رفع ممنوعیت صادرات محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی +جزئیات

صادرات گاز طبیعی قطر از ابتدای ۲۰۲۶ به دلیل جنگ علیه ایران بیش از ۵۴ درصد کاهش داشته است. به گزارش اکوایران به نقل از مشرق براساس خبری از مؤسسه اس‌اندپی گلوبال انرژی؛ صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) قطر در هفت ماهه نخست سال جاری با کاهشی بی‌سابقه مواجه شده و به کمتر از نیمی از میزان مدت مشابه سال قبل رسیده است. این افت عظیم، زنگ خطری جدی برای بازار جهانی انرژی به شمار می‌رود.

آمارها نشان می‌دهد که صادرات LNG قطر در بازه زمانی ابتدای سال تا ۲۲ ژوئیه، از ۴۶.۲ میلیون تن به ۲۱ میلیون تن سقوط کرده است؛ یعنی بیش از ۵۴ درصد کاهش داشته است. این در حالی است که بازار جهانی هنوز در حال تطبیق با کاهش ۲۰ درصدی عرضه جهانی LNG است و این روند در پنج ماه گذشته ادامه داشته است.

علت اصلی این کاهش بی‌سابقه، به حملات ایران به تأسیسات انرژی قطر بازمی‌گردد. شرکت قطرانرژی در تاریخ ۴ مارس وضعیت فورس ماژور اعلام کرد و تا ۱۹ مارس، مقامات قطری تأیید کردند که حملات ایران، ۱۷ درصد از تولید LNG این کشور را برای دوره‌ای ۳ تا ۵ ساله تحت تأثیر قرار داده است. این موضوع نشان می‌دهد که با یک بحران بلندمدت در عرضه انرژی مواجه هستیم، نه یک اختلال موقتی.

چین بیشترین آسیب را دید

بررسی روند واردات کشورهای مختلف نشان می‌دهد که چین به عنوان بزرگ‌ترین خریدار LNG قطر، بیشترین ضربه را متحمل شده است. واردات این کشور از قطر طی این دوره از ۱۱ میلیون تن به ۵.۱ میلیون تن کاهش یافته است. هند نیز با کاهش از ۶.۷ به ۲.۱ میلیون تن روبرو شده است. تایوان و کره جنوبی نیز هر دو بیش از ۵۰ درصد کاهش در واردات خود از قطر داشته‌اند که نشان از عمق این بحران در سراسر آسیا دارد.

افزایش قیمت موقتی نیست

آمریکای شمالی تا حد زیادی توانسته است کمبود حجم عرضه از خاورمیانه را جبران کند، اما آمارها نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، کاهش عرضه از منطقه خاورمیانه نسبت به سال قبل به نزدیک ۱۸ میلیون تن رسیده است که این رقم بیش از دو برابر ضربه وارد شده در سه‌ماهه اول سال است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که این کاهش عرضه، ساختاری و ناشی از تخریب زیرساخت‌های تولید است و نمی‌توان آن را یک افزایش موقتی قیمت یا نوسان فصلی تلقی کرد. بازار جهانی انرژی همچنان در حال بازتعریف قیمت‌ها و یافتن مسیرهای جایگزین برای تأمین نیازهای خود است و این روند احتمالاً تا مدتها ادامه خواهد داشت.

به گزارش مشرق و به نقل از مؤسسه اس‌اندپی گلوبال انرژی؛ صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) قطر در هفت ماهه نخست سال جاری با کاهشی بی‌سابقه مواجه شده و به کمتر از نیمی از میزان مدت مشابه سال قبل رسیده است. این افت عظیم، زنگ خطری جدی برای بازار جهانی انرژی به شمار می‌رود.

