فریدون همتی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد ۲۴ با اشاره به ضرورت تقویت بنیه دفاعی کشور و تأثیر آتشبس بر بازدارندگی دفاعی، اظهار کرد: اگر در طول تاریخ جنگهایی را که به وقوع پیوسته مرور کنیم و تاریخچه آنها و اتفاقاتی را که پیش، حین و بعد از جنگ رخ داده است مورد بررسی قرار دهیم، متوجه میشویم که شیوه و شکل جنگها تغییر کرده و امروز مدرنتر شده است، اما در ماهیت و ذات حادثه، تقریباً میتوان گفت که جنگها به یکدیگر نزدیک هستند.
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی افزود: وقتی تاریخ جنگهای گذشته، بهویژه جنگهایی را که علیه کشور خودمان در طول تاریخ رخ داده است، مرور میکنیم، به این نتیجه میرسیم که هر جا بین مسئولین ما با مردم رابطه خوبی وجود داشته، مردم در میدان بودهاند و مردم و حاکمیت برای دفاع از یکپارچگی کشور و مرزهای آن در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند، حتی اگر هزینههای سنگینی نیز پرداخت شده باشد، جنگ در نهایت به نفع کشور تمام شده است.
همتی ادامه داد: در چنین شرایطی دشمن نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند و کشور نیز به اهداف دفاعی خود رسیده است. جنگ تحمیلی یکی از جنگهای متفاوت در دنیا بود؛ ما هشت سال جنگ داشتیم و آمریکاییها، اروپاییها، حتی شوروی وقت و کشورهای حوزه خلیج فارس، همگی در کنار صدام بودند؛ دقیقاً مانند امروز که بهجز روسیه، البته با تفاوتهایی، بسیاری از کشورها در کنار آمریکا قرار دارند.
نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران در آن دوران صرفاً با تکیه بر داخل کشور، توانمندی و ایمان مردم، روحیه مردم، حضور جوانان و مشارکت مردم، هشت سال جنگ را اداره کرد و اجازه نداد دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.
وی با بیان اینکه جنگ همیشه نظامی نیست، گفت: امروز نیز میبینیم که جنگ فقط جنگ نظامی نیست؛ جنگ اقتصادی نیز وجود دارد. دشمن از ابتدای انقلاب، به بهانههای مختلف کشور ما را تحریم کرده و همواره از منظر اقتصادی تلاش کرده کشور را تحت فشار قرار دهد تا ما تسلیم شویم.
همتی ادامه داد: هدف دشمن این بوده که نابسامانی اقتصادی در داخل کشور ایجاد شود، این نابسامانی به نارضایتی عمومی تبدیل شود، مردم از نظام، حاکمیت و سیستم خود فاصله بگیرند و شکافی میان حاکمیت و ملت به وجود بیاید و دشمن از این شکاف برای رسیدن به اهداف خود استفاده کند؛ همان اهدافی که به دنبال بازگشت به جغرافیای ایران و تسلط بر منابع، سرنوشت و حاکمیت کشور است؛ همان شیوهای که آمریکاییها امروز در بسیاری از کشورها دنبال میکنند.
وی اضافه کرد: در دوران پس از انقلاب و حتی بعد از جنگ تحمیلی، ما مدام درگیر جنگ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی با دشمن بودهایم. دشمن جنگ را علیه ما ایجاد و آغاز کرده و ما نیز در مقام بازدارندگی، خنثیسازی و جلوگیری از رسیدن دشمن به اهدافش، با آن مقابله کردهایم و در این مسیر به مردم تکیه داشتهایم. حضور مردم، عامل خنثیسازی توطئههای دشمن
همتی با اشاره به بروز جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت: در این جنگ نیز مشخص شد که باوجود فشارهای ۴۷ ساله دشمن در ابعاد مختلف علیه ایران، انقلاب اسلامی و ملت مبارز ما، مردمی که «نه» به آمریکاییها و «نه» به اروپاییها گفتند و هزینه دادند تا حاکمیت ایران به دست خود ایرانیها باشد و مردم خودشان بر سرنوشت خود حاکم باشند، به خوبی ایستادگی کردند.
