به گزارش ایرنا، ناترازی انرژی در ایران دیگر یک مشکل فصلی یا مقطعی نیست، بلکه به یک بحران ساختاری تبدیل شده است. خاموشیهای تابستانی، محدودیت گاز صنایع در زمستان، کاهش تولید کارخانهها، استفاده اضطراری از گازوئیل و مازوت در نیروگاهها، آلودگی هوای کلانشهرها و افزایش هزینه تأمین برق اضطراری، همگی نشانههای یک مسئله مشترک هستند: رشد تقاضای انرژی از رشد ظرفیت قابلاتکای تولید، انتقال و توزیع پیشی گرفته است. بر اساس ارزیابی اداره اطلاعات انرژی آمریکا، گاز طبیعی سوخت غالب تولید برق ایران است و حدود ۸۵ درصد برق کشور بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به گاز وابسته است. این وابستگی باعث میشود هرگونه کمبود گاز در زمستان، بلافاصله به محدودیت تولید برق، مصرف سوخت مایع و افزایش آلودگی تبدیل شود. بنابراین، حل ناترازی انرژی با ساخت یک نوع نیروگاه یا اجرای یک سیاست واحد امکانپذیر نیست. ایران به یک «سبد راهکار» نیاز دارد که همزمان تولید، مصرف، شبکه، بازار، تأمین مالی، محیطزیست و امنیت انرژی را در بر بگیرد. در این مقاله تلاش کردهایم تا حد امکان به ارائه راهکارهای ناترازی انرژی در ایران بپردازیم. راهکارهای مواجهه با ناترازی انرژی در ایران: ناترازی انرژی چیست؟
ناترازی انرژی زمانی اتفاق میافتد که عرضه قابلاتکای انرژی نتواند تقاضای مصرفکنندگان را در زمان و مکان مورد نیاز تأمین کند.
این ناترازی میتواند در چند سطح رخ دهد:
کمبود برق در ساعات اوج مصرف تابستان
کمبود گاز در روزهای سرد زمستان
محدودیت تأمین سوخت نیروگاهها
کمبود ظرفیت انتقال برق میان استانها
ضعف شبکه توزیع در مناطق پرتراکم شهری
در بسیاری از مواقع، ظرفیت اسمی نیروگاههای کشور با ظرفیت عملی و قابلاتکای آنها تفاوت قابلتوجهی دارد. نیروگاهی که به دلیل کمبود سوخت، تعمیرات عقبافتاده، راندمان پایین، محدودیت آب یا فرسودگی تجهیزات نمیتواند در زمان اوج بار تولید کند، نباید بهطور کامل جزو ظرفیت قابلاتکای شبکه محسوب شود. برای نمونه، در سال ۲۰۲۵ ظرفیت اسمی تولید برق ایران به حدود ۹۵ هزار مگاوات نزدیک شد، اما مصرف لحظهای در برخی روزهای گرم از ۷۷ هزار مگاوات عبور کرد و با وجود فاصله ظاهری میان این دو عدد، خاموشی همچنان رخ داد. علت این موضوع، تفاوت میان ظرفیت اسمی و …