آمارها نشان می‌دهد که صادرات LNG قطر در بازه زمانی ابتدای سال تا ۲۲ ژوئیه، از ۴۶.۲ میلیون تن به ۲۱ میلیون تن سقوط کرده است؛ یعنی بیش از ۵۴ درصد کاهش داشته است. این در حالی است که بازار جهانی هنوز در حال تطبیق با کاهش ۲۰ درصدی عرضه جهانی LNG است و این روند در پنج ماه گذشته ادامه داشته است.

علت اصلی این کاهش بی‌سابقه، به حملات ایران به تأسیسات انرژی قطر بازمی‌گردد. شرکت قطرانرژی در تاریخ ۴ مارس وضعیت فورس ماژور اعلام کرد و تا ۱۹ مارس، مقامات قطری تأیید کردند که حملات ایران، ۱۷ درصد از تولید LNG این کشور را برای دوره‌ای ۳ تا ۵ ساله تحت تأثیر قرار داده است. این موضوع نشان می‌دهد که با یک بحران بلندمدت در عرضه انرژی مواجه هستیم، نه یک اختلال موقتی.

چین بیشترین آسیب را دید

بررسی روند واردات کشورهای مختلف نشان می‌دهد که چین به عنوان بزرگ‌ترین خریدار LNG قطر، بیشترین ضربه را متحمل شده است. واردات این کشور از قطر طی این دوره از ۱۱ میلیون تن به ۵.۱ میلیون تن کاهش یافته است. هند نیز با کاهش از ۶.۷ به ۲.۱ میلیون تن روبرو شده است. تایوان و کره جنوبی نیز هر دو بیش از ۵۰ درصد کاهش در واردات خود از قطر داشته‌اند که نشان از عمق این بحران در سراسر آسیا دارد.

افزایش قیمت موقتی نیست

آمریکای شمالی تا حد زیادی توانسته است کمبود حجم عرضه از خاورمیانه را جبران کند، اما آمارها نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، کاهش عرضه از منطقه خاورمیانه نسبت به سال قبل به نزدیک ۱۸ میلیون تن رسیده است که این رقم بیش از دو برابر ضربه وارد شده در سه‌ماهه اول سال است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که این کاهش عرضه، ساختاری و ناشی از تخریب زیرساخت‌های تولید است و نمی‌توان آن را یک افزایش موقتی قیمت یا نوسان فصلی تلقی کرد. بازار جهانی انرژی همچنان در حال بازتعریف قیمت‌ها و یافتن مسیرهای جایگزین برای تأمین نیازهای خود است و این روند احتمالاً تا مدتها ادامه خواهد داشت.

در حالی که طبق قانون ارز صادرکنندگان باید به چرخه اقتصاد کشور برگردد اما «۸۱ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، مسیری غیر از این را طی می‌کند».

دستیار رئیس کل بانک مرکزی در امور ارزی، مهدی دارابی، امروز چهارشنبه ۲۹ مرداد در یک برنامه خبری گفت که خودمان قانونی گذاشته‌ایم که کسانی بروند چند میلیارد دلار وارد کنند و فکر نمی‌کنیم این ارزها از کجا می آید؛ «۱۰ میلیارد دلار ارز صرف واردات به روش ملوانی و ته‌لنجی می‌شود.» به دلیل مشکلات ارزی از سال ۱۳۹۷ تاکنون بازگشت ارز برای صادرکنندگان الزامی شده است. مسیر بازگشت ارز را هم آیین نامه تعیین می‌کند و حتی در مرکز مبادله، قیمت برای ارز صادراتی تعیین می‌شود. حالا دستیار رئیس کل بانک مرکزی می‌گوید صادرکنندگان وقتی می‌بینند که واردکنندگان ته‌لنجی ارز را از آنها گران‌تر می‌خرند، ارزشان را به آنها می‌فروشند.پوشاک و پارچه هایی که در کشورهای همسایه روی دست تولید‌کنندگان مانده و لوازم‌خانگی از روش‌های ته‌لنجی و ملوانی وارد کشور می شوند. منبع: فارس

