«دروازه پنجاهه» نایین در حال مرمت است

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو؛ طرح معماری بنای آرامگاه استاد محمود فرشچیان، نگارگر برجسته ایرانی، با طراحی شهاب نیکمان، پس از ارائه و بررسی، با حضور علی دارابی، قائم‌ مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع و معاون میراث فرهنگی کشور، و علیرضا ایزدی مدیرکل ثبت آثار وزارت میراث فرهنگی، مهدی جمالی‌نژاد استاندار اصفهان، و برخی اعضای خانواده فرشچیان، ۲۸ مردادماه و در نخستین سالگرد درگذشت فرشچیان رونمایی شد. این بنا در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی و در محوطه باغ تاریخی آرامگاه او (باغ تکیه) در اصفهان احداث خواهد شد.

پیوند نگارگری و معماری

شهاب نیکمان که طراح بنای آرامگاه محمود فرشچیان به ایسنا گفت: ایده اصلی و مبنای طراحی این اثر، خطوط منحنی و سیال نگارگری ایرانی است که از شاخص‌ترین ویژگی‌های این هنر، به‌ویژه در آثار استاد فرشچیان به شمار می‌رود. در واقع در این طرح خطوط از سطح دوبعدی نقاشی خارج و در فضای سه‌بعدی تجسم پیدا می‌کنند. به این ترتیب، تمامی خطوط اصلی بنا در هر سه بُعد دارای انحنا و حرکت هستند. به گفته او، فرآیند طراحی این اثر از شکل‌گیری و طراحی کانسپت و تدوین ایده کلی آغاز شده و پس از تصویرسازی‌های اولیه، وارد مراحل طراحی فرم و ساختار معماری، تعیین ابعاد و تناسبات، تهیه و تدوین نقشه‌های معماری، طراحی آرایه‌های معماری، تعیین مصالح، طراحی سازه و تهیه نقشه‌های مربوط به آن شده است. این مراحل همچنین با همکاری تیم تخصصی در مؤسسه فرهنگی هنری میراث مانا نقش (سازمان غیردولتی دارای اعتبارنامه مقام مشورتی یونسکو)، انجام شده است.

نیکمان از دیدگاه خود این طرح را تشریح کرد و گفت: در فرآیند طراحی این بنا، ضمن در نظر گرفتن جایگاه، سبک هنری و آثار استاد فرشچیان، همواره این مهم در نظر بوده که این اثر فراتر از کارکرد آرامگاهی و یادمانی، به عنوان بخشی از هویت و گنجینه معماری اصفهان و ایران در آینده، و روایتگر بخشی از سیر معماری سنتی و معاصر ما خواهد بود.

هشت درگاه، هفت آسمان

به گفته او، در این طرح، مفاهیمی برگرفته از «پردیس یا بهشت» و «باغ ایرانی» نقش بنیادین دارند و بر اساس آن، بنای آرامگاه دارای هشت درگاه و هشت ستون است. همچنین بنا بر فراز هفت پله قرار گرفته و گنبد آن نیز در هفت لایه، نمادی از هفت آسمان است.

طراح بنای آرامگاه محمود فرشچیان درباره زبان معماری بنا توضیح داد: تلاش شده در این بنا پیوندی میان بیان معاصر معماری و ریشه‌های معماری تاریخی ایران و اصفهان برقرار شود. در منحنی‌های آن، به‌ویژه در نمای بنا، از فرم‌های منحنی معماری دوره ساسانی، به‌خصوص طاق کسری و آذرگشسب، تا قوس‌های معماری اسلامی الهام گرفته شده و در واقع نوعی بازخوانی منطق فرم، خط، تناسب و آرایه صورت گرفته است که در ترکیب با حرکت سیال و دوارِ خطوط در آثار و شیوه قلم استاد فرشچیان، به فرم نهایی رسیده است.

او اضافه کرد: در طراحی بنای آرامگاه استاد فرشچیان، آرایه‌های معماری نیز نقش قابل‌توجهی دارند. برای سطح بیرونی گنبد، کاشی‌کاری با نقش‌هایی برگرفته از طرح‌ها و آرایه‌های اصیل اصفهان و برای سطح زیرین آسمانه یا گنبد، اجرای نگارگری ایرانی پیش‌بینی شده است. سنگ مزار نیز به‌عنوان جزئی از این مجموعه طراحی شده و طرح آن از کیفیت و فرم خطوط آثار استاد فرشچیان در تلفیق با خوشنویسی شکسته‌نستعلیق شکل گرفته است و با هنر سنگ‌تراشی اجرا خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که سنگ مزار نه صرفاً حجمی راکد و بی‌جان، بلکه بخشی از ترکیب هنری و خطوط پویای معماری مجموعه باشد. به این ترتیب، در طراحی آرایه‌های بنا از شماری از هنرها و مهارت‌های سنتی ایران، از جمله برخی از عنصرهای میراث ناملموس ثبت جهانی ایران بهره گرفته شده است.

به گزارش آفتاب نیوز،

سیدرضا صالحی امیری، با تشریح اقدامات دو سال گذشته این وزارتخانه با تأکید بر اینکه مسعود پزشکیان «پرچمدار رفاه و وفاق ملی» است، گفت: رئیس‌جمهور، مسیر دولت چهاردهم را بر مبانی فکری، قرآنی و نهج‌البلاغه بنا کرده و امروز بیش از هر زمان دیگری، حفظ وفاق و انسجام ملی را برای تأمین امنیت و آرامش جامعه ضروری می‌داند؛ باور دارم که پزشکیان در پایان دوره، کارنامه خوبی در آشتی با ایرانیان خارج از کشور خواهد داشت.