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس بیان کرد: دشمن آمریکایی ـ اسرائیلی با حمایت سایر کشورها، بهویژه کشورهای حوزه خلیج فارس، با تمام توان نظامی، آخرین تکنولوژی، دانش و برتریهای نظامی خود وارد این جنگ شد، اما آنچه توانست در مقابل این فشارها مقاومت کند و دوام بیاورد، همین حضور و مشارکت مردم بود.
وی خاطرنشان کرد: مردم نگران تمامیت ارضی کشور خود بودند و به خوبی فهمیدند که دشمن چه اهدافی دارد؛ از جمله تجزیه کشور و ایجاد ناامنی. تجربه افغانستان، عراق، یمن و کشورهای مختلف پیش روی ماست و مردم میدانند که آنها چگونه با مسلمانان، بهویژه شیعیان، رفتار کردهاند و چگونه میخواهند کشورهای اسلامی مانند ایران را که با آنها هماهنگ و در اختیار آنها نیست، به جان یکدیگر بیندازند و زمینه خونریزی و ناامنی را فراهم کنند. مردم با وجود مشکلات معیشتی کنار کشور ایستادند
همتی با تأکید بر اینکه مردم با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی، کشور را تنها نگذاشتند، گفت: مردم با تکیه بر همین درک و حضور، در کنار نظام ایستادند؛ باوجود اینکه شاید دهها مشکل اقتصادی و معیشتی داشته باشند، اما آنها را کنار گذاشتند، چون میدانند که جنگ است و جنگ دشمن همزمان نظامی، اقتصادی، فرهنگی، رسانهای، سیاسی و بینالمللی است.
وی ادامه داد: در گذشته شاید دشمن در یک یا دو جبهه با ما میجنگید، اما امروز همه این جبههها را به میدان آورده و جنگ نظامی مستقیم را نیز با حضور خودش آغاز کرده است. با این حال، ملت ما بیش از یک سال است که دوام آورده و توانسته است بایستد و اجازه ندهد کشور از بین برود و دشمن نیز دچار هزینه و شکستهای روحی، اعتباری در دنیا و حتی شکستهای نظامی شود.
همتی این وضعیت را نشانه حضور و قدرت مردم دانست و گفت: این قدرت نیروهای مسلح ما با تکیه بر ملت و هدایت رهبری است؛ چه رهبر شهید و چه رهبر فعلی که بعد از رهبر شهیدمان سکان هدایت کشور را به دست گرفتهاند. دولت، نهادها، سازمانها، مجلس و قوه قضاییه نیز در این مسیر نقش دارند، اما اساس و پایه، مردم هستند. آتشبس؛ فرصتی برای بازسازی و ارتقای توان دفاعی
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به پذیرش آتشبس گفت: ما تا این لحظه در میدان ایستادهایم و وقتی دشمن در میدان جنگ و نبرد کم آورد و درخواست توقف جنگ و آتشبس کرد، ما نیز بر اساس دستور اسلامی، اخلاقی و انسانی خود، زمانی که طرف مقابل درخواست توقف جنگ میدهد، این توقف را پذیرفتیم.
وی افزود: این فاصله و توقف نبرد فرصت خوبی برای ما ایجاد کرد. درست است که دشمن نیز در این فاصله خود را تجهیز میکند، اما ما نیز متقابلاً فرصت پیدا میکنیم در ابعاد مختلف توانمندیهای خود را ارتقا دهیم، سازماندهی کنیم و ضعفهایی را که داشتهایم کاهش داده و برطرف کنیم.
نایب رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: بنابراین، این فرصتهای توقف جنگ برای ما نیز فرصت خوبی است و باید لحظهبهلحظه آنها را غنیمت بشماریم و از این فرصتها به بهترین شکل استفاده کنیم. از نظر نظامی و در زمینه عوامل، تجهیزات و امکانات نیز باید از این فرصت برای تقویت توان دفاعی کشور استفاده کنیم.
