ابراز امیدواری اردوغان به تاثیر مثبت تفاهم اسلام‌آباد بر برقراری صلح در منطقه

صفحه سیاست-

در میانه هفته گذشته، ارتش امارات مدعی شد دو موشک بالستیک را شناسایی و رهگیری کرده و این موشک‌ها از سوی ایران شلیک شده‌اند. ابوظبی بدون ارائه جزئیات روشن درباره مسیر پرواز یا اهداف احتمالی موشک‌ها، در ادامه اعلام کرد روابط تجاری و مالی خود با ایران را متوقف خواهد کرد.

این ادعا با واکنش فوری تهران مواجه شد. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، اتهام امارات را کاملاً مردود دانست و آن را اقدامی خلاف حسن همجواری و تلاش‌های جاری برای تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه عنوان کرد.

نکته مهم در این میان، فاصله کوتاه میان طرح ادعای حمله موشکی و اعلام تصمیم اقتصادی امارات است؛ فاصله‌ای که از نگاه منتقدان می‌تواند نشانه‌ای از پیوند میان یک روایت امنیتی و تصمیم سیاسی و اقتصادی باشد. آمریکا و سناریوی تخریب روابط ایران با همسایگان

رضا میرابیان، سفیر پیشین ایران در کویت و تحلیلگر مسائل غرب آسیا، معتقد است تحولات اخیر امارات را نمی‌توان جدا از فضای منطقه‌ای پس از جنگ اخیر بررسی کرد.

از نگاه او، آمریکا پس از آنکه در جنگ نتوانست به اهداف موردنظر خود دست پیدا کند، به سمت ایجاد آشفتگی در روابط ایران با کشورهای همسایه حرکت کرده است. در این چارچوب، طرح اتهامات علیه ایران می‌تواند با هدف کاهش اعتماد میان تهران و پایتخت‌های عربی و ایجاد زمینه برای فشارهای بیشتر انجام شود.

میرابیان همچنین حوادثی را که به گفته او در اقلیم کردستان عراق و امارات رخ داده، در چارچوب عملیات موسوم به «پرچم دروغین» تحلیل می‌کند؛ ادعایی که البته نیازمند بررسی مستقل شواهد و اطلاعات موجود است و نباید صرفاً بر مبنای اظهارات طرف‌های درگیر درباره آن قضاوت کرد. تصمیم امارات چقدر مستقل از واشنگتن است؟

یکی از پرسش‌های اصلی درباره رفتار ابوظبی این است که آیا توقف روابط اقتصادی با ایران تصمیمی مستقل بوده یا تحت تأثیر فشارهای آمریکا و ملاحظات امنیتی واشنگتن اتخاذ شده است.

میرابیان معتقد است امارات در تصمیمات راهبردی منطقه‌ای نمی‌تواند کاملاً جدا از آمریکا عمل کند و اقدامات اخیر را بخشی از یک طراحی بزرگ‌تر می‌داند. از منظر این تحلیل، واشنگتن تلاش می‌کند کشورهای عربی منطقه را در موقعیتی قرار دهد که در صورت افزایش تنش با ایران، از سیاست‌های آمریکا تبعیت کنند.

در مقابل، واقعیت روابط کشورهای عربی با ایران پیچیده‌تر از یک دوگانه ساده «ایران ـ آمریکا» است. کشورهای حوزه خلیج فارس از یک سو به همکاری‌های امنیتی با آمریکا وابسته‌اند و از سوی دیگر، ایران را به عنوان یک همسایه دائمی و بازیگری مهم در معادلات منطقه‌ای نمی‌توانند نادیده بگیرند. چرا کشورهای منطقه میان ایران و آمریکا گرفتار شده‌اند؟

این وضعیت یک تناقض اساسی برای کشورهای منطقه ایجاد کرده است. آنها از یک طرف نمی‌خواهند روابط امنیتی و نظامی خود با آمریکا را از دست بدهند و از طرف دیگر، می‌دانند که جغرافیای سیاسی منطقه قابل تغییر نیست و ایران همچنان یکی از بازیگران اصلی خلیج فارس و غرب آسیا خواهد بود.

میرابیان با اشاره به همین مسئله می‌گوید کشورهای منطقه به این واقعیت واقف‌اند که «ایران ماندنی و آمریکا رفتنی است»، اما کاهش وابستگی به واشنگتن فرآیندی زمان‌بر خواهد بود.