مرور تیترها و گزارش‌های روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که موضوع صادرات و واردات، با فاصله قابل توجهی نسبت به سایر حوزه‌ها، در کانون توجه رسانه‌های مکتوب اقتصادی قرار گرفته است. روزنامه‌هایی مانند دنیای اقتصاد، تعادل، ایران، جهان صنعت، اقتصاد سرآمد و عصر اقتصاد هر کدام از زاویه‌ای به این موضوع حیاتی پرداخته‌اند. در حالی که تیتر یک روزنامه دنیای اقتصاد به «تولید در تنگنای تقاضا» اختصاص دارد، دیگر رسانه‌ها نیز گزارش‌های متعددی درباره کاهش صادرات غیرنفتی، چالش‌های بازگشت ارز حاصل از صادرات و سیاست‌های جدید تعرفه‌ای منتشر کرده‌اند که تصویر نسبتاً روشنی از وضعیت کنونی تجارت خارجی کشور ترسیم می‌کند. این گزارش به بررسی جزئیات این اخبار، تحلیل روندها و پاسخ به پرسش‌های اصلی کاربران درباره آینده تجارت ایران می‌پردازد. صادرات غیرنفتی؛ آمارهای نگران‌کننده در روزهای پایانی تابستان

یکی از محورهای اصلی گزارش‌های امروز، کاهش صادرات غیرنفتی کشور در ماه‌های اخیر است. بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده، صادرات غیرنفتی ایران در چهار ماه ابتدای سال جاری با کاهش قابل توجهی نسبت به مدت مشابه سال قبل روبه‌رو شده است. به گفته نجفی‌عرب، رئیس کمیسیون صادرات و مدیریت واردات اتاق بازرگانی تبریز، صادرات غیرنفتی کشور در این مدت حدود ۱۲ میلیارد دلار بوده که در مقایسه با سال گذشته کاهش نشان می‌دهد.

این در حالی است که مجموع صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۲۳ درصدی، وزنی بیش از ۶۶ میلیون تن و ارزشی بالغ بر ۲۵.۵ میلیارد دلار را به خود اختصاص داده بود. اما ادامه روند کاهشی در سال جاری، زنگ خطر را برای فعالان اقتصادی و سیاست‌گذاران به صدا درآورده است. برخی تحلیل‌ها این کاهش را ناشی از مشکلات بازگشت ارز صادراتی، کاهش تقاضای خارجی و همچنین محدودیت‌های تعرفه‌ای می‌دانند. واردات در مسیر کاهش؛ سیاست یا ضرورت؟

در سوی دیگر ماجرا، واردات کشور نیز روند کاهشی به خود گرفته است. روزنامه‌های اقتصادی امروز به این نکته اشاره دارند که کاهش واردات، اگرچه ممکن است در ظاهر به نفع تولید داخلی تمام شود، اما در عمل تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید را با چالش مواجه کرده است. به گزارش برخی رسانه‌ها، واردات کالاهای اساسی، دارو و نهاده‌های تولید همچنان در اولویت اقتصاد کشور قرار دارد، اما کاهش کلی حجم واردات نشان از تغییر رویکرد در سیاست‌های تجاری یا کمبود منابع ارزی دارد.

در همین راستا، رییس‌کل گمرک ایران از ارسال لایحه‌ای به مجلس برای تسهیل واردات کالا خبر داده است. این لایحه که با هدف تسهیل فرآیندهای وارداتی و مشابه دوران جنگ طراحی شده، نشان از عزم دولت برای مدیریت بهتر بازار کالا در شرایط تحریمی دارد. همچنین، خبر موافقت وزارت صنعت، معدن و تجارت با تخصیص سهمیه واردات تلفن همراه از دیگر موضوعات مرتبط با واردات است که در روزنامه‌های امروز بازتاب داشته است. چالش بزرگ: بازگشت ارز حاصل از صادرات

