به گزارش ایرنا، کمبود تخت بیمارستانی سالها یکی از مهمترین چالشهای نظام درمان دماوند بوده است؛ چالشی که خود را در ازدحام بیمارستانها، محدودیت خدمات تخصصی و اعزام بخشی از بیماران به مراکز درمانی تهران نشان داده است و اکنون با تصویب بیمارستان جایگزین ۱۹۰ تختخوابی سوم شعبان و ورود آن به مرحله اخذ ردیف بودجه، امید تازهای برای کاهش این فاصله و تکمیل زنجیره خدمات درمانی در شرق استان تهران شکل گرفته است؛ هرچند تحقق این هدف همچنان به تامین اعتبار و اجرای پروژه وابسته است.
دماوند در سالهای اخیر دیگر آن شهرستان کمجمعیت گذشته نیست و افزایش جمعیت ، توسعه شهرها، گسترش واحدهای صنعتی و کشاورزی، تردد روزانه هزاران خودرو در محورهای مواصلاتی و حضور جمعیت شناور در روزهای پایانی هفته، نیاز این شهرستان به خدمات درمانی را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
با این حال، زیرساختهای درمانی متناسب با این تغییرات رشد نکرده و همین موضوع باعث شده است کمبود تخت بیمارستانی به یکی از مهمترین دغدغههای حوزه سلامت منطقه تبدیل شود.
این کمبود البته فقط به معنای نبود فضای بستری بیشتر نیست؛ بلکه مستقیماً بر کیفیت و گستره خدمات تخصصی اثر میگذارد که در بسیاری از موارد، نبود ظرفیت کافی سبب میشود امکان استقرار برخی رشتههای تخصصی یا فوقتخصصی فراهم نشود و بیماران برای ادامه درمان به تهران یا سایر مراکز درمانی ارجاع شوند.
در همین شرایط، رییس شبکه بهداشت و درمان دماوند، از طی شدن یکی از مهمترین مراحل اداری پروژه بیمارستان جایگزین سوم شعبان خبر داده است؛ پروژهای که اگر به مرحله اجرا برسد، میتواند بزرگترین تحول درمانی دماوند در سالهای اخیر باشد. از تکمیل شبکه بهداشت تا خلأ زیرساخت درمان مجتبی بندادکرمانی روز شنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، ابتدا به وضعیت زیرساختهای بهداشتی شهرستان اشاره کرد و گفت: بخش بهداشت طی سالهای گذشته تا حد زیادی به استانداردهای پیشبینیشده نزدیک شده است.
به گفته وی، اکنون ۲۳ خانه بهداشت و هشت مرکز خدمات جامع سلامت در شهرستان فعالیت میکنند و بخش عمده نیازهای حوزه بهداشت را پوشش میدهند.
بندادکرمانی یادآور شد: همچنین در یک سال گذشته سه مرکز جدید شامل خانه بهداشت آبعلی، خانه بهداشت مهرآباد و مرکز خدمات سلامت مسکن مهر گیلاوند به بهرهبرداری رسیده است.
این بخش از سخنان رییس شبکه بهداشت، یک نکته مهم را روشن میکند؛ دماوند امروز بیش از آنکه با کمبود زیرساختهای بهداشتی روبهرو باشد، با کمبود زیرساختهای درمانی مواجه است به بیان دیگر، شبکه ارائه خدمات اولیه سلامت تا حد زیادی تکمیل شده، اما حلقه درمان تخصصی همچنان نیازمند توسعه است.
همین تفاوت، مرز میان «بهداشت» و «درمان» را نیز مشخص میکند؛ دو حوزهای که اگرچه مکمل یکدیگرند، اما الزامات متفاوتی دارند و توسعه خانههای بهداشت الزاماً به معنای رفع نیازهای درمان تخصصی نیست و بیمارستانها همچنان نقش اصلی را در این بخش بر عهده دارند.
رییس شبکه بهداشت و درمان دماوند سپس به مهمترین چالش درمانی شهرستان اشاره میکند؛ شاخصی که به گفته او با یک محاسبه ساده، میزان محرومیت درمانی را نشان میدهد. ۸۴ تخت برای ۱۹۰ هزار نفر؛ شکاف میان نیاز و ظرفیت
وی توضیح داد که در کشور، بهطور متوسط برای هر هزار نفر جمعیت بین ۱.۸ تا ۲ تخت بیمارستانی مورد نیاز است؛ عددی که بسته به ساختار سنی جامعه و الگوی بیماریها ممکن است در کشورهای مختلف متفاوت باشد.
