رویداد۲۴| مرکز آمار با یک روز تاخیر نسبت به بانک مرکزی برآورد خود از وضعیت تورم را تا پایان تیر ماه اعلام کرد. بر این اساس، تورم ماهانه پس از ۶ ماه به کمتر از ۵ درصد رسید و در ماه نخست تابستان به ۳.۱ درصد رسید. این نرخ از مرداد ماه پارسال تا به امروز کمترین نرخ تورم ماهانه بوده است. ضمن اینکه پس از شوک درمانی ارزی دی ماه هم هرگز تورم ماهانه به کمتر از ۵ درصد نرسیده بود.
نرخ تورم نقطه به نقطه هم پس از مدتها نسبت به خرداد ماه اندکی کاهش یافت و به ۸۷.۹ درصد رسید. این نرخ به معنای کاهش ۰.۷ واحد درصدی تورم نقطه به نقطه نسبت به خرداد ماه است. به زبان سادهتر مردم در تیر ماه امسال نسبت به تیرماه ۱۴۰۴ برای خرید یک مجموعه از کالاها و خدمات یکسان ۸۷.۹ درصد بیشتر هزینه کرده اند. با وجود کاهش این نرخ نسبت به خرداد ماه همچنان نرخ فعلی هم جزو بیشترین تورمهای تجربه شده در کشور است.
نرخ تورم سالانه هم با افزایش ۴ درصدی نسبت به خرداد ماه به ۶۶ درصد رسید. این نرخ بالاترین نرخ تورم سالانه ثبت شده توسط مرکز آمار ایران است. پیش از این بیشترین نرخی که این شاخص تورمی تجربه کرده بود، در پایان ۱۴۰۱ به دست آمد که تورم سالانه اندکی بیش از ۴۵ درصد اعلام شد.
نرخ تورم سالانه در حالی ۶۶ درصد محاسبه شده که تورم احساس شده در دهک دهم (ثروتمندترین دهک کشور) ۶۳.۹ درصد بوده اما برای دهک دوم (دومین دهک فقیر) به ۷۳.۵ درصد رسیده است.
تورم سه رقمی برای دهک فقیر و روستاییان
از نظر میزان تورم احساس شده جمعیت روستایی و دهکهای پایین تورمی به مراتب بیش از دهکهای ثروتمندتر را تجربه کردند. براساس تورم نقطهبه نقطهای میتوان گفت دهک دوم (دومین دهک فقیر کشور) تورمی ۱۰۰.۶ درصدی را تجربه کرده است. این مهم در شرایطی رقم خورد که تورم نقطه به نقطه احساس شده برای دهک اول (فقیرترین دهک کشور) هم فقط اندکی با سه رقمی شدن فاصله داشته و معادل ۹۹.۹ درصد اعلام شده است.
این مهم در حالی است که دهک ۸، ۹ و ۱۰ که سه دهک بسیار ثروتمند کشور هستند همگی تورمی کمتر از ۹۰ درصد را تجربه کردند و دهک دهم به عنوان ثروتمندترین بخش کشور تورم نقطه به نقطه را ۸۴.۷ درصد احساس کرده است.
از سوی دیگر چند ماهی است که تورم در روستاها بیش از شهرها است. دلیل این مهم به پیشتاز بودن تورم خوراکیها مربوط است. خوراکیها تا یک سوم هزینههای یک خانواده را در ماه تشکیل میدهد و وقتی تورم خوراکیها از دیگر بخشهای هزینه پیش میافتد، فشار تورمی بر اقشار فرودست دو چندان میشود. در حالیکه در شهرها تورم ماهانه ۳.۱ درصد بوده، این شاخص در روستاها به ۳.۴ درصد رسیده است. تورم نقطه به نقطه در شهرها ۸۴.۶ درصد و در روستاها ۱۰۶.۹ درصد بوده است. یعنی روستاییان ۱۰۶.۹ درصد بیشتر از تیرماه ۱۴۰۴ برای خرید یک سبد مشترک کالاها و خدمات هزینه میکنند. تورم سالانه در شهرها را ۶۴ درصد اعلام کردند حال آنکه برای روستاها این شاخص ۷۷.۹ درصد بوده یعنی ۱۳.۹ درصد تورم بیشتر.
۸ استان تورم را سه رقمی تجربه کردند/ ایلام و کردستان پیشتاز تورم
تورم گروه خوراکیها پس از ماهها از تورم دیگر گروهها و تورم عمومی کمتر شد. لااقل از دی ماه ۱۴۰۴ هر ماه شتاب تورم خوراکیها چند برابر نرخ تورم دیگر کالاها بود. در تیر ماه با وجود تورم ماهانه ۳.۱ درصدی، تورم ماهانه خوراکیها ۲.۵ درصد اعلام شد. این در حالی است که نرخ تورم نقطه به نقطه گروه خوراکیها هم به ۱۲۸.۱ درصد رسیده است. نرخی که ۶ واحد درصد نسبت به تورم این گروه در خرداد ماه کمتر است. در مقابل تورم سالانه خوراکیها در آستانه سه رقمی شدن است؛ مرکز آمار تورم سالانه خوراکیها در پایان تیر ماه را ۹۷.۵ درصد محاسبه کرد.
در میان زیرگروههای مختلف خوراکیها، گروه روغنها و چربیها با تورم نقطه به نقطه ۲۶۱.۵ درصد و تورم سالانه ۱۶۲.۳ درصد بیش از دیگر گروهها تورم را تجربه کرده است. ضمن اینکه تورم نقطه به نقطه گروه گوشت قرمز و سفید ۱۴۹.۲ درصد و تورم سالانه آن هم ۱۰۰.۳ درصد اعلام شده است.
ضمن اینکه تورم نقطه به نقطه برای استانهای آذربایجان غربی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کردستان، کرمانشاه، گلستان، لرستان و هرمزگان سه رقمی گزارش شده است. نرخ تورم استان ایلام با رسیدن به ۱۱۲.۴ درصد بیش از دیگر استانهای کشور بوده است. همچنین تورم سالانه استانهای ایلام و کردستان هم به ترتیب ۸۰.۶ درصد و ۸۰.۵ درصد گزارش شده که در این شاخص هم این دو استان از همه استانهای کشور تورم بیشتری را تجربه کردهاند.
در ادبیات اقتصاد، تورم را مالیاتی از جیب فرودستان و برای سرمایهداران و ثروتمندان میدانند، اما ویژگی تورم فعلی ایران این است که شدت ضد عدالت اجتماعی آن و میزان فقرزایی که در پی دارد، از تورمهایی که پیشتر تجربه شده بیشتر است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی که بعدا از روی سایت خود برداشت پیشبینی کرده با ادامه این روند جمعیت زیر خط فقر کشور در پایان ۱۴۰۷ به ۴۵.۷ درصد خواهد رسید. پیش از این در سال ۱۴۰۴ گفته میشد حدود ۴۰ درصد از مردم ایران فقیر به حساب میآیند.
