به گزارش ایرنا ، خرید تضمینی گندم در سالهای اخیر به یکی از مهمترین و راهبردیترین سیاستهای حمایتی در بخش کشاورزی کشور تبدیل شده است؛ سیاستی که تنها یک سازوکار اقتصادی برای خرید محصول از کشاورز نیست، بلکه ابزاری موثر برای حفظ امنیت غذایی، تقویت تولید داخلی، تثبیت بازار و پشتیبانی از معیشت گندمکاران به شمار میرود.
گندم به عنوان محصولی استراتژیک، نقشی تعیینکننده در سفره مردم دارد و هر میزان که فرآیند تولید، خرید و ذخیرهسازی آن منظمتر و مطمئنتر انجام شود، وابستگی کشور به واردات کمتر و ثبات در تامین نان و آرد بیشتر خواهد شد. از همین رو، اجرای دقیق خرید تضمینی در استانهای مختلف، بهویژه در مناطق کمبرخوردار و آسیبپذیر از نظر اقلیمی، اهمیت دوچندان پیدا میکند و میتواند بخشی از فشارهای اقتصادی وارد بر کشاورزان را کاهش دهد.
در سیستان و بلوچستان، این اهمیت بیش از هر جای دیگر احساس میشود؛ استانی پهناور که سالهاست با خشکسالیهای گسترده، کاهش بارشها، افت محسوس منابع آب زیرزمینی، خشک شدن تالابها و محدودیتهای جدی در تامین آب بخش کشاورزی دستوپنجه نرم میکند. در چنین شرایطی، استمرار تولید گندم و خرید تضمینی آن نه فقط یک اقدام حمایتی، بلکه نوعی مداخله ضروری برای جلوگیری از رها شدن زمینهای کشاورزی و کاهش انگیزه تولید در میان بهرهبرداران است. کشاورزانی که در این خطه خشک و کمآب با وجود همه دشواریها همچنان به کشت ادامه میدهند، بیش از هر چیز نیازمند اطمینان از فروش محصول، دریافت بهموقع مطالبات و حمایت عملی دولت هستند تا بتوانند چرخه تولید را زنده نگه دارند.
خرید تضمینی گندم در مناطق خشک و کمآب، نقشی فراتر از یک حمایت مقطعی دارد و میتواند در مدیریت منابع و تداوم الگوی کشت نیز اثرگذار باشد
اهمیت این موضوع در منطقه سیستان حتی بیشتر از سایر نقاط سیستان و بلوچستان است؛ منطقهای که روزگاری به عنوان یکی از انبارهای غله ایران شناخته میشد و نام آن با شکوفایی کشاورزی، تولید گندم و رونق اقتصادی گره خورده بود، اما در دهههای اخیر به دلیل تداوم خشکسالی، کاهش آورد رودخانه هیرمند، کمبود منابع آب و فرسودگی زیرساختهای آبی، با چهرهای متفاوت و دشوار روبهرو شده است. با این حال، هنوز هم نشانههایی از ظرفیتهای تاریخی و بالقوه این منطقه در تولید محصولات زراعی با حفر چاهک دیده میشود و خرید تضمینی گندم، بهویژه در فصل برداشت، میتواند بار دیگر امید را به مزارع این سرزمین بازگرداند. این سیاست در عمل به معنای آن است که محصول کشاورز بدون نگرانی از نوسانات بازار، با قیمت مصوب خریداری میشود و همین موضوع انگیزهای برای ادامه فعالیت در شرایط سخت اقلیمی ایجاد میکند.
افزون بر این، خرید تضمینی گندم در مناطق خشک و کمآب، نقشی فراتر از یک حمایت مقطعی دارد و میتواند در مدیریت منابع و تداوم الگوی کشت نیز اثرگذار باشد. زمانی که کشاورز بداند محصول او در نهایت خریدار مطمئن دارد، برنامهریزی او برای کشت سال بعد نیز منطقیتر و پایدارتر خواهد شد. از سوی دیگر، انباشت گندم در مراکز خرید و سیلوها، کمک میکند محصول استراتژیک کشور در زمان مناسب ذخیرهسازی شود و در تامین آرد نانواییها و نیاز مصرفی مردم اختلالی ایجاد نشود. به این ترتیب، خرید تضمینی گندم تنها یک عملیات اداری یا مالی نیست، بلکه حلقهای مهم در زنجیره امنیت غذایی کشور محسوب میشود؛ زنجیرهای که در استانی مانند سیستان و بلوچستان، با توجه به شرایط اقلیمی دشوار و سابقه تاریخی کشاورزی آن، اهمیتی مضاعف دارد.
مطالبات گندمکاران؛ از دغدغه هزینههای تولید تا انتظار برای تسریع در پرداخت وجوه
بررسیهای میدانی خبرنگار ایرنا و گفتوگو با فعالان بخش کشاورزی در سیستان و بلوچستان نشان میدهد که هرچند اجرای طرح خرید تضمینی گندم به عنوان ابزاری حمایتی، امنیت خاطر نسبی را در بازار فروش این محصول استراتژیک ایجاد کرده، اما بهرهبرداران این حوزه با چالشهایی در زمینه هزینههای بالای تولید، فرآیند لجستیک و تأخیر در دریافت مطالبات مواجه هستند.
یکی از گندمکاران ایرانشهری در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با تشریح چالشهای سال زراعی جاری اظهار داشت: با توجه به محدودیت منابع آبی و نوسانات اقلیمی، فرآیند تولید گندم در سالجاری با سختی بسیاری همراه بود.