شاید مهم‌ترین و داغ‌ترین موضوعی که روزنامه‌های اقتصادی امروز به آن پرداخته‌اند، مسئله بازگشت ارز حاصل از صادرات باشد. طبق گزارش‌ها، نرخ بازگشت ارز حاصل از صادرات تا پایان مردادماه سال جاری ۶۰ درصد تعیین شده است و از ابتدای شهریورماه تا اطلاع ثانوی این نرخ به ۷۰ درصد افزایش خواهد یافت. این تغییر نشان از جدی‌تر شدن سیاست‌های نظارتی بر بازگشت ارز به چرخه اقتصادی کشور دارد.

آمارهای منتشر شده در این زمینه بسیار قابل توجه است. به گفته مسئولان، از سال ۱۳۹۷ تا ۵ مردادماه ۱۴۰۵، در مجموع ۱۲۸ میلیارد و ۷۳۷ میلیون دلار ارز حاصل از صادرات غیرنفتی به چرخه رسمی اقتصاد کشور بازنگشته است. این رقم نجومی نشان‌دهنده شکاف عمیق بین صادرات و بازگشت ارز به کشور است که یکی از عوامل اصلی بی‌ثباتی بازار ارز و کاهش توان وارداتی کشور محسوب می‌شود.

نکته مثبت اما، افزایش بازگشت ارز در ماه‌های اخیر است. ارز بازگشتی صادراتی از حدود ۲ میلیارد دلار در آذر ۱۴۰۴ به بیش از ۴ میلیارد دلار در بهمن ماه افزایش یافت که نشان از تأثیر مثبت سیاست‌های تشویقی و نظارتی دارد. تغییرات تعرفه‌ای؛ گامی به سوی اصلاح ساختار تجارت

روزنامه‌های اقتصادی امروز به اصلاحات تعرفه‌ای سال ۱۴۰۵ نیز پرداخته‌اند. دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران، دستورالعمل اصلاحات تعرفه‌ای سال ۱۴۰۵ را به گمرک ایران ابلاغ کرده است. این اصلاحات که بر اساس آن صورت گرفته، می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر سبد کالاهای صادراتی و وارداتی کشور داشته باشد.

همچنین، در راستای تقویت صادرات محصولات دانش‌بنیان و فناورانه، کارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات، فهرست کدهای تعرفه‌های مشمول رفع تعهد ارزی را به‌روزرسانی کرده است. این اقدام نشان از عزم دولت برای حمایت از صادرات غیرنفتی با ارزش افزوده بالا دارد. جدول خلاصه مهم‌ترین اخبار اقتصادی امروز موضوع جزئیات کلیدی وضعیت / تاریخ صادرات غیرنفتی حدود ۱۲ میلیارد دلار در ۴ ماه ابتدایی ۱۴۰۵ کاهش نسبت به سال قبل واردات کالاهای اساسی اولویت تأمین کالاهای اساسی، دارو و نهاده‌های تولید در دستور کار بازگشت ارز صادراتی نرخ فعلی ۶۰٪ تا پایان مرداد، افزایش به ۷۰٪ از شهریور تغییر از شهریور ۱۴۰۵ ارز بازگشتی از صادرات از ۲ میلیارد دلار (آذر ۱۴۰۴) به بیش از ۴ میلیارد دلار (بهمن) رشد قابل توجه ارز بازنگشته به کشور مجموعاً ۱۲۸.۷ میلیارد دلار از سال ۱۳۹۷ تا ۵ مرداد ۱۴۰۵ چالش بزرگ اقتصادی اصلاحات تعرفه‌ای ابلاغ دستورالعمل اصلاحات تعرفه‌ای سال ۱۴۰۵ به گمرکات در حال اجرا واردات تلفن همراه موافقت وزارت صمت با تخصیص سهمیه واردات خبر مثبت برای بازار لایحه تسهیل واردات ارسال لایحه به مجلس برای تسهیل واردات کالا مانند دوران جنگ در دست بررسی تیتر یک دنیای اقتصاد «تولید در تنگنای تقاضا» امروز، ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ مناطق آزاد تأکید بر افزایش سهم صادرات از ۲٪ به ۴٪ هدف بلندمدت همکاری با عراق ثبت صادرات ۱۲ میلیارد دلاری و سفر معنادار رئیس تیم مذاکره‌کننده تحول در روابط تجاری صادرات و واردات در تیتر روزنامه‌های امروز

