به گزارش ایرنا، در نگاه نخست، رودخانه خشک شیراز شاید تنها یک آبراهه فصلی به نظر برسد، اما مهندسان این پروژه آن را به بستری برای اجرای یکی از دشوارترین عملیاتهای عمرانی کشور تبدیل کردهاند، بهگونهای که هم باید پایداری بستر حفظ شود و هم ایمنی سازه در برابر جریانهای سیلابی تضمین گردد.
از سوی دیگر، عملیات حفاری در عمق باید بدون ایجاد اختلال در محیط پیرامون ادامه یابد.
ایستگاه شهید چمران یکی از ایستگاههای خط سه قطار شهری شیراز است و این خط، محور غربی شهر را به شبکه حملونقل ریلی متصل میکند؛ توسعه آن نیز نقش مهمی در کاهش بار ترافیکی بزرگراه دکتر حسابی، شهرک گلستان و مناطق رو به توسعه شمالغرب شیراز خواهد داشت.
عملیات اجرایی این ایستگاه همزمان با چند ایستگاه دیگر خط سه آغاز شده است و به دلیل قرارگیری در زیر بستر رودخانه خشک، از همان ابتدا بهعنوان پیچیدهترین بخش پروژه شناخته میشود.
روشهای ویژه برای کنترل فشار و آببندی
به گفته مسئولان اجرایی پروژه، برای ساخت این ایستگاه از روشهای ویژه مهاربندی، اجرای دیوارههای شمعی، استراتهای فولادی و سامانههای آببندی چندلایه استفاده شده است، بهطوریکه ضمن کنترل فشارهای جانبی خاک و آب، امکان اجرای ایمن سازه در زیر بستر رودخانه فراهم آمده است.
این ویژگی سبب شده است که ایستگاه شهید چمران بهعنوان نخستین ایستگاه مترو در ایران که در زیر بستر رودخانه احداث میشود، شناخته شود. تجربهای که جهان پیشتر آزموده است
اگرچه اجرای ایستگاه مترو در زیر بستر رودخانه برای ایران تجربهای تازه محسوب میشود، اما در برخی از بزرگترین شبکههای متروی جهان نیز پروژههای مشابهی وجود دارد.
برای نمونه، در شهرهای لندن، پاریس و شانگهای، تونلهای مترو سالهاست که از زیر رودخانههایی مانند تیمز، سن و هوانگپو عبور میکنند و در برخی نقاط، ایستگاهها نیز در مجاورت یا زیر بستر این رودخانهها ساخته شدهاند.
همچنین در شبکه متروی نیویورک، تونلهای متعددی در زیر رودخانههای ایست و هادسون قرار دارند و مناطق مختلف شهر را به یکدیگر متصل میکنند.
با این حال، تفاوت پروژه شیراز با بسیاری از این نمونهها در آن است که ایستگاه شهید چمران مستقیما در محدوده زیر بستر رودخانه خشک جانمایی شده است و اجرای آن با توجه به شرایط زمینشناسی، احتمال وقوع روانآبهای فصلی و الزامات ایمنی سازه، نیازمند طراحی ویژه بوده است.
کارشناسان مهندسی عمران معتقدند که اجرای چنین پروژههایی مستلزم مطالعات دقیق ژئوتکنیکی، تحلیل رفتار خاک، پیشبینی تغییرات سطح آبهای زیرزمینی، کنترل نشست و استفاده از فناوریهای نوین آببندی است و خوشبختانه این فناوریها امروز در پروژه ایستگاه شهید چمران نیز به کار گرفته شدهاند.
عبور مهندسی ایران از پروژههای متعارف
از منظر توسعه شهری نیز این پروژه تنها یک ایستگاه مترو نیست؛ بلکه نمادی از عبور مهندسی ایران از پروژههای متعارف و ورود به عرصه اجرای سازههای پیچیده زیرزمینی بهشمار میرود؛ بهگونهای که در صورت تکمیل موفق، میتواند الگویی برای اجرای طرحهای مشابه در سایر کلانشهرهای کشور باشد.
ایستگاه شهید چمران اکنون نه فقط بخشی از خط سه قطار شهری شیراز، بلکه نمادی از تلفیق دانش مهندسی، فناوری ساخت و آیندهنگری در توسعه حملونقل عمومی به شمار میرود و در حقیقت، زیر بستر رودخانه مسیر تازهای برای حرکت شهر گشوده میشود. تداوم عملیات عمرانی نخستین ایستگاه زیر بستر رودخانه
احداث ایستگاه شهید چمران در خط سه قطار شهری بهعنوان نخستین ایستگاه زیر بستر رودخانه در کشور، با اجرای دقیق عملیات عمرانی در حال انجام است.
این پروژه دارای ویژگیهای خاص مهندسی است و به گفته رئیس سازمان عمران شهرداری شیراز، برنامهریزی آن بهگونهای تنظیم شده که عبور دستگاه حفاری مکانیزه از این محدوده بدون وقفه تضمین شود.
رئیس سازمان عمران شهرداری شیراز، از تداوم عملیات اجرایی ایستگاه خط سه قطار شهری (ایستگاه شهید چمران) خبر داد و گفت: این ایستگاه بهعنوان نخستین ایستگاه خط سه متروی شیراز، دارای ویژگی منحصربهفرد اجرای سازه در زیر بستر رودخانه است و برای نخستین بار در کشور با بهرهگیری از روشهای تخصصی مهندسی در حال احداث میشود.
علیحسین عباسی با بیان اینکه برنامهریزی اجرای پروژه بهگونهای انجام شده است که دستگاه حفاری مکانیزه تونل (TBM) بدون هیچگونه وقفه و تاخیری از ایستگاه عبور کند، افزود: هماکنون عملیات تکمیل شمعهای واقع در بستر رودخانه، آمادهسازی برای اجرای دال بخش دوطبقه مستقر در بستر رودخانه و همچنین تکمیل استراتهای ایستگاه با سرعت و طبق برنامه زمانبندی در حال انجام است.
رئیس سازمان عمران شهرداری شیراز خاطرنشان کرد: اجرای این پروژه با رعایت دقیق الزامات فنی و مهندسی، گامی مهم در توسعه شبکه حملونقل ریلی شیراز و ارتقای زیرساختهای شهری به شمار میرود.