این نگاه را می‌توان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های سیاست خارجی کشورهای عربی در سال‌های اخیر دانست؛ سیاستی که در آن تلاش برای حفظ رابطه با آمریکا، همزمان با گسترش مناسبات با قدرت‌های دیگری مانند چین و روسیه و مدیریت روابط با ایران دنبال می‌شود. کاهش نقش اقتصادی امارات در تعاملات ایران

در بخش اقتصادی نیز میرابیان معتقد است نقش امارات در مناسبات مالی ایران نسبت به گذشته کاهش یافته و تهران در ماه‌های اخیر تلاش کرده بخشی از مسیرهای تجاری و مالی خود را به دیگر کشورهای همسایه منتقل کند.

اگر چنین روندی ادامه پیدا کند، فشار اقتصادی ناشی از تصمیم‌های ابوظبی الزاماً به معنای توقف کامل تجارت منطقه‌ای ایران نخواهد بود؛ بلکه می‌تواند به بازآرایی مسیرهای تجاری و افزایش نقش سایر همسایگان منجر شود.

به همین دلیل، تصمیم امارات را باید همزمان از دو زاویه بررسی کرد؛ نخست به عنوان یک اقدام سیاسی در واکنش به ادعای امنیتی اخیر و دوم به عنوان بخشی از روند تغییر مسیرهای اقتصادی ایران در منطقه. آیا عملیات «پرچم دروغین» به ابزار جنگ روایت‌ها تبدیل شده است؟

یکی از مهم‌ترین ابعاد تحولات اخیر، جنگ روایت‌هاست. در شرایطی که یک حادثه امنیتی می‌تواند در مدت کوتاهی به بحران سیاسی تبدیل شود، نحوه روایت حادثه گاهی به اندازه خود حادثه اهمیت پیدا می‌کند.

ایران با رد اتهام امارات، از کشورهای منطقه خواسته است از اتهام‌زنی بدون ارائه شواهد خودداری کنند. در مقابل، ابوظبی نیز ادعای خود را در چارچوب ملاحظات امنیتی مطرح کرده است.

در چنین شرایطی، هرگونه نسبت دادن یک حمله یا حادثه امنیتی به یک کشور، بدون انتشار شواهد قابل بررسی، می‌تواند به افزایش سوءظن و تشدید فضای بی‌اعتمادی منجر شود؛ همان عاملی که در نهایت می‌تواند روابط میان کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. آیا حضور آمریکا در منطقه در حال تغییر است؟

میرابیان در بخش دیگری از تحلیل خود بر کاهش توان و نفوذ آمریکا در منطقه تأکید کرده و معتقد است کشورهای خلیج فارس باید در ارزیابی خود از کارآمدی حضور نظامی آمریکا تجدیدنظر کنند.

او همچنین به خرید تجهیزات دفاعی از کشورهای آسیایی توسط برخی کشورهای منطقه اشاره می‌کند و آن را نشانه‌ای از تلاش برای متنوع کردن منابع تسلیحاتی می‌داند.

با این حال، حتی اگر کشورهای منطقه به سمت تنوع‌بخشی به شرکای امنیتی خود حرکت کنند، به نظر می‌رسد خروج کامل آمریکا از معادلات امنیتی خلیج فارس در کوتاه‌مدت اتفاقی محتمل نیست. پایگاه‌های نظامی، همکاری‌های اطلاعاتی، قراردادهای تسلیحاتی و روابط سیاسی چند دهه‌ای، شبکه‌ای از وابستگی ایجاد کرده که تغییر آن به زمان نیاز دارد. فرافکنی؛ تلاش برای حفظ تصویر قدرت آمریکا

از نگاه میرابیان، فشارهای رسانه‌ای و امنیتی اخیر بخشی از تلاش واشنگتن برای حفظ تصویر قدرت خود در منطقه است؛ به‌ویژه در شرایطی که هزینه‌های نظامی و سیاسی حضور آمریکا افزایش یافته و توانایی این کشور برای تحمیل اراده خود با چالش‌هایی مواجه شده است.

در این چارچوب، ایجاد نگرانی درباره تهدید ایران، برجسته کردن حوادث امنیتی و متهم کردن تهران می‌تواند به آمریکا امکان دهد نقش خود را به عنوان تأمین‌کننده امنیت منطقه توجیه کند.