وی ادامه داد: توقف نبرد فرصت خوبی برای ماست تا خودمان را قوی کنیم، سازماندهی کنیم و نفس جدیدی در مجموعههای مختلف خود بدمیم تا اگر دشمن دوباره عملیات جنگی را آغاز کرد، ما نیز متقابلاً قدرت بازدارندگی، ایستادگی و مقاومت در مقابل آن را داشته باشیم؛ بنابراین باید این فرصتها را غنیمت بشماریم، اما هیچگاه به دشمن اعتماد نخواهیم داشت؛ چرا که دشمن در طول تاریخ ثابت کرده است که قابل اعتماد نیست.
همتی گفت: ضمن اینکه به دشمن اعتماد نداریم، قواعد اخلاقی و بینالمللی را نیز رعایت میکنیم. هر جا دشمن توقف دهد، ما نیز توقف میکنیم و هر جا دشمن جنگ را شروع کند، ما نیز برای دفاع وارد میدان میشویم. دفاع ما دفاع از خانهمان است و آنچه دشمن انجام میدهد، جنگ و تهاجم به خانه ماست.
نایبرئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس ابراز امیدواری کرد: امیدوارم به همین رویهای که ما اکنون بیش از یک سال است در مقابل جنگ مستقیم دشمن، پایدار، مقاوم و سرافراز ایستادهایم و کشور را در مقابل دشمن محفوظ نگه داشتهایم، ادامه دهیم. همین مسئله قدرتی است که دشمن نیز روی آن حساب میکند. وی خاطرنشان کرد: امیدواریم دشمن عقلش را به کار بگیرد و دیگر با ملت ما سر به سر نگذارد؛ چرا که هرچه بیشتر با ملت ما مقابله کند، ضرر، زیان و خسارتی که متحمل خواهد شد، به مراتب بیشتر از خسارتی خواهد بود که ممکن است به کشور ما وارد شود.
همتی در پایان با تأکید بر اهمیت وحدت و همدلی گفت: وحدت، همدلی و همراهی بسیار مهم است. قدرت واقعی ما همینهاست؛ قدرت واقعی ما ملت است. قدرت واقعی ما تبعیت ملت از رهبری است و قدرت واقعی ما هماهنگی میان نیروهای مسلح و ملت است. نیروهای مسلح ما از متن مردم هستند و همین مسئله باعث شده است که ملت با تمام وجود از تمامیت ارضی کشور، از حاکمیت و امنیت کشور دفاع کند.
صفحه سیاست-
نسخه اولیه این گزارشها، همزمان با مراسم چهلم رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، منتشر میشود.
نسخه کاملتر این مجموعه بهزودی از سوی پژوهشگاه در دسترس قرار خواهد گرفت.
این مجموعه اقدامات با رویکردی میانرشتهای و با بهرهگیری از ظرفیت گروه افکارسنجی دفتر طرحهای ملی، مرکز رصد فرهنگی و پژوهشگران حوزههای فرهنگ، هنر، ارتباطات و مطالعات اجتماعی انجام شده و تلاش دارد تصویری چندبعدی از تجربه جامعه ایرانی در مواجهه با این رویداد ارائه کند. درواقع مجموعه این مطالعات، صرفاً به ثبت یک رویداد تاریخی محدود نمیشود؛ بلکه تلاش دارد ابعاد مختلف تجربه جمعی جامعه ایرانی را در مواجهه با شهادت، وداع، تشییع و تدفین رهبر شهید از منظرهای اجتماعی، فرهنگی، رسانهای، هنری و مردمنگارانه بررسی و مستند کند.
نظرسنجی ملی درباره تشییع رهبر شهید و مسائل روز
در نخستین اقدام، «نظرسنجی درباره تشییع رهبر شهید و مسائل روز» از سوی گروه افکارسنجی دفتر طرحهای ملی انجام شد. این نظرسنجی در بازه زمانی ۱۳ تا ۲۲ تیر ۱۴۰۵، بهصورت تلفنی و در سطح ملی اجرا شده و دیدگاهها و برداشتهای مردم درباره آیین تشییع و برخی مسائل مرتبط با این رویداد را بررسی کرده است.
به استناد این نظرسنجی بخش قابل ملاحظهای یعنی ۵۰ درصد از جمعیت شرکتکننده در مراسم وداع و تشییع از شهرها و مناطق دیگر خود را به شهرهای برگزارکننده مراسم در تهران، قم و مشهد رسانده بودند.
