الهه خاکباز الوندیان، روز سهشنبه در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا افزود: این موزه در خانهای تاریخی در محله چرخاب اردکان راهاندازی شده ، در شهری که حیات آن قرنها با رشتههای پنهان آب در دل زمین گره خورده است و این نشان از سالها علاقه و تلاش جواد قانعی، از اهالی محله تاریخی چرخاب اردکان است .
وی ادامه داد: آقای قانعی از مقنیان با تجربه اردکان است که از کودکی با فضای قنات و فنون سنتی مقنیان آشنا بوده، طی سالها مجموعهای ارزشمند از ابزارهای سنتی حفر قنات، دستنوشتهها، نقشهها، اسناد و تصاویر تاریخی مرتبط با این میراث را گردآوری کرده است و مجموعهای که امروز در این موزه مشاهده می کنیم، بخشی از دانش و تجربه نسلهای گذشته را به نسل امروز منتقل میکند.
رئیس گروه موزه های اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان یزد، گفت:این استاد مقنی، بخشی از خانه تاریخی خود را به موزه آب و قنات اختصاص داده و این محل افزون بر معماری اصیل خود، ویژگی منحصربهفرد دیگری نیز دارد که مسیر یک قنات واقعی از زیر آن عبور میکند و بازدیدکنندگان میتوانند از این فضای تاریخی نیز دیدن کنند.
خاکباز الوندیان، ادامه داد: قنات تاریخی مورتین در زیر این خانه و موزه با قدمتی حدود ۸۰۰ سال، بخشی از تجربه بازدید از این موزه را شکل میدهد و امکان آشنایی نزدیک با ساختار و عملکرد قنات را فراهم میکند.
وی افزود: هدف از ایجاد این موزه، حفاظت از میراث قنات، انتقال دانش بومی، ترویج گردشگری فرهنگی پایدار و افزایش مشارکت جامعه محلی در پاسداشت این میراث ارزشمند است و این مجموعه علاوه بر کاربری فرهنگی، امکانات اقامتی نیز دارد تا گردشگران بتوانند در فضایی سنتی، تجربهای نزدیکتر از زندگی بومی مردم کویر داشته باشند.
رئیس گروه موزه های اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان یزد، گفت: آنچه موزه آب و قنات اردکان را از بسیاری از موزههای مشابه متمایز میکند، تکیه آن بر روایت زنده است. در این موزه، روایت تنها به تابلوها و ویترینها محدود نمیشود، بلکه دانش شفاهی و تجربه شخصی جواد قانعی به عنوان روایتگر و حافظ این میراث، بخش مهمی از تجربه بازدید را تشکیل داده و مخاطب را با جنبههای فنی، فرهنگی و انسانی حفر قنات آشنا میکند.
خاکباز الوندیان افزود: در کنار نمایش ابزارهای سنتی، اسناد، تصاویر و دستنوشتههای قدیمی، بازدید از مسیر واقعی قنات فرصتی کمنظیر برای تجربه مستقیم فضای زیرزمینی آن فراهم میکند؛ جایی که بازدیدکنندگان خنکی، رطوبت، سکوت و تاریکی قنات را از نزدیک لمس میکنند و درکی عمیقتر از شیوه سازگاری ایرانیان با اقلیم خشک به دست میآورند.
وی ادامه داد: همین تجربه حسی، موزه را از یک فضای صرفاً نمایشگاهی فراتر برده و آن را به بستری برای روایت فرهنگ آب و زندگی در کویر تبدیل کرده است.
رئیس گروه موزه های اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان یزد، گفت: موزه آب و قنات در محله تاریخی چرخاب اردکان و در مسیر دسترسی از بلوار شهیدبهشتی و میدان بسیج قرار گرفته و نزدیکی این مجموعه به دیگر جاذبههای تاریخی شهر، از جمله مسجد جامع اردکان و بافت تاریخی، آن را به یکی از حلقههای مهم مسیر گردشگری فرهنگی این شهرستان تبدیل کرده است.
خاکباز الوندیان ، اظهار داشت: تلفیق معماری سنتی، روایت مردمی، تجربه حسی و نمایش مستند میراث قنات، موزه آب و قنات اردکان را به الگویی ارزشمند برای احیای میراث فرهنگی، انتقال دانش بومی و توسعه گردشگری فرهنگی پایدار در قلب کویر ایران بدل کرده و از همه علاقه مندان جهت بازدید از این مجموعه کم نظیر دعوت می گردد تا از نزدیک با قنات به عنوان شاهکار بی نظر پیشینیان دیار قنات و قنوت و قناعت آشنا شوند.
استان یزد یکهزار و ۶۰۰ اثر تاریخی ثبت شده غیر منقول و ۶۰۰ بنای تاریخی ثبت شده ملی دارد که میزبان گردشگران داخلی و خارجی است و در کنار استانهای فارس و اصفهان به عنوان مثلث طلایی گردشگری ایران، مقصد اول گردشگران خارجی و اروپایی بوده و همین امر گردشگری را محور توسعه استان قرار داده است.
این استان ۲ هزار و ۲۷۰ هکتار بافت تاریخی دارد و شهر یزد به عنوان نخستین شهر خشت خام و دومین شهر تاریخی جهان دارای بافت تاریخی ارزشمندی است.
یزد با عناوینی همچون شهر بادگیرها، شهر کار و کاریز و کاهگل، دارالعباده، دارالعلم و دارالعمل، حسینیه ایران، شهر دوچرخهها، شیرینی، شهر قنات، قنوت و قناعت و شهر آتش و آفتاب شناخته میشود.