وی با تشریح عملکرد و برنامه‌های وزارت میراث فرهنگی، از ایجاد مشوق‌های جدید برای سرمایه‌گذاری، فعال بودن حدود ۳۸۰۰ پروژه گردشگری، افزایش تسهیلات این حوزه به بیش از ۵۰ همت، برنامه جذب دو میلیون گردشگر و درآمد ۶ میلیارد یورویی تا سال ۱۴۰۷، تمرکز بر جذب گردشگران کشور‌های هدف، تقویت گردشگری سلامت، آشتی با ایرانیان خارج از کشور، صیانت از میراث فرهنگی و توسعه اقتصاد صنایع دستی خبر داد.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، گردشگری را مقوله‌ای دانست که به سه مفهوم اساسی «جذابیت، زیرساخت و امنیت» گره خورده است و اظهار کرد: گردشگران جهان به جایی سفر می‌کنند که جذابیت کافی داشته باشد؛ این جذابیت می‌تواند میراث تاریخی و فرهنگی، طبیعی یا دریایی باشد.

او با اشاره به وضعیت زیرساخت‌های گردشگری کشور گفت: ایران در این حوزه پیشرفت‌های خوبی داشته است، اما همچنان با استاندارد ایده‌آل و جهانی فاصله دارد و به همین دلیل، یکی از اولویت‌های جدی دولت پزشکیان، حل مسئله زیرساخت‌های گردشگری است.

صالحی‌امیری افزود: در ایران بزرگ، ایران تمدنی و ایران زیبا، حدود ۲۳ هزار مرکز اقامتی و گردشگری و حدود هزار و ۵۰۰ هتل وجود دارد، اما برای رسیدن به استاندارد‌های جهانی باید سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها با سرعت بیشتری دنبال شود.

سه هزار و هشتصد پروژه گردشگری در سراسر کشور در حال اجراست

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه این گفت‌و‌گو اظهار کرد: یکی از اولویت‌های جدی که در سال اخیر تعریف و بر آن پایبند بوده‌ایم، ایجاد ساختاری با عنوان مرکز اقتصادی و سرمایه‌گذاری در وزارت میراث فرهنگی برای توسعه زیرساخت‌هاست و برای این منظور نیز برنامه مدونی تدوین کرده‌ایم.

وی افزود: در حال حاضر حدود سه هزار و هشتصد پروژه گردشگری در سراسر کشور روی زمین است که ۱۰۰ درصد این پروژه‌ها در اختیار بخش خصوصی قرار دارد. تصمیم دولت این است که در حوزه‌ای که متعلق به بخش خصوصی است، مداخله نکند و تمام تلاش دولت بر سیاست‌گذاری، ایجاد تسهیلات، صدور مجوز و رفع موانع متمرکز باشد.

صالحی‌امیری تأکید کرد: رسالت دولت در حوزه گردشگری، سیاست‌گذاری، حمایت، فراهم کردن تسهیلات، برداشتن موانع، صدور مجوز و نظارت کافی است و دولت پزشکیان این اصل را در گردشگری مورد توجه جدی قرار داده است.

به گفته او، در شرایط فعلی برای حدود سه هزار و هشتصد پروژه فعال گردشگری، حدود هزار و سیصد همت سرمایه‌گذاری در کشور وجود دارد و دولت تلاش کرده است بستر لازم را برای حضور و فعالیت بخش خصوصی فراهم کند.

پنج مشوق بزرگ برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری

وزیر میراث فرهنگی با تشریح سیاست‌های دولت برای ایجاد مشوق‌های سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری گفت: یکی از اصول اساسی در حوزه زیرساخت، ایجاد مشوق‌های لازم برای سرمایه‌گذاری است که در دو سال گذشته اتفاقات مهمی در این زمینه رخ داده است. یکی از اقدامات مهم دولت که در۴۰ سال گذشته سابقه نداشته، ارائه پنج مشوق بزرگ برای گردشگری در ایران بوده است.

صالحی‌امیری نخستین مشوق را تخفیف در عوارض شهرداری‌ها عنوان کرد و گفت: در گفت‌و‌گو با شهرداری‌ها مقرر شده است برای ایجاد هتل و زیرساخت‌های گردشگری، تا ۸۰ درصد عوارض تخفیف داده شود. موضوع دیگر، ایجاد مجتمع‌های ترکیبی است؛ به این معنا که در یک بنا می‌توان بخشی را تجاری، بخشی را اداری یا مسکونی و طبقات فوقانی را به هتل اختصاص داد. به این ترتیب، یک فضا می‌تواند کاربرد‌های تجاری، مسکونی یا اداری و هتلینگ داشته باشد.

وی سومین مشوق را معافیت عوارض و گمرک واردات کالا‌های مورد نیاز هتل‌ها دانست و توضیح داد: از خودرو‌هایی که قرار است گردشگران را از فرودگاه تحویل بگیرند و برای گردش در ایران و تهران جابه‌جا کنند تا تجهیزات و تأسیسات، چیلر، موکت نسوز و حدود ۲۰۰ قلم کالای مورد نیاز هتل‌ها، سرمایه‌گذار می‌تواند کالا‌های مورد نیاز خود را از هر نقطه دنیا بدون عوارض و گمرکی وارد کند؛ امکانی که در گذشته وجود نداشت.