محمد براهویی اظهار کرد: خرید تضمینی، سوءاستفاده واسطهها را به حداقل رسانده، اما انتظار داریم قیمت گذاری به گونه ای باشد که افزایش قیمت در سم، کود و بذور اصلاحشده را پوشش دهد و کشاورز متضرر نشود.
وی با بیان اینگه انتظار داریم دولت هزینه خرید گندم را در کمترین زمان ممکن واریز کند افزود: بخش زیادی از هزینههای تولید گندم از جمله دستمزد کمبایندار و کارگران فصلی به صورت نقدی پرداخت میشود به همین دلیل تاخیر در پرداخت گندم از سوی دولت ما را برای آماده سازی زمین برای کشت پاییزه با مشکل مواجه می کند.
یکی از کشاورزان شمال سیستان و بلوچستان با اشاره به سابقه تاریخی این منطقه به عنوان انبار غله کشور، اتخاذ تدابیر حمایتی بلندمدت از کشاورزان این منطقه را خواستار شد و گفت: کشت گندم با وجود خشکسالی و از طریق چاهک ها در این منطقه و بادهای ۱۲۰ روزه، نیازمند دولت در زمینه توزیع بذرهای مقاوم به خشکی و شوری خاک، تأمین به موقع کود شیمیایی و سوخت ادوات کشاورزی است.
علی اربابی بیان کرد: کشت گندم در منطقه سیستان با توجه به قطع آورد رودخانه هیرمند و خشکسالی بیشاز ۲۰ ساله در این منطقه تنها از طریق چاهکها امکانپذیر است به همین دلیل هزینه تولید جدای از خرید بذر و کود بسیار زیاد است بنابراین از دولت انتظار می رود که خرید تضمینی گندم را حداقل در این مناطق افزایش دهد.
سیستان و بلوچستان در خط مقدم برداشت گندم کشور
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان از اتمام برداشت گندم در سطح ۳۳ هزار هکتار از مزارع این استان در سال زراعی جاری خبر داد و گفت: حدود ۱۱۵ هزار تُن گندم از مزارع استان این استان برداشت شد.
علیرضا دهمرده اظهار کرد: در سال زراعی جاری، ۳۳ هزار هکتار از اراضی کشاورزی سیستان و بلوچستان بر اساس الگوی کشت ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی به کشت گندم اختصاص داشت.
وی افزود: این مزارع با ارقام مختلفی از جمله سیروان، سارنگ، راج، جلال، نارین، امین، سحر و برزگر کشت شده بود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به اینکه بذر مورد نیاز کشاورزان در اخیار آنان قرار گرفته بود گفت: امسال با مساعدت معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی، ۲ هزار و ۵۵۶ تُن انواع بذر اصلاحشده گندم در طبقات مختلف بذری از داخل و خارج استان تأمین و در اختیار کشاورزان قرار گرفت.
وی همچنین از اجرای برنامههای حمایتی برای بهبود مدیریت تغذیه مزارع گندم خبر داد و گفت: در این راستا ۲۷ تُن انواع کود شیمیایی شامل کودهای کامل ماکرو، میکرو و سولفات آمونیوم بهعنوان مشوق برای اجرای طرحهای مشارکتی و مقایسهای، ارتقای تولید و عملکرد، مزارع نمونه و تولید بذر تأمین و توزیع شده است.
دهمرده درباره خرید تضمینی گندم نیز بیان کرد: برای خرید محصول کشاورزان، ۱۴ مرکز خرید در سطح استان پیشبینی و فعالسازی شد که از این تعداد هشت مرکز توسط ادارهکل غله و خدمات بازرگانی و ۶ مرکز دیگر با مباشرت سایر دستگاههای ذیربط فعالیت داشتند.
وی گفت: گندم مازاد بر نیاز کشاورزان سیستان و بلوچستان با قیمت ۴۷ هزار و ۵۰۰ تا ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم و بر اساس کیفیت محصول، در قالب خرید تضمینی تحویل مراکز خریداری شد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با اشاره به تأمین نهادههای کشاورزی افزود: در سال ۱۴۰۴ میزان تأمین و توزیع انواع کودهای شیمیایی شامل کودهای ازته، فسفاته و پتاسه در استان نسبت به سال قبل ۲۰ درصد افزایش یافت؛ بهطوریکه مقدار آن از ۲۷ هزار تن در سال ۱۴۰۳ به ۳۳ هزار تن در سال ۱۴۰۴ رسید.
خرید ۳۵ هزار تن گندم از کشاورزان سیستان و بلوچستانی
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی سیستان و بلوچستان اعلام کرد که برای خرید گندم مازاد کشاورزان، ۱۵ مرکز ثابت و سیار در مناطق مختلف این استان راهاندازی شده است.
محمدرضا سرگزی اظهار کرد: تا کنون حدود ۳۵ هزار تن گندم از کشاورزان سیستان و بلوچستان خریداری و بیشاز یکهزار و ۵۰۰ میلیارد تومان، پرداخت شده است.
وی ادامه داد: حدود ۵۰ درصد از طلب کشاورزان که گندم خودشان را در اختیار مراکز خرید دادند پرداخت شده و بقیه نیز در برنامه پرداخت دولت قرار دارد.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی سیستان و بلوچستان گفت: طلب کشاورزان از دولت طبق برنامه ریزی های انجام شده بزودی پرداخت خواهد ش و خرید گندم نیز تا پایان شهریور در این استان ادامه خواهد داشت.
به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان با بیشاز سه میلیون و ۳۳۷ هزار نفر جمعیت، جوانترین استان کشور محسوب می شود؛ حدود ۷۰ درصد جمعیت این خطه را جوانان کمتر از ۳۰ سال تشکیل میدهند.
