به گزارش اقتصادنیوز، اگر از هر یک از ما خواسته شود که روشنفکران تاثیرگذار در دهه 40 و 50 این کهندیار را فهرست کنیم به احتمال قریب به یقین در همان یکی، دو سطر اول نام علی شریعتی را درج میکنیم. فارغالتحصیل دانشگاه سوربن پاریس در ایام سیطره بلامنازع گفتمان چپ بر محافل روشنفکری و دانشجویی اروپا. خطیب متبحری که با سبک متفاوتش بسیاری از جوانان را شیفته خود کرده بود. سخنرانیهای چندساعته او در حسینیه ارشاد در حالیکه سیگاری در دست داشت، هنوز برای جوانان دهههای 40 و 50 خاطرهانگیز است.
سیدحمید متقی در هفته نامه تجارت فردا نوشت: آن ایام برای بسیاری از عامه مردم، روشنفکران، روحانیون و حتی حاکمیت تعجبآور بود که چهرهای با آن شمایل به قول خودش فُکلکراواتی! همه سخنرانیهایش را به حوزه مذهب اختصاص داده است و از دانشگاهی گرفته تا بسیاری از عوام شیدای او شدهاند. دو معادله تکراری
علی شریعتی سیر تاریخ، تحولات آن و دگرگونیهای جامعه را در چند معادله تکراری، سادهسازی کرده بود و میتوان گفت بنمایه بخش عمده سخنرانیهایش از تاریخ گرفته تا سیاست و از فرهنگ گرفته تا اقتصاد به بازتعریف همان دو معادله کلی اختصاص مییافت. معادله نخست نبرد قابیل و هابیل از بدو تاریخ بشری در قالب مستکبر و مستضعف و معادله دوم تثلیث زر و زور و تزویر برای تعریف چگونگی کارکرد طاغوت.
اصولاً با همین دو فرمول میتوان بخش عمده آثار برجایمانده از او را تحلیل محتوا کرد. نمونه تیپیک این دو فرمول را میتوان در دو کتاب «آری اینچنین بود برادر!» و «حسین وارث آدم» مشاهده کرد. با همه این احوال نباید از نظر دور داشت که نوع ارائه این مفاهیم به مخاطب در کنار مخالفتهای بخشی از طیفهای سنتی و رژیم پهلوی از او شمایلی جذاب، آوانگارد و تاثیرگذار برای جوانان، منتقدان سنت و همچنین دشمنان نظام شاهنشاهی پدید آورده بود.
او که فارغالتحصیل جامعهشناسی بود برای ترسیم اتوپیای خود عملاً به هر بخشی سرک میکشید؛ از تاریخ گرفته، تا فلسفه و از عرفان و هنر گرفته تا اقتصاد. همین امر هم سبب شده بود ملغمهای از مفاهیم متعارض و سوءتفاهمهای گسترده در آثار او به وجود بیاید. به نظر میرسید او که برای تغییر وضع موجود، به امتزاجی از جوهره اسلام و مفاهیم چپ علاقهمند شده بود، عملاً …