صالحی‌امیری همچنین به معافیت‌ها و حمایت‌های دولت در زمینه آب، برق و گاز اشاره کرد و گفت: این خدمات با شرایط متفاوت و به‌عنوان خدماتی محاسبه می‌شوند و هزینه‌ای که فعالان پرداخت می‌کنند، در مقایسه با هزینه‌های معمول، کاهش قابل توجهی خواهد داشت.

وی تأکید کرد: مجموعه این مشوق‌ها موجب شده کشور با موج جدیدی از تقاضا برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری مواجه شود و مجموعه‌ای از هتل‌ها، دهکده‌ها و شهرک‌های گردشگری در حال ساخت باشد.

افزایش تسهیلات گردشگری به بیش از ۵۰ همت

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه گفت‌و‌گو با معاونت ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور به موضوع تسهیلات اشاره کرد و گفت: اکنون هتل‌های متعددی وجود دارند که به مرحله ۷۰، ۸۰ یا ۹۰ درصد پیشرفت رسیده‌اند و برای تکمیل به سرمایه نیاز دارند؛ در گذشته منابع تسهیلاتی برای این منظور بسیار ناچیز و محدود بود.

او افزود: در سال ۱۴۰۳ حدود ۲.۵ همت تسهیلات پرداخت کردیم، در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۰ همت تسهیلات تخصیص یافت و هدف‌گذاری امسال، بیش از ۵۰ همت، معادل ۵۰ هزار میلیارد تومان، برای زیرساخت‌های گردشگری است.

صالحی‌امیری گفت: برای این حوزه برنامه پنج‌ساله‌ای ذیل برنامه هفتم توسعه و پیشرفت تدوین کرده‌ایم و در این برنامه مشخص شده است که تا روز آخر برنامه هفتم، یعنی سال ۱۴۰۷، در کدام استان، کدام شهرستان و در سطح ملی، چه پروژه گردشگری توسط چه سرمایه‌گذاری و با چه حمایت‌هایی باید به نتیجه برسد.

وی خاطرنشان کرد: در این برنامه، زمان، مکان، منابع، نیروی انسانی و بهره‌برداری از پروژه‌ها مشخص شده و یک طراحی و اولویت‌بندی جغرافیایی برای بازار‌های هدف گردشگری ایران نیز انجام گرفته است.

آسیای میانه و قفقاز؛ اولویت نخست جذب گردشگر

وزیر میراث فرهنگی درباره اولویت‌بندی بازار‌های گردشگری خارجی گفت: نخستین اولویت ما آسیای میانه و قفقاز است؛ حوزه‌ای که ریشه‌های فرهنگ و تمدن ایران در آنها همچنان زنده است.

وی افزود: در مرحله دوم، حوزه خلیج فارس و کشور‌های همسایه این منطقه قرار دارد که در موضوع گردشگری به‌شدت فعال هستند. سطح سوم اولویت ما کشور‌های بزرگ اسلامی مانند اندونزی، مالزی، مصر و کشور‌هایی است که ظرفیت جدی برای اعزام گردشگر به ایران دارند.

صالحی امیری یادآور شد: با وزیر گردشگری مصر مفصل گفت‌و‌گو کرده‌ایم و حداقل دو بار با وزیر گردشگری اندونزی دیدار داشته‌ایم. مجموعه کشور‌های جنوب شرق آسیا نیز برای ما اهمیت دارند.

وی در ادامه چین و روسیه را اولویت چهارم عنوان کرد و افزود: امروز بخش بزرگی از ظرفیت گردشگری جهان در چین است. برداشت من این است که چینی‌ها منتظر پایان بحران و جنگ در منطقه هستند تا درباره گردشگری تصمیم بگیرند و در حال حاضر نه‌تنها توصیه‌ای برای سفر به ایران نمی‌کنند، بلکه به شکل غیررسمی نوعی سیاست احتیاط و عدم سفر را دنبال می‌کنند.

وزیر میراث فرهنگی گفت: این موضوع نگران‌کننده است و از رئیس‌جمهور محترم و همچنین مقامات دولت درخواست کرده‌ایم در گفت‌و‌گو با طرف چینی، موضوع توسعه گردشگری را در کنار روابط اقتصادی و سیاسی قرار دهند و این مسئله را پیگیری کنند.

وی با اشاره به علاقه روس‌ها به سواحل جنوبی ایران گفت: روسیه در گذشته یکی از بازار‌های مهم گردشگری ایران بود و ظرفیت خوبی به کشور می‌فرستاد، اما این ظرفیت پس از جنگ کاهش پیدا کرد؛ هم جنگ روسیه و اوکراین موجب کاهش این ظرفیت شد و هم شرایط ناشی از جنگ و تحولات منطقه‌ای بر آن تأثیر گذاشت.

صالحی‌امیری گفت: اولویت پنجم ما سایر کشور‌های جهان از جمله اروپا، استرالیا و آمریکا هستند. این کشور‌ها همچنان در فهرست بازار‌های هدف ما قرار دارند، اما واقعیت این است که در شرایط فعلی اولویت نخست ما نیستند.