مرور تیترهای روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که هر کدام از زاویه‌ای به موضوع پرداخته‌اند:

روزنامه دنیای اقتصاد با تیتر یک «تولید در تنگنای تقاضا» به رابطه تنگاتنگ تولید و تقاضا اشاره کرده و از زاویه کاهش تقاضا به موضوع پرداخته است.

روزنامه ایران در شماره امروز خود به موضوعات مختلفی از جمله «بورس پشت دروازه ۶ میلیون واحد» و «ایران چگونه معادله منطقه را تغییر دهد؟» پرداخته است. این نشان می‌دهد که موضوع صادرات و واردات در کنار سایر مسائل کلان اقتصادی، از جمله بازار سرمایه و سیاست خارجی، مورد توجه قرار گرفته است.

روزنامه جهان صنعت با تیترهای «صنعت در تنگنای تورم و رکود» و «کالابرگ در تنگنای تورم» به پیامدهای شرایط اقتصادی بر صنعت و معیشت مردم پرداخته است.

روزنامه تعادل به موضوعات مرتبط با قرارگاه خاتم و تردد در تنگه هرمز اشاره داشته که می‌تواند بر تجارت خارجی و صادرات نفتی تأثیرگذار باشد.

روزنامه عصر اقتصاد از سفر معنادار رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران به عراق و برنامه‌ای برای افزایش قیمت بنزین نوشته است که هر دو به طور غیرمستقیم بر معادلات تجاری و صادرات تأثیر دارند. تحلیل: چرا صادرات و واردات در کانون توجه قرار گرفته است؟

دلایل متعددی باعث شده که موضوع صادرات و واردات به محور اصلی گزارش‌های روزنامه‌های اقتصادی امروز تبدیل شود:

۱. کاهش محسوس صادرات غیرنفتی در چهار ماه ابتدایی سال که نگرانی‌هایی درباره تداوم این روند ایجاد کرده است.

۲. چالش بازگشت ارز حاصل از صادرات با رقم نجومی ۱۲۸ میلیارد دلار ارز بازنگشته که یکی از اصلی‌ترین معضلات اقتصاد کشور محسوب می‌شود.

۳. تغییر نرخ بازگشت ارز از ۶۰ به ۷۰ درصد که نشان از عزم جدی دولت برای شفاف‌سازی و نظارت بیشتر بر گردش ارز دارد.

۴. اصلاحات تعرفه‌ای جدید که می‌تواند ساختار تجارت خارجی کشور را متحول کند.

۵. همزمانی با مذاکرات سیاسی و تحولات منطقه از جمله مذاکرات هرمز و سفر هیأت‌های اقتصادی به عراق که بر آینده تجارت تأثیرگذار است. سوالات متداول کاربران مهم‌ترین خبر اقتصادی امروز درباره صادرات و واردات چیست؟

کاهش صادرات غیرنفتی به حدود ۱۲ میلیارد دلار در ۴ ماه ابتدایی سال و چالش بازگشت ۱۲۸ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، مهم‌ترین اخبار امروز هستند. نرخ بازگشت ارز صادراتی چقدر است و چه تغییری کرده است؟

نرخ بازگشت ارز حاصل از صادرات تا پایان مردادماه ۱۴۰۵، ۶۰ درصد است و از ابتدای شهریورماه به ۷۰ درصد افزایش خواهد یافت. چرا صادرات غیرنفتی ایران کاهش یافته است؟

