به گزارش اقتصادنیوز به نقل از دنیای اقتصاد، در سایه تشدید تنشهای بین ایران و آمریکا، افزایش نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز و تداوم تلاش بازیگران منطقهای برای تغییر موازنه قدرت، بار دیگر این پرسش در کانون توجه قرار گرفته است که آیا هنوز میتوان به شکلگیری یک تفاهم پایدار میان تهران و واشنگتن امیدوار بود یا منطقه همچنان در چرخهای از بحران، تقابل و بیاعتمادی گرفتار خواهد ماند؟
محمدحسین عادلی، دیپلمات باسابقه کشورمان در گفتوگویی تحلیلی با روزنامه «دنیای اقتصاد» با تاکید بر اینکه نباید از واژه «فروپاشی» برای تفاهمنامه اسلامآباد استفاده کرد، گفت که این سند، با وجود اجرا نشدن، همچنان از اعتبار حقوقی برخوردار است و میتواند در آینده به سود ایران مورد استناد قرار گیرد. او، سه عامل اصلی در متوقف شدن اجرای تفاهمنامه را برمیشمارد؛ متن نسبتا یکطرفه و به سود ایران که به گفته او حتی در آمریکا «تسلیم» تعبیر شده، نقش فعال اسرائیل و لابیهای آن در تخریب توافق و همچنین سردرگمی راهبردی واشنگتن میان دو رویکرد «تفاهم» و «فشار». عادلی تاکید کرد که ترامپ در تقلای بیتابانهای به دنبال نوعی پیروزی و بیرون آمدن از مخمصه جنگ با ایران بوده و میخواهد یا به وسیله تفاهمنامه یا به وسیله زور و عملیات نظامی یا ترکیبی از هردو، آن هدف را به دست آورد.
این دیپلمات باسابقه در عین حال تاکید میکند دستیابی به توافقی پایدار تنها در صورتی امکانپذیر است که آمریکا از نفوذ سیاستهای اسرائیل فاصله بگیرد و نگاه چهار دهه گذشته خود را به ایران مورد بازنگری قرار دهد. او در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز هشدار میدهد که ارزش ژئوپلیتیک این آبراه بیش از آنکه یک واقعیت ثابت باشد، به نحوه مدیریت و سیاستگذاری ایران وابسته است و تداوم بحرانها میتواند کشورهای منطقه و قدرتهای جهانی را به سمت توسعه مسیرهای جایگزین سوق دهد.
***
به نظر شما علت اصلی فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد بین ایران و آمریکا چه بود؟ کدام یک از علل یا سلسله عواملی چون ضعف متن، بیاعتمادی طرفین به یکدیگر یا تغییر محاسبات را در این میان دخیل و در عین حال موثرتر میبینید؟
ابتدا اجازه بدهید از واژه فروپاشی برای تفاهمنامه استفاده نکنم. چون اگر چه به آن عمل نشده …