ایرانیان خارج از کشور؛ ظرفیتی بزرگ برای گردشگری ایران

وزیر میراث فرهنگی یکی دیگر از برنامه‌های مهم دولت چهاردهم را تمرکز بر ایرانیان خارج از کشور دانست و گفت: به جای اینکه تمام سرمایه‌گذاری خود را روی بازار اروپا متمرکز کنیم، باید به ظرفیت ایرانیان خارج از کشور توجه جدی داشته باشیم؛ چراکه گردشگری ایران به اروپا به‌شدت کاهش یافته است.

او افزود: بین ۷ تا ۹ میلیون ایرانی در خارج از کشور زندگی می‌کنند و شورای‌عالی ایرانیان تشکیل شده است. ما نیز به‌عنوان یکی از وزرای عضو این شورا، مسئولیت کمیسیون گردشگری و ایران‌شناسی را برعهده داریم و جلسات ثابت این کمیسیون را برگزار می‌کنیم.

صالحی‌امیری گفت: هماهنگی بین دستگاهی خوبی در این زمینه شکل گرفته و افق جدیدی برای جهش در روابط با ایرانیان خارج از کشور تعریف کرده‌ایم، هرچند جنگ تا حدودی این روند را متوقف کرد. اگر به شرایط ثبات بازگردیم، یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های گردشگری ایران قطعاً ایرانیان خارج از کشور خواهند بود.

وی تصریح کرد: ما باید با ایرانیان آشتی کنیم، آنها را به خانه خودشان دعوت کنیم و روابط پرنقش‌ونگار و غیرعاطفی را کنار بگذاریم.

وزیر میراث فرهنگی در ادامه افزود: باید باور کنیم همه ایرانیان دلبسته و وابسته به ایران هستند و می‌توانیم همه دور مفهوم ارزشمند و مقدسی به نام ایران جمع شویم. برای این کار به تسامح، تعامل و ایجاد امنیت روانی نیاز داریم. ایرانیان باید احساس امنیت کنند که می‌توانند به ایران بیایند و این لازمه رفتار ماست.

صالحی‌امیری با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر باز بودن فضا برای ایرانیان خارج از کشور گفت: در دولت پزشکیان، رئیس‌جمهور بار‌ها تأکید کرده است که فضا را برای ایرانیان باز کنید و محدودیت ایجاد نکنید. ما نیز به‌صورت مستمر این پیام را منتقل می‌کنیم.

وی تاکید کرد: در مسئله ارتباط ایرانیان خارج از کشور با داخل، اعتماد متقابل یک عنصر تعیین‌کننده است. ما اعتماد کرده‌ایم و آنها نیز باید اعتماد کنند؛ اگر ایرانیان اعتماد نکنند، بستر گردشگری مورد نظر ما شکل نخواهد گرفت. چرا ایرانیان ما در آمریکا، کانادا، استرالیا، اروپا و آسیا نباید هر سال یک یا دو بار برای دیدار خانواده‌های خود به ایران بیایند؟ چرا باید خانواده‌های ایرانی برای دیدار با خانواده‌های خود به استانبول، دبی یا نقاط دیگر بروند؟ اینها بحث‌های جدی است که به آنها پرداخته‌ایم.

صالحی‌امیری گفت: دلیل این فاصله آن است که عوامل رانشی ما در گذشته بیشتر از عوامل کششی بوده است. راهی جز این نداریم که زمینه‌های نقار، شکاف و فاصله با ایرانیان خارج از کشور را پر کنیم. ۴۰ سال زمان کافی بود که پیام‌ها را منتقل کنیم و پیام‌های آنها را بشنویم.

وی افزود: امروز باید حاشیه‌ها را از فضای ذهنی ایرانیان خارج کنیم و به آنها امنیت بدهیم؛ اینکه اگر وارد فرودگاه امام خمینی شدند، با مشکل مواجه نشوند، پاسپورتشان جعل نشود، به مراکز امنیتی و انتظامی هدایت نشوند و بدون مشکل نزد خانواده‌های خود بروند. هر نقطه‌ای از ایران که بخواهند بروند، باید احساس کنند خانه خودشان است.

وزیر میراث فرهنگی گفت: این مسئله به اعتماد بازمی‌گردد و ما بر همین موضوع تمرکز کرده‌ایم. جلسات آن نیز در حال برگزاری است و برداشت من این است که دولت پزشکیان در پایان دوره خود یکی از کارنامه‌های خوبش را در زمینه آشتی با ایرانیان خارج از کشور خواهد داشت.

گردشگری؛ یک ظرفیت بزرگ اقتصادی

صالحی‌امیری در ادامه گردشگری را یک ظرفیت بزرگ اقتصادی دانست و گفت: هر گردشگر هنگام ورود به ایران به‌طور میانگین هزار و ۲۷۰ دلار هزینه می‌کند. تفاوت ارز حاصل از گردشگری با سایر صادرات در این است که در صادرات نفت، کالا‌های صنعتی و پتروشیمی صادر می‌شود و در مقابل ارز وارد کشور می‌شود، اما در گردشگری، هزینه‌های مربوط به اقامت، هتل، تغذیه، خرید، هدایا و خدمات مختلف در داخل کشور انجام می‌شود و ارز وارد اقتصاد داخلی می‌شود.