اما مسئله مهم‌تر این است که چنین رویکردی اگر با افزایش بی‌اعتمادی میان کشورهای منطقه همراه شود، می‌تواند دقیقاً برخلاف روندی باشد که در سال‌های اخیر برای کاهش تنش و توسعه روابط همسایگی شکل گرفته است. آینده روابط ایران و کشورهای خلیج فارس چه خواهد شد؟

تحولات اخیر نشان می‌دهد روابط ایران با کشورهای عربی منطقه همچنان در معرض فشارهای خارجی قرار دارد. از یک سو، تهران تلاش می‌کند روابط همسایگی و اقتصادی خود را حفظ کند و از سوی دیگر، آمریکا و متحدانش همچنان از ابزارهای امنیتی و سیاسی برای اثرگذاری بر معادلات منطقه استفاده می‌کنند.

در این شرایط، مهم‌ترین چالش برای کشورهای منطقه جلوگیری از تبدیل حوادث امنیتی به بحران‌های سیاسی و اقتصادی است. هر اندازه تصمیم‌های راهبردی بر اساس شواهد روشن، گفت‌وگو و سازوکارهای منطقه‌ای اتخاذ شود، امکان سوءاستفاده بازیگران خارجی از اختلافات میان همسایگان کاهش خواهد یافت.

ادعای اخیر امارات، صرف‌نظر از صحت یا نادرستی روایت‌های مطرح‌شده درباره منشأ موشک‌ها، یک واقعیت مهم را دوباره آشکار کرده است: خلیج فارس همچنان صحنه رقابت میان بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای است و هر حادثه امنیتی می‌تواند به ابزاری برای بازتعریف موازنه سیاسی تبدیل شود. از همین رو، حفظ کانال‌های ارتباطی میان ایران و همسایگان و جلوگیری از شکل‌گیری روایت‌های شتاب‌زده، می‌تواند یکی از مهم‌ترین عوامل جلوگیری از بازگشت منطقه به چرخه تازه‌ای از تنش باشد.

ایران آنلاین:

  محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی به همراه هیأت پارلمانی ایران، در سومین روز از سفر به عراق، پیش از ظهر امروز با حضور بر سر مزار سردار رئیسعلی دلواری، رهبر قیامِ مردم جنوب ایران علیه انگلیس در جنگ جهانی اول، به مقام دلیر تنگستان و سردار بزرگ ملی ایران ادای احترام کرد.

به گزارش ایسنا، محمدتقی نقدعلی رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق، مهدی فلاح نایب رئیس و شهین جهانگیری عضو این گروه و همچنین سارا فلاحی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، رئیس قوه مقننه را در این سفر همراهی می کنند.

انتهای پیام/

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، سردار سید مجید ابن‌الرضا، امروز جمعه که به مناسبت ۳۱ مرداد، روز صنعت دفاعی در پیش از خطبه‌های نمازجمعه این هفته تهران در مصلی امام خمینی (ره) سخن می‌گفت ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ رمضان به ویژه قائد شهید امت و شهدای صنعت دفاعی و فرماندهان شهید کشور در ۲ جنگ اخیر، گفت: صنعت دفاعی، امروز در نظام اسلامی جلوه‌ای از علم و فناوری، خلاقیت، ایمان، استقلال و اراده یک ملت است و آنچه ما در صنعت دفاعی می‌بینیم، کوهی است که بخش بزرگی از توانمندی در زیر سطح آن قرار دارد.

وی افزود: دانشگاه‌ها، آزمایشگاه‌های علوم و تحقیقاتی، شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشمندان، مهندسان، کارگران، متخصصان و هزاران جوان ایرانی که امروز به طور شبانه روز برای حفظ امنیت اقتدار ایران تلاش می‌کنند، فقط بخشی از صنعت دفاعی کشور هستند. صنعت دفاعی از ارکان مهم امنیت ملی است

سرپرست وزارت دفاع با اشاره به اهمیت امنیت در کشور، تصریح کرد: امروز امنیت برای مسائل مهم جامعه، اصل است و زمانی جامعه و خانواده با آرامش زندگی خواهند کرد، که امنیت لازم را داشته باشند. دانش آموزان زمانی به آرامش درس می‌خوانند که محیط امن را داشته باشند، دانشگاه زمانی می‌تواند پژوهش و تحقیق لازم را انجام دهد که کشور ثبات و امنیت لازم را در خود جای دهد. بر همین اساس امنیت مقدمه پیشرفت در هر کشوری است.

سردار ابن‌الرضا یادآور شد: اگر امنیت نباشد، اقتصاد آسیب خواهد دید و در ادامه سرمایه‌گذاری‌ها کاهش خواهد یافت و علم و فناوری دچار مشکل می‌شود و آرامش مردم از بین می‌رود. برهمین اساس توان دفاعی و صنعت دفاعی، امروز یکی از ارکان مهم امنیت ملی و یکی از مولفه‌های بازدارندگی است.