دلایل متعددی از جمله مشکلات بازگشت ارز، کاهش تقاضای خارجی، محدودیت‌های تعرفه‌ای و شرایط تحریمی در کاهش صادرات غیرنفتی مؤثر بوده است. چه تغییراتی در تعرفه‌های صادرات و واردات اعمال شده است؟

دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت، دستورالعمل اصلاحات تعرفه‌ای سال ۱۴۰۵ را به گمرکات ابلاغ کرده است. آیا واردات کالاهای اساسی با مشکل مواجه شده است؟

واردات کالاهای اساسی، دارو و نهاده‌های تولید همچنان در اولویت است، اما کاهش کلی حجم واردات نشان از چالش‌هایی در تأمین منابع ارزی دارد. وضعیت همکاری‌های تجاری ایران با عراق چگونه است؟

ثبت صادرات ۱۲ میلیارد دلاری به عراق و سفر معنادار رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران به این کشور، نشان از تحول در روابط تجاری دو کشور دارد. اصلاحات تعرفه‌ای چه تأثیری بر بازار خواهد داشت؟

این اصلاحات می‌تواند سبد کالاهای صادراتی و وارداتی را تغییر دهد و به حمایت از محصولات دانش‌بنیان و فناورانه کمک کند. آینده تجارت خارجی در گرو تصمیمات امروز

با توجه به گزارش‌های امروز روزنامه‌های اقتصادی، به نظر می‌رسد سال ۱۴۰۵ سالی سرنوشت‌ساز برای تجارت خارجی ایران خواهد بود. کاهش صادرات غیرنفتی، چالش بازگشت ارز و اصلاحات تعرفه‌ای سه ضلع مثلثی هستند که آینده اقتصاد ایران را رقم خواهند زد.

موفقیت در مدیریت بازگشت ارز صادراتی و افزایش سهم صادرات غیرنفتی می‌تواند کمک شایانی به ثبات اقتصادی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی کند. از سوی دیگر، تسهیل واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید برای کنترل تورم و حمایت از تولید داخلی ضروری است.

در نهایت، همکاری‌های تجاری با کشورهای همسایه به ویژه عراق، مدیریت تنش‌های ژئوپلیتیکی و استفاده بهینه از ظرفیت مناطق آزاد می‌تواند به بهبود تراز تجاری و افزایش صادرات کمک کند. اما تحقق این اهداف، نیازمند اراده جدی، برنامه‌ریزی دقیق و همکاری همه بخش‌های اقتصادی است. بیشتر بخوانید زنگ خطر در بازار انرژی؛ نفت برنت بعد از جهش ۸ درصدی سقوط کرد | مذاکرات پشت پرده تنگه هرمز قیمت‌ها را شوکه کرد + پیش‌ بینی جدید (تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵) اعلام فوری جدول خاموشی برق امروز سه‌ شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ در استان‌های گرمسیر | زنگ خطر قرمز در شبکه برق؛ ساعات اوج بار رکورد زد؛ آیا این سناریوی ترسناک تا پایان هفته ادامه دارد؟ راز جدول پشت پرده چیست؟ خبری که بازار انرژی را غافلگیر کرد | قیمت نفت آماده تغییر مسیر است؟ | پیش ‌بینی مهم ۲۴ ساعت آینده | آیا بنزین فردا ارزان‌تر در پمپ می‌زنیم؟ قیمت برنج ایرانی امروز ۸ مرداد ۱۴۰۵ | سقف‌شکنی باورنکردنی کیسه‌های ۱۰ کیلویی؛ چرا سفره‌ها در آستانه یک شوک بزرگ قرار گرفتند؟ + پیش‌بینی قیمت ۵۰ مدل(تاریخ:پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵) آزادسازی ۲۵ میلیارد دلاری دارایی‌های ایران؛ این پول به جیب مردم می‌رسد یا نه؟ (۸ تیر ۱۴۰۵)