وی گردشگری سلامت را یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم کشور عنوان کرد و گفت: حدود یک میلیون نفر در سال برای درمان به ایران می‌آیند. سه دلیل مهم برای این موضوع وجود دارد؛ نخست پزشکان بسیار حاذق ایران، دوم بیمارستان‌ها و تجهیزات پزشکی مناسب در سراسر کشور و سوم، ارزان بودن خدمات درمانی. میانگین هزینه بیمارستانی، درمان و جراحی در ایران یک‌سوم تا یک‌پنجم منطقه و حدود یک‌دهم اروپا است و همین مسئله موجب گرایش جدی به گردشگری سلامت شده است.

او اظهار امیدواری کرد: هدف‌گذاری ما در برنامه تا سال ۱۴۰۷، جذب دو میلیون گردشگر با درآمد ۶ میلیارد یورو است و معتقدم این هدف بزرگ، اما قابل تحقق است.

گردشگری؛ مسیر دیپلماسی فرهنگی ایران

وزیر میراث فرهنگی گردشگری را علاوه بر یک ظرفیت اقتصادی، ابزار مهم دیپلماسی فرهنگی دانست و گفت: اگر قرار است تصویر زیبای ایران را به جهانیان نشان دهیم، مسیر آن گردشگری است. با سخنرانی، تبلیغات، پوستر و حتی فیلم نمی‌توان به‌تنهایی تصویر واقعی ایران را منتقل کرد. باید گردشگر به ایران بیاید، فضای داخل کشور را ببیند، خودش با دوربین عکس و فیلم بگیرد و برای خانواده و اطرافیانش از این تجربه توضیح دهد.

صالحی‌امیری در ادامه افزود: ما باید این تصویر را در دنیا منعکس کنیم؛ نه با سخنرانی، بلکه با ایجاد فضای ذهنی امن برای گردشگران، به‌گونه‌ای که بدانند ایران هم زیباست، هم امن است و هم همه جهانیان را با کرامت و مهمان‌نوازی می‌پذیرد. قدم‌های بزرگی در این مسیر برداشته‌ایم و امیدواریم با عبور از جنگ تحمیلی، وارد فضای جدیدی از گردشگری در منطقه شویم.

ایران؛ سرزمین ناشناخته‌ای با یک میلیون اثر تاریخی

وزیر میراث فرهنگی در ادامه سخنان خود بر ضرورت توجه به نسل جوان و معرفی تمدن ایران تأکید کرد و گفت: مخاطب این سخن نسل‌های قبل نیستند، بلکه نسل جوان و نسل‌های خلاق و نوظهور هستند. اگر واقعیت تمدنی، فرهنگی و میراثی ایران برای نسل جوان تبیین شود، فرزندان ما به ایران عشق می‌ورزند و به آن دلبسته خواهند بود. ما توان معرفی ایران را نداریم. ما در یک معدن طلایی قرار گرفته‌ایم، اما در آن را بسته‌ایم و دیگران را از آن محروم کرده‌ایم.

وی با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی کشور اظهار کرد: ایران حدود یک میلیون اثر تاریخی دارد و یکی از ۱۰ قدرت نخست تمدنی جهان است. ایران ۲۷ اثر میراث ناملموس را در جهان ثبت کرده و در این حوزه اکنون رتبه چهارم جهان را دارد. در حوزه آثار ملموس و طبیعی، محدودیت ثبت در یونسکو وجود دارد و سالانه امکان ثبت یک اثر بیشتر وجود ندارد، اما تاکنون ۵۸ اثر را به‌صورت موقت در فهرست یونسکو ثبت کرده‌ایم و هیچ کشوری در دنیا چنین ظرفیتی ندارد.

وزیر میراث فرهنگی تأکید کرد: فرزندان ما باید در مدرسه این موارد را بخوانند و بدانند در چه سرزمینی زندگی می‌کنند. دانشگاه‌ها باید واحد‌هایی درباره تمدن ایرانی داشته باشند و در فضای مجازی نیز باید محتوای بیشتری درباره تمدن ایران تولید شود. چرا جوان ما صبح که گوشی خود را باز می‌کند، با یک اثر تمدنی مواجه نشود؟ چرا فرزند ما در مدرسه، دانشگاه، مترو و خیابان، آثار تمدنی ایران را نبیند؟ این ضعف ماست که نتوانسته‌ایم ظرفیت‌های خود را معرفی کنیم.

او گفت: من نام ایران را «سرزمین ناشناخته» گذاشته‌ام؛ ایران سرزمین رمز‌ها و رازهاست. هر جای این جغرافیا که به بهانه انتقال گاز، آب، فاضلاب یا هر زیرساخت دیگری حفاری می‌کنید، از دل آن آثار تاریخی بیرون می‌آید.

وی ایران را یک موزه باز و میراث و تمدن را بزرگ‌ترین قدرت نرم کشور دانست و گفت: ما تاکنون به این سرمایه بزرگ توجه کافی نکرده‌ایم.

صیانت از میراث؛ امانتی برای نسل‌های آینده

صالحی‌امیری درباره برنامه‌های دولت در حوزه میراث فرهنگی گفت: از میان حدود ۴۳ هزار اثری که تاکنون ثبت کرده‌ایم و در کنار حدود یک میلیون اثر تاریخی کشور، همچنین آثار جهانی و میراث ناملموس، سه هدف اصلی را دنبال می‌کنیم که نخستین آنها صیانت از این میراث است. در دولت پزشکیان اراده ملی برای تمرکز بر میراث فرهنگی شکل گرفته است؛ چراکه این تمدن، بزرگ‌ترین سرمایه ماندگار ایران است که میلیون‌ها سال قبل از ما وجود داشته و میلیون‌ها سال پس از ما نیز با ایرانیان همراه خواهد بود.