اما دماوند اکنون تنها ۸۴ تخت بیمارستانی برای جمعیتی در حدود ۱۹۰ هزار نفر در اختیار دارد.
همین یک عدد، فاصله میان ظرفیت موجود و نیاز واقعی شهرستان را نشان میدهد؛ فاصلهای که در روزهای عادی خود را در محدودیت پذیرش برخی بیماران و در شرایط بحرانی، حوادث جادهای یا افزایش مراجعات فصلی، بیشتر آشکار میکند.
با این حال، بندادکرمانی معتقد است که این وضعیت، پایان ماجرا نیست و طی چند سال گذشته تلاش گستردهای برای تغییر آن انجام شده است و تصویب بیمارستان جایگزین ۱۹۰ تختخوابی سوم شعبان، نتیجه یک پیگیری دو تا سه ساله کارشناسی بوده است؛ مسیری که از بررسیهای تخصصی آغاز شد، با اقناع مجموعه تصمیمگیران وزارت بهداشت ادامه یافت و در نهایت به تصویب پروژه انجامید. پیگیری چندساله برای عبور از یک گره درمانی
به گفته رییس شبکه بهداشت و درمان دماوند، نامه وزیر بهداشت برای معرفی پروژه به سازمان برنامه و بودجه نیز امضا شده و اکنون پروژه باید مراحل قانونی مربوط به تامین اعتبار و اخذ مجوزهای بودجهای را طی کند.
این بخش از فرآیند شاید برای افکار عمومی کمتر دیده شود، اما در پروژههای ملی یکی از مهمترین مراحل محسوب میشود.
بسیاری از طرحهای عمرانی سالها در مرحله مطالعات باقی میمانند و تنها بخشی از آنها موفق میشوند وارد چرخه تامین اعتبار شوند.
از همین رو، عبور پروژه بیمارستان دماوند از این مرحله را باید یک پیشرفت مهم در مسیر تحقق آن دانست؛ هرچند تا آغاز عملیات اجرایی و بهرهبرداری هنوز مسیر دیگری در پیش است.
بندادکرمانی ابراز امیدواری میکند که این پروژه بتواند در سال جاری ردیف بودجه ملی دریافت کند تا عملیات اجرایی آن در زمین پیشبینیشده بیمارستان سوم شعبان آغاز شود.
به گفته وی، ساخت این بیمارستان تنها به افزایش تعداد تختها محدود نمیشود، بلکه هدف اصلی، تکمیل ظرفیت خدمات تخصصی درمان در شهرستان است؛ موضوعی که میتواند کیفیت درمان را به شکل محسوسی تغییر دهد. دماوند در مسیر مرجعیت درمانی شرق استان تهران
در صورت اجرای پروژه، ظرفیت تختهای بیمارستانی دماوند از ۸۴ تخت فعلی به حدود ۲۷۰ تخت خواهد رسید؛ ظرفیتی که در کنار بیمارستان حضرت فاطمه(س)، میتواند پاسخگوی بخش قابل توجهی از نیازهای درمانی شهرستان باشد و زمینه توسعه خدمات تخصصی را فراهم کند.
در نگاه نخست، شاید افزایش ظرفیت تختهای بیمارستانی صرفاً یک تغییر کمی به نظر برسد؛ اما رییس شبکه بهداشت و درمان دماوند تاکید میکند که مسیله اصلی، تعداد تختها نیست، بلکه کامل شدن زنجیره خدمات تخصصی است. به گفته بندادکرمانی، بسیاری از گلایههای مردم نیز از همین نقطه ناشی میشود؛ جایی که بیمار به بیمارستان مراجعه میکند، اما به دلیل محدود بودن ظرفیت یا کامل نبودن برخی خدمات تخصصی، ناچار به اعزام به مراکز درمانی تهران میشود.
وی توضیح میدهد که داشتن یک یا چند پزشک متخصص، به تنهایی به معنای امکان ارائه همه خدمات درمانی نیست.
برای انجام بسیاری از جراحیهای تخصصی، مجموعهای از امکانات، بخشهای بستری، تجهیزات، اتاقهای عمل، خدمات پاراکلینیکی و حضور همزمان چند رشته تخصصی و فوقتخصصی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند تا چرخه درمان کامل شود.