وی تاکید کرد: قدرت دفاعی امروز ایران برای جنگ طلبی نیست بلکه برای جلوگیری از جنگ و تجاوز است. هیچگاه آغازگر تجاوز به هیچ کشوری نبوده و نخواهیم بود. ما اهل تجاوز نظامی نیستیم، اما اجازه تجاوز نظامی به سرزمین، استقلال و امنیت کشور را هم نخواهیم داد. جنگ تحمیلی اخیر میدان بزرگ آزمون بود

سردار ابن‌الرضا در ادامه با بیان اینکه تجربه جنگ اخیر درسی بزرگ بود، گفت: این جنگ برای ملت ایران با همه تلخی‌ها و هزینه‌ها و داغ‌هایی که بر دل ما گذاشت، یک میدان بزرگ آزمون بود. ما عزیزانی را از دست دادیم از جمله قاعد امت، فرماندهان، دانشمندان، زنان و کودکانی که مظلومانه در این جنگ به شهادت رسیدند و داغ شهیدان برای ما فراموش نشدنی است. اما در کنار این تلخی بزرگ، ملت ایران، یک حقیقت بزرگ را دید و آن قدرت خودباوری ملی بود.

وی خاطرنشان کرد: این جنگ نشان داد که ملت ایران اگر روی پای خود بایستد، اگر به جوان خود اعتماد کند و اگر علم و فناوری را به میدان بیاورد و اگر در کنار یکدیگر متحد و منسجم باشد، می‌تواند در برابر همه تهدیدات ایستادگی کند.

سرپرست وزارت دفاع گفت: دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، کارخانه‌ها، شرکت‌های دانش بنیان و مجموعه‌های دفاعی کشور در جنگ اخیر نشان دادند که می‌توانند در عرصه‌های پیچیده علم و فناوری نقش آفرین باشند.

سردار ابن‌الرضا تصریح کرد: با اطمینان می‌گویم جوان ایرانی، دانشمند ایرانی، دانشگاه‌های ایرانی، صنعت ایرانی و در نهایت ملت ایران می‌توانند روی پای خود بایستدند و در راه استقلال و امنیت کشور تلاش کنند.

وی درس دیگر جنگ اخیر را اتحاد و انسجام ملی برشمرد و عنوان کرد: هرجا ملت و قدرت دفاعی کشور در کنار هم قرار گرفتند، ایران با قدرت، همه ظرفیت‌های خود را در برابر دشمنان به کار گرفت. امروز کارگران، معلمان، کشاورزان، دانشجویان، نیرو‌های مسلح، دولت و مردم همه بخشی از این قدرت ملی هستند.

سرپرست وزارت دفاع باتاکید بر اینکه قدرت ملی فقط در یک سازمان یا یک دستگاه خلاصه نمی‌شود بلکه قدرت ملی ایران، حاصل جمع توان ایرانیان است، گفت: این جنگ با همه سختی‌هایش امید ما را به آینده بیشتر کرد. چرا که دیدیم که یک ملت می‌تواند در سخت‌ترین شرایط روی پای خود بایستد و در برابر فشار، تحریم محاصره تاب آور شود و اگر چه این فشارها، دشواری ایجاد می‌کند، اما نمی‌تواند اراده یک ملت را از بین ببرد.

سردار ابن‌الرضا تاکید کرد: این جنگ برای ما یک پیام بزرگ داشت مبنی بر اینکه که اگر به خودمان، به جوانان، علم و فناوری و ظرفیت‌های ملی اعتماد کنیم، آینده ایران می‌تواند بسیار روشن‌تر از امروز باشد. در جنگ رمضان قوی‌تر از جنگ ۱۲ روز ظاهر شدیم

وی در ادامه با مقایسه جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه عنوان کرد: ما در جنگ رمضان به مراتب قوی‌تر از جنگ ۱۲ روزه وارد صحنه و میدان شدیم و همچنین به مراتب شگفتانه‌های ما در حوزه تکنیک و تاکتیک در جنگ رمضان ارتقا یافته‌تر از جنگ قبلی بود. از طرفی میزان نفوذ نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران در عمق پایگاه دشمن و تعداد سقوط‌های بالگرد‌ها و هواپیما‌های عملیاتی و شناسایی دشمن و تسلط به اقدامات منطقه‌ای دشمن و ایجاد اقدامات دردآور علیه دشمن، بسیار بیشتر از جنگ تحمیلی دوم بود.