وزیر میراث فرهنگی تأکید کرد: ما در میراث، یک شعار داریم؛ «ما حق مداخله در میراث ایران را نداریم.» ما فقط امانتدار هستیم و باید از این میراث صیانت، مرمت و حفاظت و آن را به نسل بعد منتقل کنیم.

صنایع دستی؛ اقتصاد خانواده و دیپلماسی فرهنگی

صالحی‌امیری صنایع دستی را یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم، اما مغفول کشور دانست و گفت: صنایع دستی ظرفیت بسیار بزرگی در جامعه ایران است، اما به دلیل سایه سنگین نفت، فولاد، پتروشیمی و مس بر اقتصاد کشور، فرصت کافی برای توسعه آن فراهم نشده است. در جهان درباره گردش مالی صنایع دستی آمار‌های مختلفی وجود دارد، اما یکی از آمار‌های جدی، گردش مالی حدود هزار و ۸۰۰ میلیارد دلار است.

وی هدف‌گذاری ایران در عرصه صنایع دستی در برنامه تا سال ۱۴۰۷ را ۵۰۰ میلیون یورو عنوان کرد و گفت: این هدف شامل سالانه حدود ۱۰۰ میلیون یورو، ایجاد ۱۰۰ هزار شغل و رشد ۸ درصدی در برنامه هفتم و برنامه پنج‌ساله ماست. صنایع دستی فقط یک کالای تولیدی نیست. کسی که خاتم‌کاری، میناکاری یا سایر هنر‌های سنتی را انجام می‌دهد، هنرمند است.

او با اشاره به ماهیت خانوادگی صنایع دستی گفت: مادر خانواده همراه فرزندان و پدر خانواده همراه فرزندان می‌توانند در گوشه‌ای از خانه تولید داشته باشند. این فعالیت به شبکه بزرگ و تجهیزات پیچیده نیاز ندارد و با حداقل امکانات می‌توان تولید کرد.

صالحی‌امیری هویت‌محور بودن صنایع دستی را یکی از ویژگی‌های مهم آن دانست و افزود: فرش هویت ایران است، خاتم هویت فرهنگی ماست، میناکاری هویت ماست و بافت‌های داری، نمدها، قالیچه‌ها و سایر محصولات صنایع دستی در سراسر کشور، بخشی از هویت ایرانی را نمایندگی می‌کنند. صنایع دستی علاوه بر ارزش فرهنگی، ارزش اقتصادی نیز دارد؛ تولید سرمایه می‌کند، اشتغال خانواده را تأمین می‌کند و اشتغال به معنای امنیت خانواده است.

وی با اشاره به تمرکز صنایع دستی در روستا‌ها و شهر‌های کوچک اظهار کرد: اکنون حدود ۶۷۰ هزار هنرمند در قالب ۳۴ هزار کارگاه کوچک در سراسر کشور فعالیت می‌کنند.

صالحی‌امیری صنایع دستی را نوعی دیپلماسی فرهنگی دانست و گفت: ما فقط یک شیء صادر نمی‌کنیم، بلکه در دل صنایع دستی، فرهنگ و هویت خود را صادر می‌کنیم. اگر قرار است روستا‌ها بمانند، مهاجرت معکوس شکل بگیرد و روستا‌ها تخلیه نشوند، باید از روستاییانی که کارگاه صنایع دستی دارند حمایت کنیم.

وی شعار این حوزه را «هر روستا یک بوم‌گردی، یک کارگاه صنایع دستی» عنوان کرد و گفت: گردشگری غذا نیز در ایران هنوز فعال نشده است. جشنواره غذا باید در همه شهر‌ها شکل بگیرد و ما می‌توانیم یکی از قطب‌های گردشگری غذا در دنیا باشیم.

بازارچه‌های صنایع دستی برای حذف واسطه‌ها

وزیر میراث فرهنگی درباره بازار داخلی صنایع دستی نیز گفت: ایده ما ایجاد بازارچه است و هدف‌گذاری کرده‌ایم که هر شهر یک بازارچه داشته باشد. امروز تولیدکننده محصول خود را به دلال با نصف قیمت می‌فروشد و دلال با دو برابر قیمت آن را در بازار عرضه می‌کند. برای اینکه دستمزد واقعی به تولیدکننده بازگردد، ایجاد بازارچه ضروری است.

بنا به اعلام صالحی‌امیری، اکنون در اکثر شهر‌های کشور، بازارچه‌های صنایع دستی در حال ایجاد هستند. در بخش بازاریابی خارجی نیز، تمرکز ما بر ۱۰ کشور هدف است؛ کشور‌هایی که ایرانیان در آنها حضور دارند و گرایش به صنایع دستی ایران وجود دارد.

وی ذدامه داد: هدف این است که کالا در این کشور‌ها دپو شود و از طریق شبکه‌های بین‌المللی مانند آمازون و سایر شبکه‌ها بازاریابی بین‌المللی عرضه شود. اگر بازاریابی داخلی و صادرات خارجی صنایع دستی به‌درستی تقویت شود، این حوزه می‌تواند یکی از عوامل اصلی اشتغال، امنیت خانواده و اقتصاد خانواده‌ها باشد.