این امر نشانه علاقه و انگیزه بالای مردم برای شرکت در مراسم وداع و تشییع رهبر شهید بوده است. همچنین شرکتکنندگان در مراسم وداع و تشییع از کم وکیف برگزاری مراسم و خدمات ارائه شده درسطح بالایی راضی بودهاند.
این سطح بالای رضایت، از حسن مدیریت (برنامهریزی، سازماندهی و نظارت) نهادها و ارگانهای متولی امر مراسم حکایت میکند.
بیش از ۹۰ درصد پاسخگویان نیز در هر سه نمونه تهران، قم و مشهد مراسم وداع و تشییع را به مثابه یک نقطه عطف مهم درنظرگرفتهاند و معتقدند این پدیده در حافظه تاریخی مردم ایران ماندگار خواهدشد.
- مجموعه مطالعات و گزارشهای پژوهشی
در کنار اجرای نظرسنجی ملی، مجموعهای از گزارشها و مطالعات تخصصی نیز با تمرکز بر ابعاد مختلف این رویداد تهیه شده است که مهمترین آنها عبارتاند از:
۱ - «مشهد؛ ایستگاه پایانی، مردمنگاری تجربه یک سوگ جمعی»
گزارشی از مرکز رصد فرهنگی که به مطالعه تجربه جمعی سوگ و حضور مردم در آیین بدرقه و تشییع در مشهد پرداخته است.
۲ - «بازنمایی رویداد شهادت، وداع، تشییع و تدفین رهبر جمهوری اسلامی ایران در رسانههای اجتماعی»
این گزارش به نحوه بازنمایی و روایت این رویداد در فضای رسانهای و اجتماعی پرداخته است.
۳ - «مردمنگاری آیین تشییع رهبر شهید در تهران»
مطالعهای مردمنگارانه درباره تجربه حضور مردم، مناسک جمعی و وجوه اجتماعی آیین تشییع در تهران.
۴ - «مردمنگاری آیین تشییع رهبر شهید در قم»
این گزارش به تجربه زیسته مردم و ابعاد اجتماعی و آیینی تشییع در شهر قم اختصاص دارد.
۵ - «ابعاد هنری و زیباییشناختی آیین تشییع دومین رهبر انقلاب اسلامی؛ تحلیلی برای سیاستگذاری فرهنگی»
این مطالعه با تمرکز بر وجوه هنری، زیباییشناختی و نمادین آیین تشییع، ظرفیتهای آن را از منظر سیاستگذاری فرهنگی بررسی میکند.
۶ - «تحلیل نحوه بازنمایی و چارچوببندی مراسم تشییع رهبر فقید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، در رسانههای اجتماعی»
این گزارش با استفاده از دادههای پلتفرمهای ایکس، اینستاگرام، تلگرام، ایتا، بله و رسانههای خبری، به تحلیل نحوه بازنمایی، روایتپردازی و چارچوببندی این رویداد در فضای رسانهای پرداخته است.
۷ - «دور و نزدیک روضه رضوان؛ مشاهدهای اتنوگرافیک از مراسم وداع و تشییع رهبر شهید در مشهد»
این گزارش با رویکرد اتنوگرافیک، به مشاهده و ثبت تجربه مردم در مراسم وداع و تشییع در مشهد پرداخته است.
۸ - «گزارش تشییع رهبر شهید در عراق»
این گزارش توسط سیدحسن موسوی، پژوهشگر عراقی، تهیه شده و به بازتاب و نحوه برگزاری آیین تشییع و بدرقه رهبر شهید در عراق اختصاص دارد.
۹ - «میان وداع و خونخواهی؛ مردمنگاری شب پانزدهم و صبح شانزدهم تیر در تشییع رهبر شهید و اعضای خانوادهاش در قم»
این مطالعه با تمرکز بر تجربه مردم در شب پانزدهم و صبح شانزدهم تیر، به بررسی همزمان وجوه سوگ، وداع و احساسات جمعی شکلگرفته پیرامون این رویداد پرداخته است.