تکرار لفاظی‌هایش و درحالیکه در میانه مذاکرات به ایران تجاوز کرده است، ادعا کرد: هیچ‌کس بیش از من به جمهوری اسلامی ایران فرصت نداده است تا به یک توافق دست پیدا کند. متاسفانه، (البته) برای آنها، این فرصت را از دست دادند.

ترامپ که به شدت به دلیل پیامدهای تجاوز علیه ایران تحت فشار افکار عمومی مردم آمریکا و کنگره در آستانه انتخابات میاندوره‌ای قرار دارد، مدعی شد: بنابراین، امروز خردکننده‌ترین عملیات اقتصادی‌ که تاکنون علیه هر کشوری انجام شده است را اعلام می‌کنم! این یک جنگ اقتصادی و انزوای اقتصادی در مقیاسی بی‌سابقه خواهد بود.

رئیس جمهوری آمریکا در حالیکه واشنگتن سالهاست رویکرد خصمانه فشار اقتصادی و تحریم‌ها علیه ملت ایران را در پیش گرفته است، با اشاره به نبرد نورماندی و عملیات موسوم به «روز دی / D-DAY» ادعا کرد: «این یک روز - دی (تعیین کننده) اقتصادی خواهد بود و ما به همه متحدانمان نیاز داریم تا در کنار ایالات متحده آمریکا بایستند و برای منزوی کردن و شکست تهدید ایران همکاری کنند.» و «هر کشوری که به موسسات مالی، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها و یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هر نوع حمایتی از ایران ارائه دهند، با پیامدهای شدید اقتصادی روبه‌رو خواهد شد.»

سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران نیز روز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ با انتشار دو تصویر درباره عبور بدهی ملی آمریکا از مرز ۴۰ تریلیون دلار، «روز D اقتصادی» ادعایی دونالد ترامپ علیه ایران را تلاشی برای انحراف افکار عمومی از بحران اقتصادی و بدهی فزاینده آمریکا دانست و تاکید کرد تداوم سیاست‌های شکست‌خورده واشنگتن، جز شکست بیشتر و افزایش خصومت ایرانیان نتیجه‌ای نخواهد داشت.

این تغییرات شامل تمرکز بیشتر فرماندهی نظامی، تأکید بر عملیات تهاجمی و افزایش هزینه‌های تحمیل‌شده به دشمنان برای تقویت بازدارندگی، و هماهنگی نزدیک‌تر میان سیاست‌های نظامی، اقتصادی، دیپلماتیک و امنیت داخلی است. با این حال، این رویکرد لزوماً به معنای کنار گذاشتن مذاکره نیست؛ بلکه تهران می‌کوشد دیپلماسی را با تقویت توان نظامی و اهرم‌های فشار همراه کند تا در صورت توافق، به یک راه‌حل پایدار برسد.

به نوشته این نشریه، انتصاب محسن رضایی به ریاست شورای عالی امنیت ملی، که مسئول هماهنگی حوزه‌های مختلف قدرت در ایران است، نمونه برجسته این تغییر رویکرد محسوب می‌شود. رضایی که سابقه طولانی فرماندهی سپاه و نقش مهمی در توسعه ساختارها و توانمندی‌های نظامی ایران دارد، به‌عنوان یک متفکر راهبردی و نهادساز شناخته می‌شود. سابقه او نشان می‌دهد که در نگاهش، پایان دادن به درگیری زمانی مناسب است که ایران به قدرت و اهرم کافی برای شکل دادن به شرایط توافق دست یافته باشد؛ بنابراین حضور او بیشتر نشانه سخت‌گیرانه‌تر شدن شروط ایران برای مصالحه است، نه لزوماً فاصله گرفتن از دیپلماسی.