امنیت؛ حلقه سوم گردشگری

صالحی‌امیری در ادامه این گفت‌و‌گو، به سومین مفهوم اساسی گردشگری، یعنی امنیت، اشاره کرد و گفت: گردشگری تابعی از امنیت است. این مسئله مختص ایران نیست و در همه دنیا، زمانی که کشوری دچار بحران می‌شود، ناامنی تولید می‌شود و گردشگر به آن کشور سفر نمی‌کند. روسیه نیز در جریان جنگ با اوکراین با چنین چالشی مواجه شد و این طبیعت جنگ است که ناامنی تولید می‌کند.

وزیر میراث فرهنگی با اشاره به آثار جنگ بر صنعت گردشگری ایران گفت: ما حدود ۲۳ هزار مرکز اقامتی داریم و حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در این صنعت اشتغال دارند. حدود ۸۰۰ موزه و هزاران کارگاه صنایع دستی نیز وجود دارد که رونق آنها به حضور گردشگر وابسته است. میانگین سطح اشغال هتل‌های ما در نوروز به حدود ۹ درصد رسید که بسیار نگران‌کننده و خسارت‌بار است؛ چراکه وقتی سطح اشغال هتل به زیر ۵۰ درصد می‌رسد، فعالیت اقتصادی آن دیگر به‌صرفه نیست.

او افزود: چهار استان جنوبی کشور که از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های گردشگری برخوردارند، در نوروز تقریباً تعطیل بودند. همچنین ۱۴۹ اثر در جریان جنگ تخریب شد و خسارت‌های قابل توجهی به زیرساخت‌ها و بنا‌های تاریخی وارد شد. رئیس‌جمهور شخصاً در این زمینه مداخله کردند و در جلسه‌ای که در دفتر وزیر برگزار شد، درخواست جامعه گردشگری را مطرح کردیم؛ از جمله استمهال مالیات، بیمه، چک‌ها و اقساط بانکی. خوشبختانه این درخواست مورد موافقت قرار گرفته و امیدواریم در آینده نزدیک ابلاغ شود.

پزشکیان؛ پرچمدار رفاه ملی و ضرورت وفاق

وزیر میراث فرهنگی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به عملکرد رئیس‌جمهور گفت: صادقانه عرض می‌کنم که آقای دکتر پزشکیان به شعار‌های خود باور دارند. ایشان این مسیر را مبتنی بر جمع‌آوری رأی انتخاب نکردند. من به‌عنوان کسی که از نزدیک در صحنه و در همه روز‌ها و ساعات حضور داشته‌ام، شهادت می‌دهم که ایشان بر اساس مبانی فکری و قرآنی و نهج‌البلاغه این مسیر را انتخاب کردند.

او گفت: اینکه چه میزان از این مبانی تحقق پیدا کرده، بحث دیگری است، اما من معتقدم ما در مسیر رفاه قرار گرفتیم و جنگ نیز به تقویت انسجام و رفاه ملی کمک کرد.

وزیر میراث فرهنگی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام ملی اظهار کرد: همواره صدا‌های انسجام‌شکن در کشور بلند بوده و امروز نیز با آن مواجه هستیم. کسانی که به رئیس‌جمهور یک ملت در خیابان توهین می‌کنند، کسانی که در تلویزیون ادبیات توهین‌آمیز نسبت به مقامات کشور به کار می‌برند و کسانی که هیچ باوری به این معنا ندارند، باید بدانند بدون انسجام نمی‌توان کشور را اداره کرد.

صالحی‌امیری افزود: کسانی که در زمین دشمن‌بازی و با شعار‌های رادیکال، افراطی و بعضاً ساختارشکنانه فعالیت می‌کنند، نباید موجب انحراف تحلیلی شوند. جامعه ایران صرفا همان چند نفری نیست که شعار می‌دهند؛ جامعه ایران بسیار بزرگ است و در جوهر خود رادیکال نیست، هرچند رادیکالیزم در ایران پس از انقلاب، از فرقان تا امروز، هویت و سابقه داشته و همچنان اعلام موجودیت می‌کند.

او با اشاره به برخی مواضع و شعار‌های مطرح‌شده در فضای سیاسی کشور گفت: اینکه کسی در یک تریبون رسمی و در زمانی که کشور درگیر جنگ است، رسماً درباره حمله به ترامپ و ترور او در ترکیه سخن بگوید، چه معنایی دارد؟ این اقدامات جز اینکه بخواهد نظام سیاسی را تحت فشار دشمن قرار دهد، چه نتیجه‌ای دارد؟

وزیر میراث فرهنگی ادامه داد: برخی افراد نیز شعار‌هایی درباره حمله پهپادی به ترامپ و دیگران مطرح می‌کنند؛ شعار‌هایی که تحقق آنها ناممکن است، اما هزینه‌هایی را به نظام تحمیل می‌کند و امروز خسارت آنها را می‌بینیم. ده‌ها بار گفته‌ام که تا امروز پزشکیان پرچم‌دار رفاه ملی است و بقیه هم باید به این باور برسند. اگر بناست در این سرزمین فرزندان شما با امنیت و آرامش زندگی کنند، باید با وفاق زندگی کنیم.