به گفته بندادکرمانی، امروز ممکن است در برخی رشتهها مانند ارتوپدی یا جراحی، ظرفیتهای مناسبی در شهرستان وجود داشته باشد، اما به دلیل نبود برخی تخصصهای مکمل یا محدودیت تختهای بستری، امکان ارائه کامل خدمات فراهم نباشد.
در چنین شرایطی، بیمار ناچار میشود برای ادامه درمان به بیمارستانهای تهران مراجعه کند؛ موضوعی که علاوه بر تحمیل هزینه و زمان، فشار مضاعفی نیز به خانوادهها وارد میکند. از یک پروژه عمرانی تا یک سرمایهگذاری برای سلامت
وی با تاکید بر اینکه هدف از اجرای پروژه بیمارستان ۱۹۰ تختخوابی، صرفاً افزایش فضای فیزیکی نیست، میگوید: وقتی از افزایش تخت صحبت میکنیم، در واقع از تکمیل سرویسهای خدمات تخصصی سخن میگوییم و هدف این است که چرخه خدمات درمانی کامل شود تا مردم برای دریافت بسیاری از خدمات تخصصی مجبور به مراجعه به تهران نباشند.
این نگاه، زاویه متفاوتی از پروژه را آشکار میکند. اگرچه کمبود تخت، ملموسترین شاخص محرومیت درمانی است، اما اثر واقعی افزایش ظرفیت در امکان استقرار خدمات جدید نمایان میشود؛ خدماتی که بدون زیرساخت مناسب، امکان راهاندازی و استمرار آنها وجود ندارد.
رییس شبکه بهداشت و درمان دماوند با اشاره به ویژگیهای خاص این شهرستان میگوید که نیاز درمانی دماوند را نمیتوان صرفاً بر اساس جمعیت ثابت آن محاسبه کرد.
به گفته وی، در روزهای پایانی هفته و تعطیلات، جمعیت شناور شهرستان به شکل قابل توجهی افزایش مییابد و از سوی دیگر، قرار گرفتن دماوند در محورهای پرتردد شرق کشور، احتمال وقوع حوادث جادهای را نیز بیشتر کرده است.
وی همچنین به فعالیت واحدهای صنعتی، کارخانهها، کارگاههای تولیدی و بخش کشاورزی اشاره میکند و میافزاید که حوادث شغلی نیز بخشی از بار درمانی شهرستان را تشکیل میدهد. علاوه بر این، موقعیت جغرافیایی دماوند و همجواری آن با شهرستانهای شرق استان تهران و مسیرهای منتهی به استانهای شمالی، موجب شده است مراکز درمانی شهرستان تنها پاسخگوی جمعیت ساکن نباشند و در بسیاری از مواقع، بیماران مناطق اطراف نیز از این ظرفیتها استفاده کنند.
این ویژگیها سبب شده است شاخص نیاز درمانی دماوند فراتر از جمعیت رسمی آن باشد؛ موضوعی که در برنامهریزی برای توسعه زیرساختهای سلامت اهمیت ویژهای دارد.
بندادکرمانی معتقد است اجرای بیمارستان جدید میتواند این شرایط را تغییر دهد به طوری که با تکمیل این پروژه، علاوه بر افزایش تعداد تختهای بستری، امکان توسعه رشتههای تخصصی و فوقتخصصی در حوزههایی مانند زنان، اطفال، ارتوپدی، جراحی و برخی خدمات وابسته فراهم خواهد شد و مجموعه خدمات درمانی شهرستان به سطح کاملتری خواهد رسید.
وی میگوید هدف نهایی آن است که بیمارستان سوم شعبان بتواند به یک مرکز ارجاع تخصصی در منطقه تبدیل شود؛ مرکزی که نهتنها پاسخگوی نیازهای درمانی مردم دماوند باشد، بلکه بخشی از بیماران شهرستانهای همجوار را نیز پوشش دهد.
رسیدن به چنین جایگاهی، البته بیش از هر چیز به اجرای کامل پروژه، تامین بهموقع اعتبار و تجهیز بیمارستان در زمان بهرهبرداری وابسته است.
تجربه برخی پروژههای عمرانی کشور نشان داده است که فاصله میان تصویب یک طرح تا افتتاح آن، گاه سالها به طول میانجامد؛ از همین رو، پیگیری مستمر روند تخصیص بودجه و پیشرفت اجرایی پروژه، به اندازه اصل تصویب آن اهمیت دارد.
