امروزه مانگروها نه تنها بهعنوان جنگلهای ساحلی، بلکه بهعنوان یکی از مهمترین سرمایههای طبیعی برای تحقق توسعه پایدار و اقتصاد دریامحور شناخته میشوند.با این حال، روند فزاینده تخریب این اکوسیستمها، زنگ خطری جدی برای آینده سواحل جهان است.
برآوردهای بینالمللی نشان میدهد که مانگروها سه تا پنج برابر سریعتر از سایر جنگلهای جهان در حال نابودی هستند و طی دهه های اخیر، حدود نیمی از وسعت آنها در جهان از دست رفته است. تداوم این روند، علاوه بر کاهش تنوع زیستی، توان طبیعت در جذب و ذخیره کربن، حفاظت از سواحل، حمایت از ذخایر آبزیان و کاهش آثار تغییرات اقلیمی را نیز با مخاطره روبهرو خواهد کرد.
در چنین شرایطی، پژوهش و پایش علمی، سنگبنای حفاظت و مدیریت پایدار این زیستبومهای ارزشمند به شمار میرود.
پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی نیز طی سالهای گذشته، با انجام پژوهشهای میانرشتهای، تلاش کرده است ابعاد مختلف اکوسیستمهای مانگروی کشور را از منظر علمی تبیین کند.
مطالعات پژوهشگران پژوهشگاه در حوزههایی همچون کربن آبی و نقش مانگروها در کاهش آثار تغییرات اقلیمی، ارزیابی آلودگیهای محیطی از جمله میکروپلاستیکها، فلزات سنگین و آلودگیهای نفتی، بررسی پیامدهای اسیدیشدن آب دریا، شناخت تاریخچه تحولات اقلیمی و زمینشناختی رویشگاههای مانگرو، پایش تنوع زیستی و کارکردهای بومشناختی این جنگلها، مطالعات فیزیولوژیکی گیاه و شناسایی شناساگرهای زیستی آلاینده ها، و نیز توسعه روشهای نوین پایش و مدیریت با بهرهگیری از سنجش از دور، پهپاد و هوش مصنوعی، زمینهساز تولید دانش بومی و ارائه راهکارهای علمی برای حفاظت، احیا و مدیریت پایدار این اکوسیستمهای ارزشمند بوده است.
امروز حفاظت از اکوسیستمهای مانگرو تنها با اتکا به اعتبارات دولتی امکانپذیر نیست. تجربههای موفق جهانی نشان میدهد که بهرهگیری از سازوکارهای اقتصادی مرتبط با کربن، توسعه بازارهای اعتبار کربن، هدایت بخشی از منابع حاصل از نظامهای قیمتگذاری کربن به پروژههای حفاظت و احیای اکوسیستمهای کربن آبی، و نیز ایفای مسئولیت اجتماعی صنایع ساحلی و فراساحلی از طریق سرمایهگذاری در پژوهش، پایش و احیای جنگلهای مانگرو، میتواند پشتوانهای پایدار برای …