ایران آنلاین:

   محسن طوسی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: کاخ جهان‌نما مربوط به دوره قاجار است و تمام اسناد، کتاب‌ها و تصاویر تاریخی آن نشان‌دهنده چگونگی ساختار و چالش‌های این بناست. در واقع، بخشی از ساختمان صاحبقرانیه، همان بنای تاریخی جهان‌نماست که در دوره‌های مختلف دچار اصلاحات، تغییرات در بدنه و کف‌سازی شده است.

وی با بیان اینکه هدف ما کاوش عرصه نیست بلکه تمرکز بر استحکام‌بخشی به بخش‌هایی مانند شیب شیروانی و اقدامات موضعی برای تثبیت سازه‌هاست، تصریح کرد: در حین آماده‌سازی کارگاه، نیاز به خاکبرداری تحت عنوان «پیگردی» بود که با نظارت مستقیم پژوهشگران پژوهشکده باستان‌شناسی و استفاده از ظرفیت‌های علمی این مرکز انجام شد تا هیچ آسیبی به لایه‌های زیرین وارد نشود.

سرپرست اداره‌کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی با انتقاد از برخی نگاه‌های غیرتخصصی به پروژه‌های مرمتی، تاکید کرد: برخی دوستان علاقه دارند موضوعات را ژورنالیستی کنند، ما با توجه به اسناد و مستندات تاریخی، می‌دانستیم این ساختمان تاریخی در این محوطه وجود دارد.

طوسی تصریح کرد: تمام آثار فرهنگی و تاریخی دارای لایه‌های زمانی متعددی هستند و تغییرات دوره‌ای در آنها از جمله محوطه‌سازی، جابه‌جایی یا بازسازی (اورهال) امری معمول است. ما با اشراف کامل بر اسناد و مستندات، اقدامات حفاظتی را با احتیاط و دقت بالا مشابه پروژه‌هایی نظیر «کمرزرین» اصفهان پیش می‌بریم.

  بازشناسی بخشی از پله‌های تاریخی محوطه کاخ جهان نما

سرپرست اداره‌کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی درباره یافته‌های اخیر در جبهه جنوبی کاخ جهان‌نما گفت: اکنون بخشی از پله‌های تاریخی قسمت جبهه جنوبی مقابل کاخ جهان نما بازشناسی شده است که در عکس‌های قدیمی نیز به وضوح دیده می‌شد. در معماری دوره قاجار، ساخت پله در شیب‌های تند محوطه برای مدیریت شیب و جلوگیری از حرکت سازه و همچنین ساماندهی منظر باغ مرسوم بوده است.

طوسی درباره سنت‌های معماری در گذشته توضیح داد: معماران با ایجاد این پله‌ها، علاوه بر اصلاح شیب، از آنها برای تنظیم منظر با استفاده از گلدان‌ها استفاده می‌کردند. همچنین این پله‌ها بخشی از سیستم مدیریت آب بودند؛ به‌گونه‌ای که آب از قسمت‌های بالادست وارد کانال‌های مخصوص شده و از میان مجموعه عبور می‌کرد تا به فواره‌های حوض‌ها برسد؛ الگویی مشابه آنچه در کاخ جهان‌نما و باغ شازده ماهان برای شکل‌دهی به منظر دیده می‌شود.

  حفاظت از اسناد و لایه‌های تاریخی

سرپرست اداره‌کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی تاکید کرد: بخشی از کاخ جهان نما در زیرزمین است که از آنها نگهداری و حفاظت می شود. در دوره پهلوی نیز ساماندهی و محوطه‌سازی در پیرامون این اثر انجام شده که گزارش و مستندات آن موجود است. ما همواره با احتیاط عمل کرده‌ایم؛ حتی در گذشته نیز نحوه کاشت درختان و حجم خاکریزی بر روی آثار، به‌گونه‌ای تنظیم شده بود که هیچ آسیبی به لایه‌های تاریخی وارد نشود. تمام اسناد و مدارک مربوط به زیرزمین‌ها و لایه‌های زیرین نیز به‌طور دقیق نگهداری و حفاظت می‌شوند.

طوسی با بیان اینکه طرح بهسازی و احیای محوطه‌سازی دوره قاجار در جبهه جنوبی در مرحله تصویب در شورای راهبردی قرار دارد، گفت: پس از پایان عملیات استحکام‌بخشی توسط پیمانکار و ساماندهی دوباره محیط، لایه‌های تاریخی و محوطه تاریخی کاخ جهان‌نما برای نمایش عمومی بازگشایی می‌شود.

وی افزود: مجموعه تاریخی و فرهنگی نیاوران بخشی از عرصه تحت حفاظت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است که براساس اسناد تاریخی دارای سردرهای مختلف، ساختمان متعدد، بخشی از حرمسرا و بخش های اقامتی است.

  انتشار «طرح مرمت کاخ صاحبقرانیه» در قالب کتاب

سرپرست اداره‌کل حفظ، احیا و مرمت بناها و محوطه‌های تاریخی تاکید کرد: اکنون عملیات نقشه‌برداری و مستندسازی دقیق این مکان در جریان است و گزارش نهایی این اقدامات پژوهشی و اجرایی، در قالب کتاب «طرح مرمت کاخ صاحبقرانیه» منتشر می‌شود تا تمام جزییات علمی این پروژه در اختیار متخصصان و علاقه‌مندان قرار گیرد.

انتهای پیام/